Voorbeeldvragen ELEKTROMECHANICA
1. Bespreek de hefboom (formule + voorbeeld)
Definitie: Een hefboom is een werktuig dat meestal bedoeld is om van
een kleine kracht een grotere kracht te maken. Op een hefboom wordt
minimaal op twee plaatsen een kracht uitgeoefend.
Een hefboom heeft altijd een draaipunt.
Formule: M . m = L . l
M = macht (de kracht) in Newton of Kg.
m = machtsarm (m) is de afstand van de macht tot het
steunpunt.
L = last (gewicht) in Newton of Kg.
l = lastarm (m) is de afstand van de last tot het
steunpunt.
Voorbeeld steekwagen:
Met een steekwagen kun je zware voorwerpen optillen en vervolgens weg-
rijden. Bij D zit het steunpunt. Op de machtsarm duw jij met een kleine
kracht (macht). De lastarm tilt de kist (last) dan met een veel grotere
kracht op.
2. Bespreek de hefboomwerking bij een windas (tekening)
Een lier is een werktuig dat gebruikt wordt in combinatie met een kabel of
een touw. Een lier bestaat uit een trommel, ook windas genoemd. De
windas is het roterende onderdeel van een lier waaromheen het touw of
de ketting wordt op- en afgewonden. De lier is op een locatie vastgezet.
De kabel is in één of meerdere lagen rond de trommel gewonden. Een
windas wordt gebruikt bij een waterput om emmers water, met behulp van
een touw of ketting, naar boven te halen.
Wanneer er aan de hendel wordt gedraaid (macht) wordt de kabel om te
windas gewonden en wordt een trekkracht op de kabel uitgeoefend. De
emmer gevuld met water (last) wordt naar boven gehaald.
Het steunpunt bevindt zich in het midden van de trommel. De lastarm is
gelijk aan de straal van de trommel De machtsarm is de afstand tussen de
macht en het steunpunt.
, 3. Wat is een moment (voorbeeld , formule , tekening, …)
Wanneer er een kracht wordt uitgeoefend op een lichaam dat kan roteren
rond zijn as, zal het lichaam de neiging hebben om te draaien rond de as.
Dit gebeurt enkel wanneer de werklijn van de kracht de as niet snijdt en er
niet evenwijdig aan is. De neiging van het lichaam om te draaien noemt
men het moment van de kracht ten opzichte van de as.
Formule: M = F x a
M = moment (Nm)
F = kracht (N)
a = krachtarm (m)
Voorbeeld: moersleutel
Een moersleutel wordt gebruikt om een moer vast of los te draaien. Er
wordt een kracht uitgeoefend op de arm van de sleutel waardoor de moer
gaat beginnen draaien. Hoe groter de kracht uitgeoefend op de
moersleutel is, hoe groter de neiging van de moer om te draaien zal zijn.
Daarnaast geldt ook dat hoe groter de afstand tussen het draaipunt en de
kracht is, hoe groter het moment en hoe groter de kans is dat de moer
makkelijker zal draaien.
4. Vergelijk rollagers met glijlagers (tekening)
Wentellager of Rollager Glijlager
Tekening
Symbool
Kenmerk Bij wentellagers draait de Bij glijlagers draait de as in een
en as met de binnenring van bus of lagerschalen. De
, het lager op rollichamen in lagerschalen staan stil, de kern
de buitenring. De wrijving draait rond. Tussen de gleuven
wordt volledig opgenomen wordt olie geperst die ervoor
door de rollichamen. zorgt dat er geen wrijving is. De
olie vangt de wrijving op.
Wentellagers worden Doordat er continu olie
gebruikt in verschillende tussenzit gaat het ijzer niet
systemen zoals in een opwarmen.
wastrommel en
roulementen in allerlei Een glijlager kan je terugvinden
elektrische motoren. in alle soorten motoren. Een
krukas van een motor werkt
bijna altijd met dit systeem.
