Jurisprudentie Internationaal
& Europees Strafrecht 22-23
Dit document bevat alle voorgeschreven jurisprudentie per week.
Week 1a
Geen jurisprudentie
Week 1b
Europees straf(proces)recht algemeen
Griekse Maïs (handhavingsverplichtingen)
Als inbreuk wordt gemaakt op Unierecht, dan moet je die als lidstaat
handhaven: effectief, afschrikkend en proportioneel handhaven; dit is een
verplichting (absolute maatstaf). Daarnaast moet voldaan worden aan het
assimilatiebeginsel (art. 4 VEU jo at. 325 VwEU): een lidstaat moet net zo
energiek optreden tegen overtredingen van Unierecht, als tegen
overtredingen van het nationale recht (relatieve maatstaf =
assimilatiebeginsel).
Het Griekse Mais arrest bestaat dus uit een absolute maatstaf (de
verplichting van de staat om handhavend op te treden) en een relatieve
maatstaf (‘net zo effectief/energiek’).
Aranyosi en Caldararu – wederzijdse erkenning
Wederzijdse erkenning moet gebaseerd zijn op wederzijds vertrouwen. Dit
vertrouwen is een weerlegbaar vermoeden. Voor deze weerlegbaarheid
geldt wel een hele hoge drempel.
Het absolute verbod van art. 3 EVRM kan aan overlevering in de weg
staan: wanneer er bewijzen zijn dat gedetineerden in een andere lidstaat
onmenselijk of vernederend worden behandeld.
Zie ook week 5b: Lidstaten zijn bij een reëel algemeen en concreet
gevaar van onmenselijke behandeling verplicht gedurende de detentie zijn
onderzoek te doen, de overlevering moeten uitstellen en zelfs de
overleveringsprocedure kunnen beëindigen indien het bestaan van dit
gevaar niet binnen een redelijke termijn kan worden uitgesloten.
LM – beperkte uitzondering op wederzijdse erkenning
(vervolgingsoverlevering, zie week 5b)
Naast een reëel gevaar van schending van art. 4 Handvest in een
uitvaardigende lidstaat, kan een reëel gevaar van schending van het recht
op een onafhankelijk gerecht in die lidstaat (art. 47 2e alinea Handvest –
recht op een eerlijk proces) een beletsel opleveren voor overlevering op
grond van een Europees aanhoudingsbevel.
Het Hof heeft een beperkte uitzondering aangenomen op het beginsel van
wederzijdse erkenning en wederzijds vertrouwen. Die beperkte
uitzondering vormt de uitdrukking van een afweging tussen de
verplichting tot eerbiediging van een niet-absoluut grondrecht en de
, doelstelling om in de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht het risico van
straffeloosheid te vermijden.
Twee fasen-onderzoek
1. In abstracto: Is sprake van een reëel gevaar dat het recht op een
eerlijk proces wordt geschonden doordat er structurele en
fundamentele gebreken zijn die de onafhankelijkheid aantasten
van de rechterlijke macht van de staat die het EAB heeft
uitgevaardigd?;
2. In concreto: Beoordeling of er gronden bestaan om aan te nemen
dat het in het concrete geval van overlevering het recht van de
opgeëiste persoon op een eerlijk proces zal worden geschonden
gelet op o.a. de persoon, aard van het strafbare feit en feitelijke
context.
Week 2a & b
Harmonisatie en doorwerking van EU-strafrecht
Kolpinghuis
Een Staat kan een richtlijn-bepaling niet rechtstreeks tegenwerpen aan
een burger: verbod van omgekeerde verticale werking.
Melloni
Op grond van art. 53 Hv mogen lidstaten bij uitvoering van Unierecht
nationale grondrechtenbescherming toepassen, mits beschermingsniveau
Handvest en voorrang, eenheid en werking Unierecht niet in het gedrag
komen
Aranyosi en Caldararu
Zie week 1.
Taricco II
Verjaring behoort tot het materiele strafrecht, waarop het Italiaanse
legaliteitsbeginsel van toepassing is. Er was een probleem: ten tijde van het
begaan van feiten was niet voorzienbaar dat verjaringsregels opzij zouden
worden gezet (m.a.w. was het 1e arrest niet voorzienbaar wat het Hof zou
bepalen en leidt tot h.i.s.m. het verbod op terugwerkende kracht). Daarnaast was
het criterium ‘groot aantal gevallen’ niet nauwkeurig.
Het Hof preciseert Taricco I…
HvJEU: ‘het is de primaire verantwoordelijkheid van de nationale
wetgever om verjaringsregels aan het Unierecht te laten voldoen. De
verjaringstermijnen van BTW-fraude waren nog niet geharmoniseerd. Italië
mocht daarom destijds bepalen dat de verjaring tot het materiële
strafrecht behoort, zodat het Italiaanse legaliteitsbeginsel van toepassing
is. Als de Italiaanse rechter oordeelt dat het buiten toepassing laten van
de verjaringsregels in strijd zou zijn met het nationale legaliteitsbeginsel,
dan is hij niet verplicht die regels buiten toepassing te laten.’
