100% tevredenheidsgarantie Direct beschikbaar na je betaling Lees online óf als PDF Geen vaste maandelijkse kosten 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting Moleculaire biologie en DNA technologie - MLT2 - Hogent

Beoordeling
4,0
(2)
Verkocht
15
Pagina's
66
Geüpload op
06-01-2023
Geschreven in
2022/2023

Samenvatting van de slides en syllabus waar een syllabus beschikbaar was.














Oeps! We kunnen je document nu niet laden. Probeer het nog eens of neem contact op met support.

Documentinformatie

Geüpload op
6 januari 2023
Bestand laatst geupdate op
11 januari 2023
Aantal pagina's
66
Geschreven in
2022/2023
Type
Samenvatting

Voorbeeld van de inhoud

Inhoud
H1. Isolatie van nucleïnezuren .......................................................................................................................................... 5
1.1. Leerdoelen ........................................................................................................................................................ 5
1.2. Isolatie van nucleïnezuren ................................................................................................................................ 5
1. Hoe kunnen we cellen openbreken om er DNA uit te isoleren? ...................................................................... 5
2. Hoe zuiveren we het DNA? Hoe verwijderen we de overige componenten? ...................................................... 6
3. Hoe bewaren we het geïsoleerd DNA? ................................................................................................................. 7
4. Hoeveel DNA we kunnen we isoleren uit een bepaald monster/staal? Hoe bew aren we startmateriaal? ..... 7
1.3. Kwaliteitscontrole van geïsoleerd DNA en/of RNA ........................................................................................... 7
1.4. Extractierobots .................................................................................................................................................. 7
1.5. Remmende factoren van de PCR ...................................................................................................................... 7
H2. PCR-analyse ................................................................................................................................................................ 8
2.1. Leerdoelen ............................................................................................................................................................. 8
2.2. Basisprincipes PCR ................................................................................................................................................. 8
2.2.1. Begrippen ........................................................................................................................................................ 8
2.2.2. Doel van PCR ................................................................................................................................................... 9
2.2.3. Principe van PCR ............................................................................................................................................. 9
2.3. Fasen PCR-reactie .................................................................................................................................................. 9
1. Denaturatie fase (95°C) ......................................................................................................................................... 9
2. Annealing fase (45°C – 60°C) ................................................................................................................................. 9
3. Extensiefase (72°C)................................................................................................................................................ 9
2.4. Berekeningen PCR-mix ......................................................................................................................................... 10
2.4.1. Verdunnen template DNA............................................................................................................................. 10
2.4.2. Primeroplossingen ........................................................................................................................................ 10
2.4.3. Mastermix (MM) ........................................................................................................................................... 10
2.5. DNA-contaminatie/PCR-contaminatie ................................................................................................................. 10
Bron van contaminatie ............................................................................................................................................ 10
 alle nucleïnezuur bevattende materialen in labo ........................................................................................... 10
Hoe verspreid? ........................................................................................................................................................ 10
Hoe veroorzaakt? .................................................................................................................................................... 10
Hoe voorkomen? ..................................................................................................................................................... 11
Infrastructuur pré- en post-PCR labs ...................................................................................................................... 11
2.6. PCR-controles ....................................................................................................................................................... 12
2.6.1. Negatieve controles ...................................................................................................................................... 12
2.6.2. Positieve controles ........................................................................................................................................ 12
2.6.3. Interne controles........................................................................................................................................... 12
2.6.4. Analyse PCR-fragmenten .............................................................................................................................. 12
2.7. PCR-componenten ............................................................................................................................................... 13
2.7.1. dNTP’s ........................................................................................................................................................... 13