5. Wat is de bedoeling van een lager (roulement)?
Een lager is een onderdeel van een machine waar een as in draait. Een
belangerijke taak van een lager is het verlagen van de wrijving tussen de
verschillende onderdelen. Lagers worden onderverdeeld in verschillende
soorten op basis van hun vorm of bewegingsrichting.
Beweging van lagers
Lagers kunnen verschillende bewegingen maken. Zo kunnen lagers
bijvoorbeeld een radiale beweging maken. Dit is een beweging loodrecht
op de lengterichting van de as. Verder kunnen lagers ook een axiale
beweging maken, deze beweging is op de as. Machineonderdelen die
bewegen hebben altijd te maken met een bepaalde wrijving. Lagers met
weinig weerstand zorgen voor een lage wrijving. Een lage wrijving heeft
belangrijke voordelen. Zo kunnen lagers die weinig wrijving veroorzaken
er voor zorgen dat machineonderdelen snel ten opzichte van elkaar
kunnen bewegen.
Eigenschappen van de lagers
Lagers hebben verschillende eigenschappen. Allereerst is de vorm van de
lagers belangrijk. De meeste lagers bestaan uit ronde kogels of rollers.
Ook de hardheid en andere eigenschappen van het materiaal zijn van
belang. Lagers kunnen worden gemaakt van kunststoffen maar ook van
metalen. De wrijving van de lagers en tussen de lagers kan daarnaast
verder worden vermindert door de juiste smeermiddelen toe te passen.
6. Wat zijn de voordelen van riemaandrijvingen; hoe werkt dit;
hoe worden krachten overgedragen.
Een v-snaar of aandrijfriem wordt gebruikt om iets aan te drijven of om
krachten over te brengen. In korte tijd werden V-snaren in alle mogelijke
situaties toegepast. Ook nu nog zijn er maar weinig landbouwmachines
waarin niet tenminste één V-snaar wordt toegepast. Het toepassen van V-
snaaroverbrengingen heeft enkele opvallende voordelen:
1. Bespreek de hefboom (formule + voorbeeld)
Definitie: Een hefboom is een werktuig dat meestal bedoeld is om van
een kleine kracht een grotere kracht te maken. Op een hefboom wordt
minimaal op twee plaatsen een kracht uitgeoefend.
Een hefboom heeft altijd een draaipunt.
Formule: M . m = L . l
M = macht (de kracht) in Newton of Kg.
m = machtsarm (m) is de afstand van de macht tot het
steunpunt.
L = last (gewicht) in Newton of Kg.
l = lastarm (m) is de afstand van de last tot het
steunpunt.
Voorbeeld steekwagen:
Met een steekwagen kun je zware voorwerpen optillen en vervolgens weg-
rijden. Bij D zit het steunpunt. Op de machtsarm duw jij met een kleine
kracht (macht). De lastarm tilt de kist (last) dan met een veel grotere
kracht op.
2. Bespreek de hefboomwerking bij een windas (tekening)
Een lier is een werktuig dat gebruikt wordt in combinatie met een kabel of
een touw. Een lier bestaat uit een trommel, ook windas genoemd. De
windas is het roterende onderdeel van een lier waaromheen het touw of
de ketting wordt op- en afgewonden. De lier is op een locatie vastgezet.
De kabel is in één of meerdere lagen rond de trommel gewonden. Een
windas wordt gebruikt bij een waterput om emmers water, met behulp van
een touw of ketting, naar boven te halen.
Wanneer er aan de hendel wordt gedraaid (macht) wordt de kabel om te
windas gewonden en wordt een trekkracht op de kabel uitgeoefend. De
emmer gevuld met water (last) wordt naar boven gehaald.
Het steunpunt bevindt zich in het midden van de trommel. De lastarm is
gelijk aan de straal van de trommel De machtsarm is de afstand tussen de
macht en het steunpunt.
