2021
Plan van aanpak
Risanne Wetzels 9007724 K32
Hogeschool iPabo
9-1-2021
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – beginsituatie vaststellen ...................................................................... 2
1.1 Beginsituatie van je groep ............................................................................. 2
1.1.1 Observeren van leerlingen in het pedagogisch en didactisch handelen van
de mentor. ........................................................................................................... 2
1.1.2 Onderwijsvisie van de school ..................................................................... 3
1.1.3 Leerlinggegevens ....................................................................................... 4
1.2 Beginsituatie van jezelf ..................................................................................... 6
Hoofdstuk 2 – Ontwikkelingslijnen en leerlijnen .......................................................... 7
2.1 Toegespitst op het Oudere kind: ....................................................................... 7
2.1.1 Gericht onderzoek naar ontwikkelingslijnen en leerlijnen ........................... 7
2.1.2 Ontwikkeling kinderen nagaan.................................................................... 8
Hoofdstuk 3 - Onderwijsbehoeften en handelingsalternatieven formuleren ............... 9
3.1 Onderwijsbehoeften .......................................................................................... 9
3.1.1 Groepsniveau ............................................................................................. 9
3.1.2 Subgroepsniveau...................................................................................... 10
3.2 Handelingsalternatieven.................................................................................. 10
3.2.1 Handelingsalternatief 1 ............................................................................. 11
3.2.2 Handelingsalternatief 2 ............................................................................. 11
Hoofdstuk 4 – Uitwerken hypothetisch leertraject ..................................................... 11
4.1 Leer voorspellen hoe leerlingen zullen redeneren .......................................... 11
4.1.1 HLT Rekenen-wiskunde ........................................................................... 11
4.1.2 HLT Nederlands ....................................................................................... 12
Hoofdstuk 5 – Ontwerp betekenisvol aanbod ........................................................... 13
5.1 Gezamenlijk terugkijken .................................................................................. 13
5.2 Onderwijsontwerp ........................................................................................... 13
5.2.1 Onderwijsontwerp op groepsniveau ......................................................... 13
5.2.2 Onderwijsontwerp op subgroepsniveau .................................................... 15
Hoofdstuk 6 – Eigen ontwikkeling ............................................................................. 16
6.1 Leerdoelen formuleren .................................................................................... 16
6.2 Ontwikkeling beschrijven ................................................................................. 16
Hoofdstuk 7 – Visie op onderwijs .............................................................................. 17
7.1 Visie op taalonderwijs ..................................................................................... 18
7.1.1 Eigen visie ................................................................................................ 18
7.1.2 Rol van de leerkracht ................................................................................ 18
1
, 7.1.3 Leesstrategieën en methodes .................................................................. 18
7.2 Thematisch onderwijs ..................................................................................... 19
7.3 Pedagogische visie ......................................................................................... 20
Bronnen .................................................................................................................... 21
Bron 1 Observatieformulier mentor ....................................................................... 21
Bron 2 Klimaatschaal ............................................................................................ 22
Bron 3 Sociogram ................................................................................................. 23
Bron 4 Vijf factoren van invloed op betrokkenheid ................................................ 23
Bron 5 Website van: ‘Oecumenische basisschool De Kawama’ ........................... 23
Bron 6 Tussendoelen technisch lezen .................................................................. 24
Bron 7 Kerndoelen taal SLO ................................................................................. 24
Bron 8 Tussendoelen rekenen SLO ...................................................................... 24
Bron 9 De Reflectiecyclus van Korthagen ............................................................. 26
Bron 10 Observatielijst groepen 5-8: executieve functies ..................................... 27
Bron 11. 21-eeuwse vaardigheden ~ SLO ............................................................ 29
Bron 12 Lessenserie Nederlands .......................................................................... 30
Bron 13 Leerlijnen rekenen ................................................................................... 39
Bron 14 Lesbeschrijvingsformulieren rekenen ...................................................... 49
Bron 15 Verklaring stageschool ............................................................................ 84
Bibliografie ................................................................................................................ 86
Hoofdstuk 1 – beginsituatie vaststellen
1.1 Beginsituatie van je groep
1.1.1 Observeren van leerlingen in het pedagogisch en didactisch handelen van de
mentor.
