Goederenrecht
Alle aantekeningen – hoor- en werkcolleges
,Goederenrecht – HC 1
Verdieping goederenrecht
Privaatrecht
- Personenrecht (Boek 1 + 2)
- Vermogensrecht (Boek 3 + 5)
Goederenrecht
o Zaken
Roerend
Onroerend
o Vermogensrechten
Verbintenissenrecht
o Contractenrecht (verbintenissen tussen partijen)
Verbintenissenrecht
- Een verbintenis is een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee of meer
personen op grond waarvan de ene partij (schuldenaar) verplicht is tot een bepaalde
prestatie, waartoe de andere partij (schuldeiser) is gerechtigd
i) Schuldeiser heeft vordering op schuldenaar
ii) VB kopen en leveren
Goederen zijn: art. 3:1 BW
- Zaken
Eigendom: 5:1 BW: meest omvattende recht
Onderscheid:
o Roerend
o Onroerend: Portacabin-arrest: bestemd om duurzaam ter plaatse te
blijven? Naar buiten toe kenbare bedoeling van de bouwer
i) Grond,
ii) Nog niet gewonnen delfstoffen,
iii) Met de grond verenigde beplanting, en
iv) Gebouwen en werken die duurzaam met de grond verenigd zijn, hetzij
rechtstreeks, hetzij door vereniging met andere gebouwen en werken
- Vermogensrechten (art. 3:6 BW)
Intellectuele eigendomsrechten (bv. licenties)
En nog veel meer…
Gebouwen en werken…
HR Portacabin:
- Een gebouw kan duurzaam met de grond zijn verenigd doordat het naar aard en
inrichting bedoeld is duurzaam ter plaatse te blijven
- Daarbij kan tevens worden gekeken naar de bedoeling van de bouwer, maar alleen
voor zover die naar buiten toe blijkt
- De verkeersopvatting vormt geen zelfstandige maatstaf wanneer het gaat om de
vraag of een zaak roerend of onroerend is
Bestanddelen I
, - Onzelfstandige onderdelen van een zaak, art. 3:4 BW, dat zelf daarom geen zaak
meer is
Verkeersopvatting (lid 1) (incompleet, constructieve afstemming)
Niet te verwijderen zonder schade van betekenis
- Invulling verkeersopvatting:
Gebouw dat als gebouw incompleet is (niet het productieproces maar het gebouw
zelf); of
Hoofdzaak is zonder het bestanddeel onvoltooid
- Machine in fabriek: HR Depex/Curatoren Bergel
Criteria: wanneer is iets bestanddeel van een gebouw?
- Groutankers bij tunnelbak: HR Prorail/Bewoners Rijswijk
Indeling vermogensrecht
- Verbintenissen (contract, OD, onverschuldigde betaling)
Relatieve rechten
Partijautonomie
Contractsvrijheid
- Goederen
Absolute werking
Weinig partijautonomie
Numerus clausus (partijen kunnen alleen de in de wet geregelde typen vestigen)
Faillissementsrecht
- Heeft connectie met het goederenrecht
- Wordt pas interessant als iemand failliet gaat… waarom?
, Goederenrecht – WC 1
Verdieping Goederenrecht
Casus: Frank Boeijen (gebaseerd op het Hertentamen P&V 2017)
De succesvolle Nijmeegse zanger Frank Boeijen verdient het grootste deel van zijn geld door
het verzorgen van drukbezochte theatershows. Voor een uitzinnige menigte brengt hij zijn
indrukwekkende en ontroerende repertoire ten gehore. Na afloop van ieder optreden kan
Frank Boeijen het geld dat door het theater is opgehaald met de verkoop van kaartjes innen.
Deze vordering op naam bedraagt meestal tussen de EUR 10.000 en EUR 15.000. Frank wil
deze vorderingen graag laten voorfinancieren door zijn bank en onderzoekt de
mogelijkheden die vorderingen (voor zover nodig bij voorbaat) te cederen aan zijn bank.
Vraag 1
a) Zijn de vorderingen op de theaters in beginsel overdraagbaar?
Ja, vorderingsrechten zijn in beginsel overdraagbaar, tenzij de wet of de aard van het
recht zich tegen een overdracht verzet, ex. art. 3:83 BW.
*NB: overdraagbaarheid vordering uit te sluiten via een beding, hier niet het geval.
b) Op welke twee wijzen kunnen deze vorderingen (in beginsel) worden geleverd?
Art. 3:94 BW:
- Lid 1: openbare cessie, akte + mededeling aan debiteur
In casu akte tussen vervreemder (Frank) en verkrijger (de bank).
