Faculteit Rechtsgeleerdheid
Opleiding Criminologische Wetenschappen
Academiejaar 2022 - 2023
KATHOLIEKE
UNIVERSITEIT
LEUVEN
CRIMINOLOGIE EN MENSENRECHTEN
NOTITIES
PROF. STEPHAN PARMENTIER
MASTER CRIMINOLOGISCHE WETENSCHAPPEN, EERSTE SEMESTER
0
,1
,Inhoudsopgave
Inleiding: situering van de criminologie in een mensenrechtenperspectief.......................................1
Grootschalige, ernstige schendingen van de mensenrechten............................................................1
Mensenrechten in het geding op andere plaatsen.............................................................................2
Human rights......................................................................................................................................3
Extra...................................................................................................................................................3
Module 1: Oorsprong en ontwikkeling van fundamentele rechten....................................................4
1.1 Beknopt historisch overzicht........................................................................................................4
1.1.1 Plichten en rechten................................................................................................................4
1.1.2 van natuurrecht tot natuurlijke rechten: 17 e en 18e eeuw....................................................6
1.1.3 Van natuurlijke rechten tot juridische rechten......................................................................7
1.2 Postulaten van mensenrechten....................................................................................................8
1.3 Types en categorieën van mensenrechten...................................................................................9
1.3.1 Indeling van Vasak.................................................................................................................9
1.3.2 Andere indeling van Claude en Weston...............................................................................10
1.4 Functies van mensenrechten – Claude en Weston.....................................................................10
Module 2: Het recht van de mensenrechten....................................................................................12
2.1 Institutioneel en procedureel kader...........................................................................................12
2.1.1 Systemen van mensenrechten.............................................................................................12
2.1.2 Procedures van mensenrechten..........................................................................................15
2.1.3 Instrumenten van mensenrechten......................................................................................16
2.2 Actoren in de sector van de mensenrechten..............................................................................18
2.3 Handhaving van de mensenrechten...........................................................................................18
2.3.1 Juridische werking...............................................................................................................18
2.3.2 Implementatie van de mensenrechten................................................................................19
Module 3: Mensenrechten in de strafrechtsbedeling......................................................................20
Vooraf: De strafrechtsbedeling.........................................................................................................20
3.1 Mensenrechten en politie..........................................................................................................20
3.1.1 Een risicovolle omgeving voor de mensenrechten..............................................................20
3.1.2 Een ondersteunende omgeving voor de mensenrechten....................................................21
3.1.3 Bijstand advocaat bij het eerste verhoor van een beschuldigde: Salduz-arrest...................21
, 3.1.4 De rol van het Comité voor de Preventie van Foltering (CPT) als internationaal
toezichtsorgaan............................................................................................................................23
3.2 Mensenrechten en herstelrecht.................................................................................................25
3.2.1 Algemeen kader...................................................................................................................25
3.2.2 Herstelrecht en bredere bekommernissen inzake mensenrechten binnen de statelijke
instellingen...................................................................................................................................28
3.2.3 Herstelrecht en niet-statelijke instellingen..........................................................................28
Module 4: Criminaliteitsvormen als schendingen van mensenrechten............................................29
4.1 Mensenhandel............................................................................................................................29
4.1.1 Wereldwijd beleid tegen mensenhandel.............................................................................29
4.1.2 Geschiedenis........................................................................................................................30
4.1.3 Wat is mensenhandel?........................................................................................................31
4.2 Racisme en xenofobie.................................................................................................................34
4.2.1 Redenen voor de oprichting in Duitsland van een Task Group............................................34
4.2.2 Uitgangspunten van de Task Group.....................................................................................35
4.2.3 Enkele principes van de Task Group....................................................................................37
Module 5: Nieuwe uitdagingen voor de mensenrechten.................................................................38
5.1 Criminaliteit en kinderrechten....................................................................................................38
5.1.1 Het Verdrag inzake de rechten van het kind en andere VN-richtlijnen en regels omtrent het
jeugdrecht....................................................................................................................................38
5.1.2 Vaststellingen......................................................................................................................38
5.1.3 Discussiepunten...................................................................................................................40
5.2 Mensenrechten en conflictregeling: het Zwelethemba model...................................................44
5.2.1 Zwelethemba model............................................................................................................45
5.2.2 Vaststellingen......................................................................................................................45
Module 6: Infosessie Syrië 13/10/2022...........................................................................................48
6.1 Introductie..................................................................................................................................48
6.2 Conclusies tijdelijke bescherming van oorlogsvluchtelingen......................................................49
6.3 Schendingen internationaal recht en perspectieven voor rechtvaardigheid..............................50
6.3.1 Achtergrond conflict............................................................................................................50
6.3.2 internationale passiviteit.....................................................................................................52
6.3.3 Pogingen om impasse te doorbreken..................................................................................54
6.3.4 Slotbeschouwingen..............................................................................................................54
6.4 Beleids- en partnermedewerker Midden-Oosten 11.11.11........................................................54
6.5 Vluchteling uit Syrië....................................................................................................................54