, 3. Wat is een moment (voorbeeld , formule , tekening, …)
Wanneer er een kracht wordt uitgeoefend op een lichaam dat kan roteren
rond zijn as, zal het lichaam de neiging hebben om te draaien rond de as.
Dit gebeurt enkel wanneer de werklijn van de kracht de as niet snijdt en er
niet evenwijdig aan is. De neiging van het lichaam om te draaien noemt
men het moment van de kracht ten opzichte van de as.
Formule: M = F x a
M = moment (Nm)
F = kracht (N)
a = krachtarm (m)
Voorbeeld: moersleutel
Een moersleutel wordt gebruikt om een moer vast of los te draaien. Er
wordt een kracht uitgeoefend op de arm van de sleutel waardoor de moer
gaat beginnen draaien. Hoe groter de kracht uitgeoefend op de
moersleutel is, hoe groter de neiging van de moer om te draaien zal zijn.
Daarnaast geldt ook dat hoe groter de afstand tussen het draaipunt en de
kracht is, hoe groter het moment en hoe groter de kans is dat de moer
makkelijker zal draaien.
4. Vergelijk rollagers met glijlagers (tekening)
Wentellager of Rollager Glijlager
Tekening
Symbool
Kenmerk Bij wentellagers draait de Bij glijlagers draait de as in een
en as met de binnenring van bus of lagerschalen. De
, het lager op rollichamen in lagerschalen staan stil, de kern
de buitenring. De wrijving draait rond. Tussen de gleuven
wordt volledig opgenomen wordt olie geperst die ervoor
door de rollichamen. zorgt dat er geen wrijving is. De
olie vangt de wrijving op.
Wentellagers worden Doordat er continu olie
gebruikt in verschillende tussenzit gaat het ijzer niet
systemen zoals in een opwarmen.
wastrommel en
roulementen in allerlei Een glijlager kan je terugvinden
elektrische motoren. in alle soorten motoren. Een
krukas van een motor werkt
bijna altijd met dit systeem.
5. Wat is de bedoeling van een lager (roulement)?
Een lager is een onderdeel van een machine waar een as in draait. Een
belangerijke taak van een lager is het verlagen van de wrijving tussen de
verschillende onderdelen. Lagers worden onderverdeeld in verschillende
soorten op basis van hun vorm of bewegingsrichting.
Beweging van lagers
Lagers kunnen verschillende bewegingen maken. Zo kunnen lagers
bijvoorbeeld een radiale beweging maken. Dit is een beweging loodrecht
op de lengterichting van de as. Verder kunnen lagers ook een axiale
beweging maken, deze beweging is op de as. Machineonderdelen die
bewegen hebben altijd te maken met een bepaalde wrijving. Lagers met
weinig weerstand zorgen voor een lage wrijving. Een lage wrijving heeft
belangrijke voordelen. Zo kunnen lagers die weinig wrijving veroorzaken
er voor zorgen dat machineonderdelen snel ten opzichte van elkaar
kunnen bewegen.
Eigenschappen van de lagers
Lagers hebben verschillende eigenschappen. Allereerst is de vorm van de
lagers belangrijk. De meeste lagers bestaan uit ronde kogels of rollers.
Ook de hardheid en andere eigenschappen van het materiaal zijn van
belang. Lagers kunnen worden gemaakt van kunststoffen maar ook van
metalen. De wrijving van de lagers en tussen de lagers kan daarnaast
verder worden vermindert door de juiste smeermiddelen toe te passen.
6. Wat zijn de voordelen van riemaandrijvingen; hoe werkt dit;
hoe worden krachten overgedragen.
Een v-snaar of aandrijfriem wordt gebruikt om iets aan te drijven of om
krachten over te brengen. In korte tijd werden V-snaren in alle mogelijke
situaties toegepast. Ook nu nog zijn er maar weinig landbouwmachines
waarin niet tenminste één V-snaar wordt toegepast. Het toepassen van V-
snaaroverbrengingen heeft enkele opvallende voordelen:
