Florence Lamberts 4Vd 20/10/2022
Postgraduaat Cardiologie-Hartfalen
Hartfalen: Epidemiologie en pathofysiologie
Hartfalen
Slagvolume X freq = CO
- Hartfalen is een klinisch syndroom (EXAMEN)
- Gekenmerkt door typische symptomen zoals dyspnoe, oedeem en vermoeidheid
- Kan gepaard gaan met klinische teken zoals verhoogde CVD, perifeer oedeem, crepitaties --> wijze op
vochtretentie
- Onderliggende functionele en/of structurele afwijking --> bv: afwijking van de hartspier)
- Verhoogde intracardiale drukken
- Verminderde cardiale output (CO) in rust en/of tijdens inspanning
Terminologie
- Chronisch hartfalen (CHF) = patiënten die de symptomen over lange tijd hebben ontwikkeld
• Patiënten met bevestigd en gestabiliseerd hartfalen
• Patiënten met meer gradueel onstaan van hartfalen symptome
- Actueel hartfalen (AHF)= niet niet gekend met hartfalen en plots opkomt of iemand die gekend is met
hartfalen en plots een lijd aan acuut longoedeem
• Plots ontstaan van symptomen/klinische tekens van hartfalen
• Plotse toename van symptomen/klinische tekens van hartfalen
➔ Belangrijk om te bepalen welke medicatie wordt gegeven (eerst ontwateren met antidiuretica?)
HfrEF = heart failure with reduced HfmrEF = heart failure with mildly HfpEF = heart failure with
ejection fraction reduced ejection fraction preserved ejection fraction
- Symptomen en tekens - Symptomen en tekens - Symptomen en tekens
- Hartfalen met verminderde - Hartfalen met mild - EF 50%
ejectiefractie ( 40%) verminderde ejectiefractie - Verhoogde natriuretische
(41-49%) peptides
- Minstens een van de - Meer als een van volgende
volgende criteria criteria
• Relevant • Relevant structureel
structureel hartlijden
hartlijden • LVH of LA
• LVH of LA vergroting
vergroting • Diastolische
• Diastolische dysfunctie
dysfunctie
*Ejectiefractie = hvlh bloed dat de linkerhartkamer per hartslag wegpompt (normaal rond de 60%)
NYHA classificatie
- Relatie tussen symptomen en inspanningsvermogen (EXAMEN)
pag. 1
, Florence Lamberts 4Vd 20/10/2022
AHA classificatie
- Inzicht in evolutie en progressie van hartfalen --> Wordt weinig gebruikt (niet kennen)
AHA vs NYHA classificatie
Epidemiologie
- Incidentie: 5/1000 personen jaren
- Prevalentie = globaal 2% maar hangt af van leeftijd
• < 55 jaar 1%
• 70 jaar > 10%
- ♂:♀ 1:1
- type hartfalen
• HfrEF: 50%
• HfmrEF/HfpEF: 50%
- Zie powerpoint voor grafieken
Evolutie van ejectiefractie
pag. 2
, Florence Lamberts 4Vd 20/10/2022
Incidentie en prognose
- Frequent ziektebeeld
• +/- -1,3% totale bevolking in België
(onderschatting)
• Leeftijdsafhankelijk
- Slechte prognose --> als je de functie van de pt kunt
verbeteren, is de prognose beter
• 5 jaars overleving 56,7%
• Leeftijdsafhankelijk: hoe ouder, hoe minder gunstig
de prognose
• Pathologie afhankelijk ischemie, cardiomyopathie,
duur HF sinds diagnose, ejectiefractie bij diagnose
• Seinig verbetering in prognose in laatste 30 jaar
Een groeiend probleem
- Elke aandoening waarbij de hartspier niet langer in staat is om voldoende zuurstof en voedingsstoffen rond
te pompen om aan de noden van het lichaam te voldoen --> je voldoet niet meer aan de metabole noden
van het lichaam