, 2.7.2. primers .......................................................................................................................................................... 13
2.7.3. Polymerase ................................................................................................................................................... 14
2.7.4. MgCl2 buffer ................................................................................................................................................. 14
2.7.5. hulpstoffen .................................................................................................................................................... 14
2.8. PCR-toepassingen ................................................................................................................................................ 14
H3. Scheiding en detectie van DNA ................................................................................................................................ 15
3.1. Leerdoelen ........................................................................................................................................................... 15
3.2. Begrippen ............................................................................................................................................................. 15
3.3. Principe elektroforese .......................................................................................................................................... 15
3.4. Agarosegelelektroforese (AEG) ............................................................................................................................ 15
Uitvoering................................................................................................................................................................ 15
Scheidend vermogen en resolutie .......................................................................................................................... 16
Voorbereiding monsters ......................................................................................................................................... 16
Moleculaire marker als referentiepunt................................................................................................................... 16
Migratie en detectie van nucleïnezuren ................................................................................................................. 16
Samenvatting agarosegelelektroforese (AEG) ........................................................................................................ 17
3.5. Polyacrylamide gelelektroforese (PAGE) ............................................................................................................. 18
Toepassing .............................................................................................................................................................. 18
Resolutie en scheidend vermogen .......................................................................................................................... 18
3.6. Capillaire gelelektroforese (CE) ............................................................................................................................ 18
Principe ................................................................................................................................................................... 18
SAMENVATTING .......................................................................................................................................................... 18
H4. De stroom van genetische informatie ...................................................................................................................... 19
4.1. Moleculaire bouwstenen van leven ..................................................................................................................... 19
DNA (desoxyribonucleïnezuur) ............................................................................................................................... 19
RNA (Ribonucleïnezuur) .......................................................................................................................................... 20
4.2. Het genoom – blauwdruk voor leven.................................................................................................................. 20
4.2.1. Behoud en doorgeven van informatie .......................................................................................................... 20
4.2.2. Het genoom .................................................................................................................................................. 20
4.3. Genexpressie – omzetting genetische informatie tot lichaamseigenschappen .................................................. 22
HET CENTRALE DOGMA .......................................................................................................................................... 22
GEMODIFCIEERDE VERSIE DOGMA ......................................................................................................................... 23
4.4. Regulatie van genexpressie – differentiatie en modelorganismen ..................................................................... 25
4.4.1. Genexpressie op verschillende niveaus ........................................................................................................ 25
................................................................................................................................................................................. 25
4.4.2. Verband differentiatie en genexpressie........................................................................................................ 25
4.4.3. Verband fenotypische plasticiteit en genexpressie ...................................................................................... 26
4.4.4. Prokaryoten vs. Eukaryoten .......................................................................................................................... 26
4.5. Genexpressie en de architectuur van de cel ........................................................................................................ 26

, 4.5.1. Compartimentalisatie ................................................................................................................................... 26
4.5.2. Prokaryoten vs. eukaryoten .......................................................................................................................... 26
4.6. Evolutie van het genoom ..................................................................................................................................... 27
4.6.1. Diversiteit van genomen ............................................................................................................................... 27
4.6.2. Variaties en mutaties .................................................................................................................................... 27
4.6.3. Genduplicaties en genfamilies ...................................................................................................................... 28
4.7. Onderzoeksgebieden ........................................................................................................................................... 28
H5. Genexpressie ............................................................................................................................................................ 29
5.1. Dogma moleculaire biologie ................................................................................................................................ 29
5.2. van DNA tot RNA: transcriptie ............................................................................................................................. 29
5.2.1. verschillen tussen DNA en RNA..................................................................................................................... 29
5.2.2. Efficiëntie van eiwitsynthese ........................................................................................................................ 29
5.2.3. RNA-polymerase ........................................................................................................................................... 30
5.2.4. Verschillende soorten RNA ........................................................................................................................... 30
5.2.5. Binding – initiatie – elongatie – terminatie transcriptie ............................................................................... 31
5.2.6. RNA-processing van eukaryotische mRNAs in de nucleus ............................................................................ 33
5.2.7. Transcriptie unit ............................................................................................................................................ 35
5.3. van RNA tot eiwit: translatie ................................................................................................................................ 36
Basis transport van mRNA naar cytosol .................................................................................................................. 36
tRNA met anticodon................................................................................................................................................ 36
Translatie met mRNA-molecule ............................................................................................................................. 36
Polyribosoom of polysomen ................................................................................................................................... 39
Post-translationele modificaties ............................................................................................................................. 39
Gecontroleerde afbraak van eiwitten ..................................................................................................................... 39
5.4. van DNA naar eiwit .............................................................................................................................................. 40
H6. Regulatie genexpressie ............................................................................................................................................. 41
6.1. Situering en inleiding ........................................................................................................................................... 41
Structuur mRNA prokaryoot vs. eukaryoot ............................................................................................................ 41
6.2. Regulatie van genexpressie bij prokaryoten ........................................................................................................ 42
6.3. Regulatie van de genexpressie bij eukaryoten .................................................................................................... 44
6.3.1. Chromatine ................................................................................................................................................... 45
6.3.2. Transcriptiefactoren...................................................................................................................................... 46
6.3.3. RNA-processing ............................................................................................................................................. 46
6.3.4. Regulatorische niet-coderende RNA’s .......................................................................................................... 46
H7. Epigenetica ............................................................................................................................................................... 48
7.1. Genexpressie en chromatine (+H6) ..................................................................................................................... 48
7.2. Gen dosage........................................................................................................................................................... 49
7.3. Genomic imprinting ............................................................................................................................................. 49
7.3.1. Genetische ziekten t.g.v. genomic imprinting .............................................................................................. 50