Mijn mentor straalt rust uit en handelt consequent. “Duidelijke regels zijn essentieel
om de orde te bewaren. Het is belangrijk om je grenzen duidelijk aan te geven bij de
leerlingen en wat de eventuele consequenties zijn. Zo weten de leerlingen precies
wat zij van jou kunnen verwachten.” (metafoor, 2020) Ik heb het leerkrachthandelen
van mijn mentor geobserveerd gedurende de dag. Zij neemt de vijf verschillende
rollen aan die bij een leerkracht hoort. Deze resultaten zijn terug te vinden in bron 1.
(Edelenbos, 2020), (September onderwijs, sd)
Ik heb de klimaatschaal gebruikt om het pedagogisch klimaat in de klas te meten. Zie
bron 2 voor de klimaatschaal. “De Klimaatschaal is een instrument om het
pedagogisch klimaat in een klas in kaart te brengen.” (Donkers, 2009), (Alkema,
Kuipers, Lindhout, & Tjerska, 2015)
2
, 1.1.2 Onderwijsvisie van de school
‘Zonder relatie geen prestatie’ (Oecumenische basisschool de
Kawama, sd)
Ervaringsgericht onderwijs is een onderwijsconcept dat uitgaat van betrokkenheid en
het welbevinden van kinderen. (Kerpel, Ervaringsgericht onderwijs, 2014) Waarin het
welbevinden een voorwaarden is voor de betrokkenheid. (IH, Wat is het
onderwijsconcept van ervaringsgericht onderwijs (EGO)?, 2021) De leerkrachten op
basisschool De Kawama nemen een coachende rol aan, waardoor het welbevinden
van de leerlingen wordt bevordert. Leerlingen krijgen niet snel straf, maar worden op
een begeleidende manier gewezen op hun gedrag. Om de betrokkenheid van de
leerlingen te vergroten houdt de school rekening met de algemene vijf factoren
binnen het EGO. Zie bron 4 voor deze vijf factoren. (Pedagogisch klimaat, sd),
(Kooten, sd).
De school is een oecumenische basisschool. In de bredere zin houdt oecumenisch in
dat er wordt gestreefd naar wereldwijde religieuze eenheid van de verschillende
christelijke kerken. In de smallere betekenis bevordert oecumenisch de eenvoud,
samenwerking of het onderlinge begrip tussen de diverse religieuze groepen.
(Oecumenische basisschool De Ladder, sd)
3
Plan van aanpak
Risanne Wetzels 9007724 K32
Hogeschool iPabo
9-1-2021
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – beginsituatie vaststellen ...................................................................... 2
1.1 Beginsituatie van je groep ............................................................................. 2
1.1.1 Observeren van leerlingen in het pedagogisch en didactisch handelen van
de mentor. ........................................................................................................... 2
1.1.2 Onderwijsvisie van de school ..................................................................... 3
1.1.3 Leerlinggegevens ....................................................................................... 4
1.2 Beginsituatie van jezelf ..................................................................................... 6
Hoofdstuk 2 – Ontwikkelingslijnen en leerlijnen .......................................................... 7
2.1 Toegespitst op het Oudere kind: ....................................................................... 7
2.1.1 Gericht onderzoek naar ontwikkelingslijnen en leerlijnen ........................... 7
2.1.2 Ontwikkeling kinderen nagaan.................................................................... 8
Hoofdstuk 3 - Onderwijsbehoeften en handelingsalternatieven formuleren ............... 9
3.1 Onderwijsbehoeften .......................................................................................... 9
3.1.1 Groepsniveau ............................................................................................. 9
3.1.2 Subgroepsniveau...................................................................................... 10
3.2 Handelingsalternatieven.................................................................................. 10
3.2.1 Handelingsalternatief 1 ............................................................................. 11
3.2.2 Handelingsalternatief 2 ............................................................................. 11
Hoofdstuk 4 – Uitwerken hypothetisch leertraject ..................................................... 11
4.1 Leer voorspellen hoe leerlingen zullen redeneren .......................................... 11
4.1.1 HLT Rekenen-wiskunde ........................................................................... 11
4.1.2 HLT Nederlands ....................................................................................... 12
Hoofdstuk 5 – Ontwerp betekenisvol aanbod ........................................................... 13
5.1 Gezamenlijk terugkijken .................................................................................. 13
5.2 Onderwijsontwerp ........................................................................................... 13
5.2.1 Onderwijsontwerp op groepsniveau ......................................................... 13
5.2.2 Onderwijsontwerp op subgroepsniveau .................................................... 15
Hoofdstuk 6 – Eigen ontwikkeling ............................................................................. 16
