1. Bronnen
YERODIA ZAAK
Arrest Warrantzaak = de zaak Yerodia: zaak die Congo heeft aangespannen tegen België
voor het IGH (Zowel Congo als België konden dat doen omdat beide landen een verklaring
heeft afgelegd waarin men het IGH erkende) Dateert uit de periode van dat België een zeer
ruime genocidewet had: een wet die toeliet dat men strafrechtelijke gevolgen instelde voor
bepaalde misdrijven (genocide, oorlogsmisdaden, foltering …) ookal was er geen enkel
aanknopingspunt met België In het kader van strafrechtelijk onderzoek in zo een
genocidewet gaat België een uithoudingsbevel aankondigen tegen meneer Yerodia (minister
van buitenlandse zaken van Congo) Congo zegt dat België dat helemaal niet mag doen:
Yerodia geniet van immuniteit (mag nooit worden vervolgd voor een nationale rechter in een
ander land) => België overtreedt zijn internationale plichten Congo zegt er is een regel van
gewoonterecht die die regel van immuniteit beschermt: ongeschreven regel
➔ Relevante stratenpraktijk om na te gaan of het klopt wat Congo zegt: kijken naar het
optreden van de wetgevende macht en de rechterlijke macht in uiteenlopende
landen; men gaat kijken naar de nationale strafwet uit de meest uiteenlopende
landen => effectief IGH stelt vast dat er in heel wat landen in de strafwet bepalingen
bevatten die zeggen dat je geen procedures mag voeren tegen staatshoofden,
regeringsleiders, buitenlandministers
➔ Statenpraktijk die je terugvindt in de wetgeving van uiteenlopende landen Resultaat:
Congo heeft gelijk: België is veroordeeld op inbreuk op die immuniteiten en België
heeft zijn wetgeving aangepast
NOTTEBOHM ZAAK
● Staten onthielden zich van diplomatieke bescherming uit te oefenen ten gunste van
geneutraliseerde personen die wegens lange afwezigheid hun band met de staat
verbroken hadden.
● het IGH hield er rekening mee dat nationale wetgeving naturalisatie veelal afhankelijk
maakt(e) van bepaalde voorwaarden die een band met de staat voorstellen
NICARAGUA ARREST
● Is het interstatelijk geweldverbod een gewoonterechtelijke regel?
● ANTW: occasionele inbreuken op het verbod zouden niet beletten dat het om een
gewoonterechtelijke norm gaat, zolang uit de houding van de inbreukmakende staat
en de reactie van derde staten blijkt dat de regel zelf niet in vraag wordt gesteld
LOTUSZAAK (1927)
Botsing tussen een Frans en een Turks schip in internationale wateren
- PIGH: uitoefening van jurisdictie buiten het eigen grondgebied is normaal mogelijk,
tenzij er een verbod bestaat in het internationaal recht dat deze mogelijkheid uitsluit
- Gewoonterecht: extraterritoriale jurisdictie is uitgesloten tenzij men dit kan
verantwoorden op basis van een link met een ‘permissief rechtsmachtsbeginsel’
⇒ Wetgevende en rechterlijke jurisdictie wel tot op zekere hoogte aanvaard op
extraterritoriale wijze
, NUCLEAR - TEST ZAAK
jaren 70) 🡺 igh
Australie vs frankrijk
⮚ Frankrijk deed atmosferische kernproeven in de oceaan
⮚ Hof bevestigt dat er verschillende verklaringen zijn afgelegd waaruit blijkt dat frankrijk zich
ertoe had verbonden om de proeven stop te zetten. Haalt hieruit een juridische plicht
!! Duidelijk zijn dat de staat zich wou verbinden + onderscheid maken tussen juridische en
politieke verklaringen!!