, 7.4. RNA-gebaseerde mechanismen voor ‘gene silencing’ ......................................................................................... 50
7.5. Regenereren en herprogrammeren ..................................................................................................................... 50
7.6. Epigenetica en kanker .......................................................................................................................................... 50
7.6. Epigenetica en milieu ........................................................................................................................................... 51
H8. Erfelijkheid en kanker ............................................................................................................................................... 52
8.1. Ontstaan van kanker ............................................................................................................................................ 52
8.1.1. Kanker: een ziekte van de cel........................................................................................................................ 52
8.2. Kanker als meerstappenproces ............................................................................................................................ 53
8.3. Verstoring van celdelingsproces – verworven eigenschappen van kankercellen................................................ 54
8.4. Proto-oncogenen en tumorsuppressorgenen ..................................................................................................... 55
8.4.1. Proto-oncogenen tot oncogenen .................................................................................................................. 55
8.5. DNA-herstelgenen/8.6. Genetische instabiliteit/8.7. Virussen /8.8. Epigenetica en kanker (H7.5) .................... 56
8.9. Kanker en erfelijkheid .......................................................................................................................................... 56
8.10. Kankertherapie + oefening dia 62 ............................................................................................................. 57
H9. Oefeningen practicum .............................................................................................................................................. 57
H10. Technologie ............................................................................................................................................................ 58
10.1 Modelorganismen ............................................................................................................................................... 58
10.2. Kweken van eukaryote cellen ............................................................................................................................ 58
10.3. Amplificatie van DNA en RNA ............................................................................................................................ 58
10.3.1. PCR .............................................................................................................................................................. 58
10.3.2. reverse transcriptie ..................................................................................................................................... 58
10.3.3. kloneren ...................................................................................................................................................... 58
10.3.4. qPCR ............................................................................................................................................................ 60
10.4. Sequentiebepaling ............................................................................................................................................. 62
10.5. Blotting ............................................................................................................................................................... 62
10.6. Hybridisatie en probes ....................................................................................................................................... 64
10.6.1. Denaturatie, renaturatie en hybridisatie .................................................................................................... 64
10.6.2. Probes ......................................................................................................................................................... 65
10.6.3. Hybridisatie ................................................................................................................................................. 66

, Moleculaire biologie en DNA-technologie
H1. Isolatie van nucleïnezuren Tip: test jezelfs en leerdoel dia’s op ppt

1.1. Leerdoelen

1.2. Isolatie van nucleïnezuren
• Doel → Isoleren (= opzuiveren) van DNA uit cellen/weefsels
• Belang → Enzymatische ‘down stream’; onzuivere DNA stoort enzymwerking
• Principe
o Lyse
o Verwijderen ongewenste componenten
o Bewaren van geïsoleerd DNA
o Kwaliteitscontrole van geïsoleerde DNA (kwalitatief en kwantitatief)