6.1 Leerdoelen formuleren .................................................................................... 16
6.2 Ontwikkeling beschrijven ................................................................................. 16
Hoofdstuk 7 – Visie op onderwijs .............................................................................. 17
7.1 Visie op taalonderwijs ..................................................................................... 18
7.1.1 Eigen visie ................................................................................................ 18
7.1.2 Rol van de leerkracht ................................................................................ 18
1
, 7.1.3 Leesstrategieën en methodes .................................................................. 18
7.2 Thematisch onderwijs ..................................................................................... 19
7.3 Pedagogische visie ......................................................................................... 20
Bronnen .................................................................................................................... 21
Bron 1 Observatieformulier mentor ....................................................................... 21
Bron 2 Klimaatschaal ............................................................................................ 22
Bron 3 Sociogram ................................................................................................. 23
Bron 4 Vijf factoren van invloed op betrokkenheid ................................................ 23
Bron 5 Website van: ‘Oecumenische basisschool De Kawama’ ........................... 23
Bron 6 Tussendoelen technisch lezen .................................................................. 24
Bron 7 Kerndoelen taal SLO ................................................................................. 24
Bron 8 Tussendoelen rekenen SLO ...................................................................... 24
Bron 9 De Reflectiecyclus van Korthagen ............................................................. 26
Bron 10 Observatielijst groepen 5-8: executieve functies ..................................... 27
Bron 11. 21-eeuwse vaardigheden ~ SLO ............................................................ 29
Bron 12 Lessenserie Nederlands .......................................................................... 30
Bron 13 Leerlijnen rekenen ................................................................................... 39
Bron 14 Lesbeschrijvingsformulieren rekenen ...................................................... 49
Bron 15 Verklaring stageschool ............................................................................ 84
Bibliografie ................................................................................................................ 86
Hoofdstuk 1 – beginsituatie vaststellen
1.1 Beginsituatie van je groep
1.1.1 Observeren van leerlingen in het pedagogisch en didactisch handelen van de
mentor.
Mijn mentor straalt rust uit en handelt consequent. “Duidelijke regels zijn essentieel
om de orde te bewaren. Het is belangrijk om je grenzen duidelijk aan te geven bij de
leerlingen en wat de eventuele consequenties zijn. Zo weten de leerlingen precies
wat zij van jou kunnen verwachten.” (metafoor, 2020) Ik heb het leerkrachthandelen
van mijn mentor geobserveerd gedurende de dag. Zij neemt de vijf verschillende
rollen aan die bij een leerkracht hoort. Deze resultaten zijn terug te vinden in bron 1.
(Edelenbos, 2020), (September onderwijs, sd)
Ik heb de klimaatschaal gebruikt om het pedagogisch klimaat in de klas te meten. Zie
bron 2 voor de klimaatschaal. “De Klimaatschaal is een instrument om het
pedagogisch klimaat in een klas in kaart te brengen.” (Donkers, 2009), (Alkema,
Kuipers, Lindhout, & Tjerska, 2015)
2
, 1.1.2 Onderwijsvisie van de school
‘Zonder relatie geen prestatie’ (Oecumenische basisschool de
Kawama, sd)
Ervaringsgericht onderwijs is een onderwijsconcept dat uitgaat van betrokkenheid en
het welbevinden van kinderen. (Kerpel, Ervaringsgericht onderwijs, 2014) Waarin het
welbevinden een voorwaarden is voor de betrokkenheid. (IH, Wat is het
onderwijsconcept van ervaringsgericht onderwijs (EGO)?, 2021) De leerkrachten op
basisschool De Kawama nemen een coachende rol aan, waardoor het welbevinden
van de leerlingen wordt bevordert. Leerlingen krijgen niet snel straf, maar worden op
een begeleidende manier gewezen op hun gedrag. Om de betrokkenheid van de
leerlingen te vergroten houdt de school rekening met de algemene vijf factoren
binnen het EGO. Zie bron 4 voor deze vijf factoren. (Pedagogisch klimaat, sd),
(Kooten, sd).
De school is een oecumenische basisschool. In de bredere zin houdt oecumenisch in
dat er wordt gestreefd naar wereldwijde religieuze eenheid van de verschillende
christelijke kerken. In de smallere betekenis bevordert oecumenisch de eenvoud,
samenwerking of het onderlinge begrip tussen de diverse religieuze groepen.
(Oecumenische basisschool De Ladder, sd)
3