BELGIË - SENEGAL
België is verzoekende partij: oude en zeer vergaande genocidewetten in België (liet toe dat
Belgisch strafrecht zich ging buigen over internationaal strafrecht in derde landen ook al was
er geen enkel verband met België) => de genocidewet maakte het mogelijk dat burgerlijke
partijen (slachtoffers) de zaak initiëren: slachtoffers in andere landen konden een klacht
indienen bij het Belgische gerecht om daar onderzoek te doen: een aantal personen hadden
een klacht ingediend bij het Belgisch gerechtshof tegen Hissène Habré (voormalige dictator
van Tsjaad): Hissène Habré vertrekt met een deel van de schatkist van Tsjaad naar Senegal
=> België vraagt aan Senegal de uitlevering van Hissène Habré (ofwel moet Senegal de
persoon zelf gaan vervolgen, ofwel uitleveren aan België: men beroept zich op het
folterverdrag van de VN-Mensenrechtenverdragen: aut dedere aut iudicare) => Senegal doet
geen een van beiden => België daagt Senegal voor het IGH België komt op voor het
algemene belang (folterverbod is erga omnes)
⇒ Senegal en Hissène Habré zijn beide veroordeeld
GAMBIA V. MYANMAR
de beweerde genocide van Myanmar t.o.v. de Rohingya minderheid
⇒ Gambia beschuldigt Myanmar van genocide
⇒ algemeen belang want is een erga omnes regel
⇒ procedure is nog steeds aanhangig
2. verdragsrecht
ADVIES IGH 1951 IVM GENOCIDEVERDRAG
= basisregel voorbehouden
⇒ Voorbehouden mogen maar die mogen niet ingaan tegen het voorwerp of doel
van het verdrag.
RAWLE KENNEDY VS. TRINIDAD & TOBAGO
● Kennedy pleegt een overval en slachtoffer sterft de dag erna aan de verwondingen.
Hij wordt ter door veroordeeld.
● De staat had het mensenrechtenverdrag getekend met voorbehoud van art.1
( doodstraf van gevangenen)
● conclusie: bepaalde voorbehouden werden ontoelaatbaar geacht.
3. staten
NORTH SEA CONTINENTAL SHELF
YERODIA ZAAK
Arrest Warrantzaak = de zaak Yerodia: zaak die Congo heeft aangespannen tegen België
voor het IGH (Zowel Congo als België konden dat doen omdat beide landen een verklaring
heeft afgelegd waarin men het IGH erkende) Dateert uit de periode van dat België een zeer
ruime genocidewet had: een wet die toeliet dat men strafrechtelijke gevolgen instelde voor
bepaalde misdrijven (genocide, oorlogsmisdaden, foltering …) ookal was er geen enkel
aanknopingspunt met België In het kader van strafrechtelijk onderzoek in zo een
genocidewet gaat België een uithoudingsbevel aankondigen tegen meneer Yerodia (minister
van buitenlandse zaken van Congo) Congo zegt dat België dat helemaal niet mag doen:
Yerodia geniet van immuniteit (mag nooit worden vervolgd voor een nationale rechter in een
ander land) => België overtreedt zijn internationale plichten Congo zegt er is een regel van
gewoonterecht die die regel van immuniteit beschermt: ongeschreven regel
➔ Relevante stratenpraktijk om na te gaan of het klopt wat Congo zegt: kijken naar het
optreden van de wetgevende macht en de rechterlijke macht in uiteenlopende
landen; men gaat kijken naar de nationale strafwet uit de meest uiteenlopende
landen => effectief IGH stelt vast dat er in heel wat landen in de strafwet bepalingen
bevatten die zeggen dat je geen procedures mag voeren tegen staatshoofden,
regeringsleiders, buitenlandministers
➔ Statenpraktijk die je terugvindt in de wetgeving van uiteenlopende landen Resultaat:
Congo heeft gelijk: België is veroordeeld op inbreuk op die immuniteiten en België
heeft zijn wetgeving aangepast
NOTTEBOHM ZAAK
● Staten onthielden zich van diplomatieke bescherming uit te oefenen ten gunste van
geneutraliseerde personen die wegens lange afwezigheid hun band met de staat
verbroken hadden.