Opleiding Criminologische Wetenschappen
Academiejaar 2022 - 2023
KATHOLIEKE
UNIVERSITEIT
LEUVEN
CRIMINOLOGIE EN MENSENRECHTEN
NOTITIES
PROF. STEPHAN PARMENTIER
MASTER CRIMINOLOGISCHE WETENSCHAPPEN, EERSTE SEMESTER
0
,1
,Inhoudsopgave
Inleiding: situering van de criminologie in een mensenrechtenperspectief.......................................1
Grootschalige, ernstige schendingen van de mensenrechten............................................................1
Mensenrechten in het geding op andere plaatsen.............................................................................2
Human rights......................................................................................................................................3
Extra...................................................................................................................................................3
Module 1: Oorsprong en ontwikkeling van fundamentele rechten....................................................4
1.1 Beknopt historisch overzicht........................................................................................................4
1.1.1 Plichten en rechten................................................................................................................4
1.1.2 van natuurrecht tot natuurlijke rechten: 17 e en 18e eeuw....................................................6
1.1.3 Van natuurlijke rechten tot juridische rechten......................................................................7
1.2 Postulaten van mensenrechten....................................................................................................8
1.3 Types en categorieën van mensenrechten...................................................................................9
1.3.1 Indeling van Vasak.................................................................................................................9
1.3.2 Andere indeling van Claude en Weston...............................................................................10
1.4 Functies van mensenrechten – Claude en Weston.....................................................................10
Module 2: Het recht van de mensenrechten....................................................................................12
2.1 Institutioneel en procedureel kader...........................................................................................12
2.1.1 Systemen van mensenrechten.............................................................................................12
2.1.2 Procedures van mensenrechten..........................................................................................15
2.1.3 Instrumenten van mensenrechten......................................................................................16
2.2 Actoren in de sector van de mensenrechten..............................................................................18
2.3 Handhaving van de mensenrechten...........................................................................................18
2.3.1 Juridische werking...............................................................................................................18
2.3.2 Implementatie van de mensenrechten................................................................................19
Module 3: Mensenrechten in de strafrechtsbedeling......................................................................20
Vooraf: De strafrechtsbedeling.........................................................................................................20
3.1 Mensenrechten en politie..........................................................................................................20
3.1.1 Een risicovolle omgeving voor de mensenrechten..............................................................20
3.1.2 Een ondersteunende omgeving voor de mensenrechten....................................................21
3.1.3 Bijstand advocaat bij het eerste verhoor van een beschuldigde: Salduz-arrest...................21
, 3.1.4 De rol van het Comité voor de Preventie van Foltering (CPT) als internationaal
toezichtsorgaan............................................................................................................................23
3.2 Mensenrechten en herstelrecht.................................................................................................25
3.2.1 Algemeen kader...................................................................................................................25
3.2.2 Herstelrecht en bredere bekommernissen inzake mensenrechten binnen de statelijke
instellingen...................................................................................................................................28
3.2.3 Herstelrecht en niet-statelijke instellingen..........................................................................28
Module 4: Criminaliteitsvormen als schendingen van mensenrechten............................................29
4.1 Mensenhandel............................................................................................................................29
4.1.1 Wereldwijd beleid tegen mensenhandel.............................................................................29
4.1.2 Geschiedenis........................................................................................................................30
4.1.3 Wat is mensenhandel?........................................................................................................31
4.2 Racisme en xenofobie.................................................................................................................34
4.2.1 Redenen voor de oprichting in Duitsland van een Task Group............................................34
4.2.2 Uitgangspunten van de Task Group.....................................................................................35
4.2.3 Enkele principes van de Task Group....................................................................................37
Module 5: Nieuwe uitdagingen voor de mensenrechten.................................................................38
5.1 Criminaliteit en kinderrechten....................................................................................................38
5.1.1 Het Verdrag inzake de rechten van het kind en andere VN-richtlijnen en regels omtrent het
jeugdrecht....................................................................................................................................38
5.1.2 Vaststellingen......................................................................................................................38
5.1.3 Discussiepunten...................................................................................................................40
5.2 Mensenrechten en conflictregeling: het Zwelethemba model...................................................44
5.2.1 Zwelethemba model............................................................................................................45
5.2.2 Vaststellingen......................................................................................................................45
Module 6: Infosessie Syrië 13/10/2022...........................................................................................48
6.1 Introductie..................................................................................................................................48
6.2 Conclusies tijdelijke bescherming van oorlogsvluchtelingen......................................................49
6.3 Schendingen internationaal recht en perspectieven voor rechtvaardigheid..............................50
6.3.1 Achtergrond conflict............................................................................................................50
6.3.2 internationale passiviteit.....................................................................................................52
6.3.3 Pogingen om impasse te doorbreken..................................................................................54
6.3.4 Slotbeschouwingen..............................................................................................................54
6.4 Beleids- en partnermedewerker Midden-Oosten 11.11.11........................................................54
6.5 Vluchteling uit Syrië....................................................................................................................54