1. Hoe kunnen we cellen openbreken om er DNA uit te isoleren?
Lysemethode → afhankelijk van staaltype (grote diversiteit in cel architectuur)
→ ≠ lysemethoden met ≠ voorbehandelingen
• Chemisch
o Detergens: maakt celmembraan kapot (SDS)
o Alkalische buffer (NaOH)
• Biologisch (enzymen)
o Proteïnase K: breekt EW af uit celmembraan en op de NZ → nucleasen onschadelijk maken
▪ Eigenschappen van proteïnase K: Breed-spectrum proteinase
Knipt na hydrofobe AZ
Temperatuurprofiel
Stabiel over breed pH-bereik
Werking verhoogd door detergenten en chaotropen
→ (denatureren substraat: enzym meer toegang)

▪ Activiteit proteïnase K verhogen Lysozyme: breekt celwand van grampositieven open
Detergenten en chaotrope stoffen
→ (denatureren substraat: enzym meer toegang)
• Fysisch: warmte, osmose
• Mechanisch: vortex, soniceren
• Combinatie
o Humane cellen proteïnase K, detergent, warmte, chaotrope stof/zout (in lysebuffer)
o Bacteriën NaOH en warmte

, 2. Hoe zuiveren we het DNA? Hoe verwijderen we de overige componenten?
Vroeger: Fenol-chloroform extractie

• Fasen: 1. Waterige fase → DNA
2. Interfase → celdebris
3. Organische fase → proteïnen, lipiden

• Extractie: isopropanol precipitatie om DNA te controleren



Voordelen Nadelen
- Zuiver DNA - Tijdrovend
- Zeer goede opbrengst - Isopropanol precipitatie
- Schadelijke organische solventen
- Residuele organische solventen interfereren met
DNA-concentratiebepaling en enzymatisch DNA-
manipulatie


Sinds 1990: Boom-‘extractie’ = kolomchromatografie

1. Adsorptie van DNA op silicagel
• Met behulp van bindingbuffer met een hoge zoutconcentratie en chaotrop agens
• Functie van buffer:
o Verwijderen watermantel van DNA
o Verwijderen watermantel van kolom
o Vormen kationbrug tussen silicakolom en negatief geladen DNA

2. Verwijderen van contaminanten (wassen, flow through)
• Wassen met ethanol (chaotrop) en hoge zoutconcentratie
• DNA blijft gebonden aan kolom
• Contaminanten worden weggewassen
• Verwijderen van enzyminhibatoren

3. Elutie van DNA → door lage zoutconcentratie


Voordelen
- Snel
- Minder schadelijke organische solventen
- Zuiver en geconcentreerd DNA
- Makkelijk te automatiseren



Samenvatting DNA-isolatie technieken:

Beoordelingen van geverifieerde kopers

Alle 2 reviews worden weergegeven
5 maanden geleden

3 jaar geleden

4,0

2 beoordelingen

5
1
4
0
3
1
2
0
1
0
Betrouwbare reviews op Stuvia

Alle beoordelingen zijn geschreven door echte Stuvia-gebruikers na geverifieerde aankopen.

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
mltmdk Hogeschool Gent
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
202
Lid sinds
5 jaar
Aantal volgers
100
Documenten
38
Laatst verkocht
6 dagen geleden
Samenvattingen

Hallo! Ik ben een student biomedische laboratoriumtechnologie aan HoGent. Ik verkoop mijn samenvattingen dus hier twee puntjes over mijn samenvattingen: Ik vat vaak heel gedetailleerd samen omdat ik liever uit 1 volledig document studeer en ik gebruik vaak afkortingen of probeer alles in stapjes te zetten. Als je een afkorting /zin/woord.. niet begrijpt mag je mij zeker een berichtje sturen! Veel succes met de komende examens! Groetjes x

Lees meer Lees minder
4,4

31 beoordelingen

5
13
4
16
3
2
2
0
1
0

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Veelgestelde vragen