● het IGH hield er rekening mee dat nationale wetgeving naturalisatie veelal afhankelijk
maakt(e) van bepaalde voorwaarden die een band met de staat voorstellen
NICARAGUA ARREST
● Is het interstatelijk geweldverbod een gewoonterechtelijke regel?
● ANTW: occasionele inbreuken op het verbod zouden niet beletten dat het om een
gewoonterechtelijke norm gaat, zolang uit de houding van de inbreukmakende staat
en de reactie van derde staten blijkt dat de regel zelf niet in vraag wordt gesteld
LOTUSZAAK (1927)
Botsing tussen een Frans en een Turks schip in internationale wateren
- PIGH: uitoefening van jurisdictie buiten het eigen grondgebied is normaal mogelijk,
tenzij er een verbod bestaat in het internationaal recht dat deze mogelijkheid uitsluit
- Gewoonterecht: extraterritoriale jurisdictie is uitgesloten tenzij men dit kan
verantwoorden op basis van een link met een ‘permissief rechtsmachtsbeginsel’
⇒ Wetgevende en rechterlijke jurisdictie wel tot op zekere hoogte aanvaard op
extraterritoriale wijze
, NUCLEAR - TEST ZAAK
jaren 70) 🡺 igh
Australie vs frankrijk
⮚ Frankrijk deed atmosferische kernproeven in de oceaan
⮚ Hof bevestigt dat er verschillende verklaringen zijn afgelegd waaruit blijkt dat frankrijk zich
ertoe had verbonden om de proeven stop te zetten. Haalt hieruit een juridische plicht
!! Duidelijk zijn dat de staat zich wou verbinden + onderscheid maken tussen juridische en
politieke verklaringen!!
BELGIË - SENEGAL
België is verzoekende partij: oude en zeer vergaande genocidewetten in België (liet toe dat
Belgisch strafrecht zich ging buigen over internationaal strafrecht in derde landen ook al was
er geen enkel verband met België) => de genocidewet maakte het mogelijk dat burgerlijke
partijen (slachtoffers) de zaak initiëren: slachtoffers in andere landen konden een klacht
indienen bij het Belgische gerecht om daar onderzoek te doen: een aantal personen hadden
een klacht ingediend bij het Belgisch gerechtshof tegen Hissène Habré (voormalige dictator
van Tsjaad): Hissène Habré vertrekt met een deel van de schatkist van Tsjaad naar Senegal
=> België vraagt aan Senegal de uitlevering van Hissène Habré (ofwel moet Senegal de
persoon zelf gaan vervolgen, ofwel uitleveren aan België: men beroept zich op het
folterverdrag van de VN-Mensenrechtenverdragen: aut dedere aut iudicare) => Senegal doet
geen een van beiden => België daagt Senegal voor het IGH België komt op voor het
algemene belang (folterverbod is erga omnes)
⇒ Senegal en Hissène Habré zijn beide veroordeeld
GAMBIA V. MYANMAR
de beweerde genocide van Myanmar t.o.v. de Rohingya minderheid
⇒ Gambia beschuldigt Myanmar van genocide
⇒ algemeen belang want is een erga omnes regel
⇒ procedure is nog steeds aanhangig
2. verdragsrecht
ADVIES IGH 1951 IVM GENOCIDEVERDRAG
= basisregel voorbehouden
⇒ Voorbehouden mogen maar die mogen niet ingaan tegen het voorwerp of doel
van het verdrag.
RAWLE KENNEDY VS. TRINIDAD & TOBAGO
● Kennedy pleegt een overval en slachtoffer sterft de dag erna aan de verwondingen.
Hij wordt ter door veroordeeld.
● De staat had het mensenrechtenverdrag getekend met voorbehoud van art.1
( doodstraf van gevangenen)
● conclusie: bepaalde voorbehouden werden ontoelaatbaar geacht.
3. staten
NORTH SEA CONTINENTAL SHELF