Poplawski II
& Europees Strafrecht 22-23
Dit document bevat alle voorgeschreven jurisprudentie per week.
Week 1a
Geen jurisprudentie
Week 1b
Europees straf(proces)recht algemeen
Griekse Maïs (handhavingsverplichtingen)
Als inbreuk wordt gemaakt op Unierecht, dan moet je die als lidstaat
handhaven: effectief, afschrikkend en proportioneel handhaven; dit is een
verplichting (absolute maatstaf). Daarnaast moet voldaan worden aan het
assimilatiebeginsel (art. 4 VEU jo at. 325 VwEU): een lidstaat moet net zo
energiek optreden tegen overtredingen van Unierecht, als tegen
overtredingen van het nationale recht (relatieve maatstaf =
assimilatiebeginsel).
Het Griekse Mais arrest bestaat dus uit een absolute maatstaf (de
verplichting van de staat om handhavend op te treden) en een relatieve
maatstaf (‘net zo effectief/energiek’).
Aranyosi en Caldararu – wederzijdse erkenning
Wederzijdse erkenning moet gebaseerd zijn op wederzijds vertrouwen. Dit
vertrouwen is een weerlegbaar vermoeden. Voor deze weerlegbaarheid
geldt wel een hele hoge drempel.
Het absolute verbod van art. 3 EVRM kan aan overlevering in de weg
staan: wanneer er bewijzen zijn dat gedetineerden in een andere lidstaat
onmenselijk of vernederend worden behandeld.
Zie ook week 5b: Lidstaten zijn bij een reëel algemeen en concreet
gevaar van onmenselijke behandeling verplicht gedurende de detentie zijn
onderzoek te doen, de overlevering moeten uitstellen en zelfs de
overleveringsprocedure kunnen beëindigen indien het bestaan van dit
gevaar niet binnen een redelijke termijn kan worden uitgesloten.
LM – beperkte uitzondering op wederzijdse erkenning
(vervolgingsoverlevering, zie week 5b)
Naast een reëel gevaar van schending van art. 4 Handvest in een
uitvaardigende lidstaat, kan een reëel gevaar van schending van het recht
op een onafhankelijk gerecht in die lidstaat (art. 47 2e alinea Handvest –
recht op een eerlijk proces) een beletsel opleveren voor overlevering op
grond van een Europees aanhoudingsbevel.
Het Hof heeft een beperkte uitzondering aangenomen op het beginsel van
wederzijdse erkenning en wederzijds vertrouwen. Die beperkte
uitzondering vormt de uitdrukking van een afweging tussen de
verplichting tot eerbiediging van een niet-absoluut grondrecht en de
, doelstelling om in de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht het risico van
straffeloosheid te vermijden.
Twee fasen-onderzoek
1. In abstracto: Is sprake van een reëel gevaar dat het recht op een
eerlijk proces wordt geschonden doordat er structurele en
fundamentele gebreken zijn die de onafhankelijkheid aantasten
van de rechterlijke macht van de staat die het EAB heeft
uitgevaardigd?;
2. In concreto: Beoordeling of er gronden bestaan om aan te nemen
dat het in het concrete geval van overlevering het recht van de
opgeëiste persoon op een eerlijk proces zal worden geschonden
gelet op o.a. de persoon, aard van het strafbare feit en feitelijke
context.
Week 2a & b
Harmonisatie en doorwerking van EU-strafrecht
Kolpinghuis
Een Staat kan een richtlijn-bepaling niet rechtstreeks tegenwerpen aan
een burger: verbod van omgekeerde verticale werking.
Melloni
Op grond van art. 53 Hv mogen lidstaten bij uitvoering van Unierecht
nationale grondrechtenbescherming toepassen, mits beschermingsniveau
Handvest en voorrang, eenheid en werking Unierecht niet in het gedrag
komen
Aranyosi en Caldararu
Zie week 1.
Taricco II
Verjaring behoort tot het materiele strafrecht, waarop het Italiaanse
legaliteitsbeginsel van toepassing is. Er was een probleem: ten tijde van het
begaan van feiten was niet voorzienbaar dat verjaringsregels opzij zouden
worden gezet (m.a.w. was het 1e arrest niet voorzienbaar wat het Hof zou
bepalen en leidt tot h.i.s.m. het verbod op terugwerkende kracht). Daarnaast was
het criterium ‘groot aantal gevallen’ niet nauwkeurig.
Het Hof preciseert Taricco I…
HvJEU: ‘het is de primaire verantwoordelijkheid van de nationale
wetgever om verjaringsregels aan het Unierecht te laten voldoen. De
verjaringstermijnen van BTW-fraude waren nog niet geharmoniseerd. Italië
mocht daarom destijds bepalen dat de verjaring tot het materiële
strafrecht behoort, zodat het Italiaanse legaliteitsbeginsel van toepassing
is. Als de Italiaanse rechter oordeelt dat het buiten toepassing laten van
de verjaringsregels in strijd zou zijn met het nationale legaliteitsbeginsel,
dan is hij niet verplicht die regels buiten toepassing te laten.’
Poplawski II
