14. HEMELLICHAMEN EN VERSCHIJNSELEN
DE AARDE
o Aarde is 1 van de 8 planeten die rond de zon draait. -> elipsbaan in 1 jaar
o Rond eigen as -> 24 uur
o Enige met leefbaar klimaat -> door oceaan, in de lucht oorspronkelijk te wijnig
zuurstof (geen ozon om schadelijke stralen tegen te houden)
Zie pp voor aanbreng in de klas.
1. DE ATMOSSFEER
o Aarde omgeven door luchtlagen.
o Onderste laag, in ons belang = 9 km (aan de polen 17 km)
o Ozonlaag op 30 km = houd schadelijke UV-stralen tegen.
o Droge lucht -> 78% stikstof + 21% zuurstof
o Dichtheid van de lucht vermindert met de hoogte
2. HET TIJD VERSCHIL
o Aarde is verdeeld in 25 uurgordels
o Referentietijd op nulmeridiaan
o Oosten = later
o Westen = vroeger
o België wijkt af -> midden europese tijd
o Zomertijd = arbitiraire vastlegging
3. AFWISSELING DAG EN NACHT
o Oorzaak: aarde draait rond haar eigen as.
o Hierdoor krijgen we dagelijkse temp. Schommeling.
4. ONGELIJKE DUUR VAN DAG EN NACHT
Oorzaak: door de schuine stand van de aarde tegenover de zon.
5. DE GETIJDEN
, o water stijgt gedurende 6 uur (vloed), trekt terug gedurende 6 uur (eb).
o Duur van eb en vloed = 12 uur en 25 min.
o Hoe? -> Waterdeeltjes van de oceaan die naar de maan gericht zijn worden het meest
aangetrokken en gaan stijgen.
o Springtij -> als de zon de werking van de maan versterkt
6. AARDBEVINGEN EN VULKANEN
Aarbevingen:
o Aarde bestaat uit concentrische lagen.
- Vast: de korst, bovenmantel en de
binnenkant.
- De andere zijn vloeibaar.
o Doordat de vaste lithosfeer uit aparte platen bestaat
en verschuift op de plastische laag (asthenosfeer) die
er onder zit, ontstaan aardbevingen.
o Plaats aardbeving = hypocentrum (epicentrum vlak
er boven)
o Sterkte geeft men aan met de berekende schaal van
Richter.
o Trillingen meten en rigistreren met seismograaf.
o Landen met veel kans op aardbeving? Ze liggen op
de rand van een plaat.
Vulkanen:
o Vulkanen ontstaan vanneer het inwendige vloeibare materiaal (=magma) tot de opp.
Komt.
o Vloeinare materiaal dat je ziet = lava
o Niet alitijd spectaculair -> hangt af van de
samenstelling, de vloeibaarheid.
7. DE SEIZOENEN
DE AARDE
o Aarde is 1 van de 8 planeten die rond de zon draait. -> elipsbaan in 1 jaar
o Rond eigen as -> 24 uur
o Enige met leefbaar klimaat -> door oceaan, in de lucht oorspronkelijk te wijnig
zuurstof (geen ozon om schadelijke stralen tegen te houden)
Zie pp voor aanbreng in de klas.
1. DE ATMOSSFEER
o Aarde omgeven door luchtlagen.
o Onderste laag, in ons belang = 9 km (aan de polen 17 km)
o Ozonlaag op 30 km = houd schadelijke UV-stralen tegen.
o Droge lucht -> 78% stikstof + 21% zuurstof
o Dichtheid van de lucht vermindert met de hoogte
2. HET TIJD VERSCHIL
o Aarde is verdeeld in 25 uurgordels
o Referentietijd op nulmeridiaan
o Oosten = later
o Westen = vroeger
o België wijkt af -> midden europese tijd
o Zomertijd = arbitiraire vastlegging
3. AFWISSELING DAG EN NACHT
o Oorzaak: aarde draait rond haar eigen as.
o Hierdoor krijgen we dagelijkse temp. Schommeling.
4. ONGELIJKE DUUR VAN DAG EN NACHT
Oorzaak: door de schuine stand van de aarde tegenover de zon.
5. DE GETIJDEN
, o water stijgt gedurende 6 uur (vloed), trekt terug gedurende 6 uur (eb).
o Duur van eb en vloed = 12 uur en 25 min.
o Hoe? -> Waterdeeltjes van de oceaan die naar de maan gericht zijn worden het meest
aangetrokken en gaan stijgen.
o Springtij -> als de zon de werking van de maan versterkt
6. AARDBEVINGEN EN VULKANEN
Aarbevingen:
o Aarde bestaat uit concentrische lagen.
- Vast: de korst, bovenmantel en de
binnenkant.
- De andere zijn vloeibaar.
o Doordat de vaste lithosfeer uit aparte platen bestaat
en verschuift op de plastische laag (asthenosfeer) die
er onder zit, ontstaan aardbevingen.
o Plaats aardbeving = hypocentrum (epicentrum vlak
er boven)
o Sterkte geeft men aan met de berekende schaal van
Richter.
o Trillingen meten en rigistreren met seismograaf.
o Landen met veel kans op aardbeving? Ze liggen op
de rand van een plaat.
Vulkanen:
o Vulkanen ontstaan vanneer het inwendige vloeibare materiaal (=magma) tot de opp.
Komt.
o Vloeinare materiaal dat je ziet = lava
o Niet alitijd spectaculair -> hangt af van de
samenstelling, de vloeibaarheid.
7. DE SEIZOENEN