Cedent: Frank
Cessionaris: de bank
Debitor cessus: theaters (hieraan moet worden medegedeeld)
- Lid 3: stille cessie, onderhandse geregistreerde akte of authentieke (bij de notaris).
*NB: geregistreerd worden bij de Belastingdienst
c) Het is 1 januari 2017. Franks theatertour begint op 1 februari 2017. Kan Frank de
vorderingen op de theaters door middel van een stille cessie leveren op 1 januari
2017? Waarom (niet)?
Ja, vgl. art. 3:97 lid 1 BW kunnen toekomstige goederen bij voorbaat worden
geleverd, dan vgl. art. 3:94 lid 3 BW alleen als de vordering rechtstreeks
voortvloeit uit reeds bestaande rechtsverhouding, is hier het geval.
d) Wat zou het gevolg zijn voor de cessie van de vorderingen op theaters als Frank
Boeijen op 2 februari failliet zou gaan en hij daarna nog 5 concerten geeft (op 12
februari, 2 maart, 9 maart, 14 april en 28 april).
Dan zouden de vorderingen niet meer overdraagbaar zijn, aangezien Frank niet meer
beschikkingsbevoegd is. De curator is nu BB (art. 23 Fw).
Op grond van art. 35 lid 2 Fw vallen de vorderingen in de boedel van Frank en is de
bank geen rechthebbende geworden van de vorderingen.
e) Stel dat de moeder van Frank haar auto heeft geparkeerd bij het huis van Frank
voordat hij failliet gaat. Wat zijn de gevolgen van Franks faillissement?
De curator zou o.g.v. artt. 3:109 jo. 3:119 BW de auto in beslag nemen, want de
houder van de auto wordt vermoed bezitter te zijn.
Voor de moeder van Frank is het mogelijk, na haar eigendom aangetoond te hebben,
deze als echte eigenaar te revindiceren (art. 5:2 BW).
Frank Boeijen heeft een mooie nieuwe gitaar gekocht bij Electric Guitar N.V. Levering zal
plaatsvinden op 12 mei 2017. Betaling dient na facturering plaats te vinden.
Vraag 2
a) Is Franks recht op levering van de gitaar (in beginsel) overdraagbaar?
Alle aantekeningen – hoor- en werkcolleges
,Goederenrecht – HC 1
Verdieping goederenrecht
Privaatrecht
- Personenrecht (Boek 1 + 2)
- Vermogensrecht (Boek 3 + 5)
Goederenrecht
o Zaken
Roerend
Onroerend
o Vermogensrechten
Verbintenissenrecht
o Contractenrecht (verbintenissen tussen partijen)
Verbintenissenrecht
- Een verbintenis is een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee of meer
personen op grond waarvan de ene partij (schuldenaar) verplicht is tot een bepaalde
prestatie, waartoe de andere partij (schuldeiser) is gerechtigd
i) Schuldeiser heeft vordering op schuldenaar
ii) VB kopen en leveren
Goederen zijn: art. 3:1 BW
- Zaken
Eigendom: 5:1 BW: meest omvattende recht
Onderscheid:
o Roerend
o Onroerend: Portacabin-arrest: bestemd om duurzaam ter plaatse te
blijven? Naar buiten toe kenbare bedoeling van de bouwer
i) Grond,
ii) Nog niet gewonnen delfstoffen,
iii) Met de grond verenigde beplanting, en
iv) Gebouwen en werken die duurzaam met de grond verenigd zijn, hetzij
rechtstreeks, hetzij door vereniging met andere gebouwen en werken
- Vermogensrechten (art. 3:6 BW)
Intellectuele eigendomsrechten (bv. licenties)
En nog veel meer…
Gebouwen en werken…
HR Portacabin:
- Een gebouw kan duurzaam met de grond zijn verenigd doordat het naar aard en
inrichting bedoeld is duurzaam ter plaatse te blijven
- Daarbij kan tevens worden gekeken naar de bedoeling van de bouwer, maar alleen
voor zover die naar buiten toe blijkt
- De verkeersopvatting vormt geen zelfstandige maatstaf wanneer het gaat om de
vraag of een zaak roerend of onroerend is
Bestanddelen I
, - Onzelfstandige onderdelen van een zaak, art. 3:4 BW, dat zelf daarom geen zaak
meer is
Verkeersopvatting (lid 1) (incompleet, constructieve afstemming)
Niet te verwijderen zonder schade van betekenis
- Invulling verkeersopvatting:
Gebouw dat als gebouw incompleet is (niet het productieproces maar het gebouw
zelf); of
Hoofdzaak is zonder het bestanddeel onvoltooid
- Machine in fabriek: HR Depex/Curatoren Bergel
Criteria: wanneer is iets bestanddeel van een gebouw?