- Cardiac output = je hart kan bloed niet meer rondpompen naar alle organen en weefsels, je hart is niet
meer in staat om het bloed op de juiste moment op de juiste plaats te krijgen
• Verschil tussen systolische dyfunctie en systolische dysfunctie (EXAMEN)
o Systolische dysfunctie (contractiliteit) = er geraakt wel bloed binnen maar er is te weinig
kracht om uit te pompen
o Diastolische dysfunctie (relax/compliantie) = er geraakt niet voldoende bloed in het hart
door verstijving van de hartspier, de samentrekkingskracht is wel voldoende maar er kan
niet genoeg bloed worden uitgepompt omdat er niet voldoende bloed in het hart komt
Etiologie voorbeelden
Coronair lijden -LAD occlusie Atriale fibrillatie
- Akinesie in het anterior gebied - Verlies van atriale contractie
- Myocyten vervangen door fibrose weefsel - Preload
- contractiliteit - Diastole fase korter
- verminderde linker ventrikel functie - Relatieve myocardhypoxie
- daling cardiac output (CO) - Contractiliteit
➔ primaire systolische dysfunctie - Cardiac output
➔ Primaire systolische dysfunctie
Aortaklepstenose/arteriële hypertensie Mitralisklepinsufficiëntie
- Weerstand (R) verhoogt - Bloed via mitralisklep terug naar pulmonale
- Hypertrofie van myocyten/linker ventrikel circulatie
- Contractiliteit = maar compliantie (stijve - Voorwaartse cardiac output
linker ventrikel) - Vullingsdruk (bv: longcongestie)
- Vullingsdruk (bv: longcongestie) - Contractiliteit = volume en druk overbelasting
- Finaal ook contractiliteit - Finaal ook contractiliteit
- Daling in cardiac output (CO) ➔ Primaire diastolisch dysfunctie
➔ Primaire diastolische dysfunctie
High output hartfalen: geen systolische noch diastolische dysfunctie
- Er is niets mis met het hart, er is een ander medisch probleem waardoor er hartfalen ontwikkeld
• Anemie
• Polycytemia vera = te veel rbc, bloed word dik
• Hyperthyroïdie Na aanpak symptomen
• Beriberi = extreme ondervoeding verdwijnt hartfalen
• Zwangerschap
• Atrioveneuze malformaties/shunt
• Multipel myelomen/carcinoïd syndroom
pag. 3
Postgraduaat Cardiologie-Hartfalen
Hartfalen: Epidemiologie en pathofysiologie
Hartfalen
Slagvolume X freq = CO
- Hartfalen is een klinisch syndroom (EXAMEN)
- Gekenmerkt door typische symptomen zoals dyspnoe, oedeem en vermoeidheid
- Kan gepaard gaan met klinische teken zoals verhoogde CVD, perifeer oedeem, crepitaties --> wijze op
vochtretentie
- Onderliggende functionele en/of structurele afwijking --> bv: afwijking van de hartspier)
- Verhoogde intracardiale drukken
- Verminderde cardiale output (CO) in rust en/of tijdens inspanning
Terminologie
- Chronisch hartfalen (CHF) = patiënten die de symptomen over lange tijd hebben ontwikkeld
• Patiënten met bevestigd en gestabiliseerd hartfalen
• Patiënten met meer gradueel onstaan van hartfalen symptome
- Actueel hartfalen (AHF)= niet niet gekend met hartfalen en plots opkomt of iemand die gekend is met
hartfalen en plots een lijd aan acuut longoedeem
• Plots ontstaan van symptomen/klinische tekens van hartfalen
• Plotse toename van symptomen/klinische tekens van hartfalen
➔ Belangrijk om te bepalen welke medicatie wordt gegeven (eerst ontwateren met antidiuretica?)