- Groutankers bij tunnelbak: HR Prorail/Bewoners Rijswijk
Indeling vermogensrecht
- Verbintenissen (contract, OD, onverschuldigde betaling)
Relatieve rechten
Partijautonomie
Contractsvrijheid
- Goederen
Absolute werking
Weinig partijautonomie
Numerus clausus (partijen kunnen alleen de in de wet geregelde typen vestigen)
Faillissementsrecht
- Heeft connectie met het goederenrecht
- Wordt pas interessant als iemand failliet gaat… waarom?
, Goederenrecht – WC 1
Verdieping Goederenrecht
Casus: Frank Boeijen (gebaseerd op het Hertentamen P&V 2017)
De succesvolle Nijmeegse zanger Frank Boeijen verdient het grootste deel van zijn geld door
het verzorgen van drukbezochte theatershows. Voor een uitzinnige menigte brengt hij zijn
indrukwekkende en ontroerende repertoire ten gehore. Na afloop van ieder optreden kan
Frank Boeijen het geld dat door het theater is opgehaald met de verkoop van kaartjes innen.
Deze vordering op naam bedraagt meestal tussen de EUR 10.000 en EUR 15.000. Frank wil
deze vorderingen graag laten voorfinancieren door zijn bank en onderzoekt de
mogelijkheden die vorderingen (voor zover nodig bij voorbaat) te cederen aan zijn bank.
Vraag 1
a) Zijn de vorderingen op de theaters in beginsel overdraagbaar?
Ja, vorderingsrechten zijn in beginsel overdraagbaar, tenzij de wet of de aard van het
recht zich tegen een overdracht verzet, ex. art. 3:83 BW.
*NB: overdraagbaarheid vordering uit te sluiten via een beding, hier niet het geval.
b) Op welke twee wijzen kunnen deze vorderingen (in beginsel) worden geleverd?
Art. 3:94 BW:
- Lid 1: openbare cessie, akte + mededeling aan debiteur
In casu akte tussen vervreemder (Frank) en verkrijger (de bank).
Cedent: Frank
Cessionaris: de bank
Debitor cessus: theaters (hieraan moet worden medegedeeld)
- Lid 3: stille cessie, onderhandse geregistreerde akte of authentieke (bij de notaris).
*NB: geregistreerd worden bij de Belastingdienst
c) Het is 1 januari 2017. Franks theatertour begint op 1 februari 2017. Kan Frank de
vorderingen op de theaters door middel van een stille cessie leveren op 1 januari
2017? Waarom (niet)?
Ja, vgl. art. 3:97 lid 1 BW kunnen toekomstige goederen bij voorbaat worden
geleverd, dan vgl. art. 3:94 lid 3 BW alleen als de vordering rechtstreeks
voortvloeit uit reeds bestaande rechtsverhouding, is hier het geval.
d) Wat zou het gevolg zijn voor de cessie van de vorderingen op theaters als Frank
Boeijen op 2 februari failliet zou gaan en hij daarna nog 5 concerten geeft (op 12
februari, 2 maart, 9 maart, 14 april en 28 april).
Dan zouden de vorderingen niet meer overdraagbaar zijn, aangezien Frank niet meer
beschikkingsbevoegd is. De curator is nu BB (art. 23 Fw).
Op grond van art. 35 lid 2 Fw vallen de vorderingen in de boedel van Frank en is de
bank geen rechthebbende geworden van de vorderingen.
e) Stel dat de moeder van Frank haar auto heeft geparkeerd bij het huis van Frank
voordat hij failliet gaat. Wat zijn de gevolgen van Franks faillissement?
De curator zou o.g.v. artt. 3:109 jo. 3:119 BW de auto in beslag nemen, want de
houder van de auto wordt vermoed bezitter te zijn.
Voor de moeder van Frank is het mogelijk, na haar eigendom aangetoond te hebben,
deze als echte eigenaar te revindiceren (art. 5:2 BW).
Frank Boeijen heeft een mooie nieuwe gitaar gekocht bij Electric Guitar N.V. Levering zal
plaatsvinden op 12 mei 2017. Betaling dient na facturering plaats te vinden.
Vraag 2
a) Is Franks recht op levering van de gitaar (in beginsel) overdraagbaar?