HfrEF = heart failure with reduced HfmrEF = heart failure with mildly HfpEF = heart failure with
ejection fraction reduced ejection fraction preserved ejection fraction
- Symptomen en tekens - Symptomen en tekens - Symptomen en tekens
- Hartfalen met verminderde - Hartfalen met mild - EF 50%
ejectiefractie ( 40%) verminderde ejectiefractie - Verhoogde natriuretische
(41-49%) peptides
- Minstens een van de - Meer als een van volgende
volgende criteria criteria
• Relevant • Relevant structureel
structureel hartlijden
hartlijden • LVH of LA
• LVH of LA vergroting
vergroting • Diastolische
• Diastolische dysfunctie
dysfunctie
*Ejectiefractie = hvlh bloed dat de linkerhartkamer per hartslag wegpompt (normaal rond de 60%)
NYHA classificatie
- Relatie tussen symptomen en inspanningsvermogen (EXAMEN)
pag. 1
, Florence Lamberts 4Vd 20/10/2022
AHA classificatie
- Inzicht in evolutie en progressie van hartfalen --> Wordt weinig gebruikt (niet kennen)
AHA vs NYHA classificatie
Epidemiologie
- Incidentie: 5/1000 personen jaren
- Prevalentie = globaal 2% maar hangt af van leeftijd
• < 55 jaar 1%
• 70 jaar > 10%
- ♂:♀ 1:1
- type hartfalen
• HfrEF: 50%
• HfmrEF/HfpEF: 50%
- Zie powerpoint voor grafieken
Evolutie van ejectiefractie
pag. 2
, Florence Lamberts 4Vd 20/10/2022
Incidentie en prognose
- Frequent ziektebeeld
• +/- -1,3% totale bevolking in België
(onderschatting)
• Leeftijdsafhankelijk
- Slechte prognose --> als je de functie van de pt kunt
verbeteren, is de prognose beter
• 5 jaars overleving 56,7%
• Leeftijdsafhankelijk: hoe ouder, hoe minder gunstig
de prognose
• Pathologie afhankelijk ischemie, cardiomyopathie,
duur HF sinds diagnose, ejectiefractie bij diagnose
• Seinig verbetering in prognose in laatste 30 jaar
Een groeiend probleem
- Elke aandoening waarbij de hartspier niet langer in staat is om voldoende zuurstof en voedingsstoffen rond
te pompen om aan de noden van het lichaam te voldoen --> je voldoet niet meer aan de metabole noden
van het lichaam
- Cardiac output = je hart kan bloed niet meer rondpompen naar alle organen en weefsels, je hart is niet
meer in staat om het bloed op de juiste moment op de juiste plaats te krijgen
• Verschil tussen systolische dyfunctie en systolische dysfunctie (EXAMEN)
o Systolische dysfunctie (contractiliteit) = er geraakt wel bloed binnen maar er is te weinig
kracht om uit te pompen
o Diastolische dysfunctie (relax/compliantie) = er geraakt niet voldoende bloed in het hart
door verstijving van de hartspier, de samentrekkingskracht is wel voldoende maar er kan
niet genoeg bloed worden uitgepompt omdat er niet voldoende bloed in het hart komt
Etiologie voorbeelden
Coronair lijden -LAD occlusie Atriale fibrillatie
- Akinesie in het anterior gebied - Verlies van atriale contractie
- Myocyten vervangen door fibrose weefsel - Preload
- contractiliteit - Diastole fase korter
- verminderde linker ventrikel functie - Relatieve myocardhypoxie
- daling cardiac output (CO) - Contractiliteit
➔ primaire systolische dysfunctie - Cardiac output
➔ Primaire systolische dysfunctie
Aortaklepstenose/arteriële hypertensie Mitralisklepinsufficiëntie
- Weerstand (R) verhoogt - Bloed via mitralisklep terug naar pulmonale
- Hypertrofie van myocyten/linker ventrikel circulatie
- Contractiliteit = maar compliantie (stijve - Voorwaartse cardiac output
linker ventrikel) - Vullingsdruk (bv: longcongestie)
- Vullingsdruk (bv: longcongestie) - Contractiliteit = volume en druk overbelasting
- Finaal ook contractiliteit - Finaal ook contractiliteit
- Daling in cardiac output (CO) ➔ Primaire diastolisch dysfunctie
➔ Primaire diastolische dysfunctie
High output hartfalen: geen systolische noch diastolische dysfunctie
- Er is niets mis met het hart, er is een ander medisch probleem waardoor er hartfalen ontwikkeld
• Anemie
• Polycytemia vera = te veel rbc, bloed word dik
• Hyperthyroïdie Na aanpak symptomen
• Beriberi = extreme ondervoeding verdwijnt hartfalen
• Zwangerschap
• Atrioveneuze malformaties/shunt
• Multipel myelomen/carcinoïd syndroom
pag. 3
