VOLLEDIGE SAMENVATTING MOTORISCH LEREN 2BACH 1SEM, 18/20 eerste zit

Theorieën over motorische controle
en leren
Inleiding
 Veel oefenen
 Kijken naar iemand
 Uitleg krijgen
 Leren => naar een motorische vaardigheid ( Prestatie )
Het voorspelde gedrag = afhankelijke variabele
Een effect op het voorspelde gedrag = onafhankelijke variabele
- kan zowel kwalitatief als kwantitatief

De wetten in het motorisch leren zijn zo specifiek
Definitie motorisch leren
- Smidt 1988
= een set van interne processen geassocieerd met oefening en ervaring dat leidt tot relatieve permanente
veranderingen in de cabiliteit van antwoorden
Diverse aspecten van het leren :
1. Leren is niet direct observeerbaar, maar wordt afgeleid uit de prestatie
 PROBLEEM : Leren is niet de enige variabele dat invloed uitoefent
2. Leren is het resultaat van welbepaalde ervaringen  gerichte oefeningen in bepaalde
omstandigheden
3. Leren is relatief stabiel en permanent om een antwoord te generen - geen kortstondige
gedragsverandering
4. Onderzoek houdt zich bezig met stockage en heroproepen van de relatief permanente
gedragsveranderingen  geheugen en leren zijn sterk verbonden
- Adams 1980
 6 stappen Voor motorische leren experiment
1. Identificatie van de afhankelijke variabele ( motorische uitkomst )
2. Manipulatie van de onafhankelijke variabele
3. Opstellen van je leeromgeving
4. Observatie van veranderingen van het motorisch antwoord
5. Tijdelijke/ permanente veranderingen scheiden  prestatie vs leren
6. Verbetering van de nauwkeurigheid en consistentie van het antwoord


Motorische controle
= over het tot stand komen van een beweging en welke processen spelen hier een rol of gedragsniveau en op
neuraal niveau.
= onderzoek discipline die beschrijft en verklaart op welke wijze bewegingen tot stand lopen met special interesse
voor de vereiste van posturale adaptaties.
 Aandacht naar de organisatie en controle van het motorisch apparaat
 Samenhang tussen sensorische processen en motorische handelingen
 Bepalen welke locus waar de organisatie en controle van de motoriek plaatsgrijpt
 Dit heeft een perifeer en een centraal uitgangspunt
o Perifeer : bewegingen worden gecontroleerd door middel van een combinatie van feedback van
de spieren en gewichten, vestibulaire, auditieve en visuele systemen
o Centraal : bewegingen waarbij feedback niet noodzakelijk is


Gesloten – open lus systemen
1. Openlus systeem ( Geen feedback lus )
 controle centrum voor beweging  bewegingscommando  bewegingseffectoren ( lichaam )
 bewegingscommando is vooraf gestructureerd

,  Vooral bij dalende motorische manden
 VOORDEEL Snellere respons
 NADEEL  geen mogelijkheid tot je beweging bij te sturen
2. Gesloten – lus systeem
  controle centrum voor beweging  bewegingscommando  bewegingseffectoren ( lichaam )  Feedback naar
controle systeem
 Vooral stijgende banen
 NADEEL Trager respons
 VOORDEEL  Feedback, fouten induceren

Motorisch leren is een continue van open en gesloten systemen
 Je hebt eerst meer feedback nodig en wanneer je de taak beheerst ga je naar minder nood aan feedback 
van gesloten naar open
 Bij mensen met parkinson gaat ze van open naar gesloten wat ze hebben meer feedback en bijsturing
nodig


Theorieën van het motorisch leren
GESLOTEN-LUS THEORIE ADAMS ( 1971 )
- = het start met beweging van de motorische recall en het is gebaseerd op geheugensppor, weten of de
beweging correct is uitgevoerd wordt gevalueerd adhv het perceptueel spoor
- Een referentiekader waar je u feedback mee gaat vergelijken om fouten detectie uit te voren
- Motorisch leren = probleemoplossend gedrag
- Hij zegt dat er voor ELKE beweging een opslag plaats is
- 2 geheugen toestand
o Geheugenspoor :motorisch programma  antwoord activatie
o Perceptueel spoor : referentie mechanisme  feedback vergelijking met het kader
- Je hebt eerst de kennis van resultaten nodig vooraleer er een referentiekader is
- geheugensppor
o Voor elke beweging is er een geheugenspoor
o Oort beperkt + specifiek motorisch programma, selecteert en intieert het antwoord
- Perceptueel spoor
o Referentiemechanisme opgebouwd met de geproduceerde feedback, gebaseerd op de herinneringen
van vroeger uitgevoerde bewegingen
o Interne representatie van sensorische ervaring
- KRITIEK op Adams
o Stockage probleem  waar moeten we al deze bewegingen worden opgeslagen
 Ze zou een direct mapping bestaan tussen gestockeerde geheugentoestanden (nl geheugen
spoor en perceptueel spoor )
o Nieuwigheid probleem  wat met nieuwe bewegingen, dat nog nooit eerder zijn uitgevoerd
o Wat met snelle bewegingen  volgens Adams altijd Feedback nodig, maar snelle ballistische
bewegingen hebben deze feedback niet
=> beperkte openlus theorie




SCHEMATHEORIE SCHMIDT 1975
- Een stel gestockeerde spiercommando’s die gelijk wanneer opgeroepen kunnen worden om tot handelen
over te gaan
- Bewijs voor centrale motorische programma’s
o 1 initiëren, uitvoeren en stoppen van snelle bewegingen binnen de 150ms  er kan geen rol zijn van
feedback
o 2. Bewegingen kunnen vooraf gepland zijn ( CPG )

,  Wanneer het bevel om te bewegen al gegeven was kan dit niet zomaar afgebroken worden
o 3. Gedeaffentieerde dieren en mensen die niet meer beschikken over normale bron van
kinesthetische feedback kunnen toch vaardig gedrag vertonen
- Motorische zenuwen  aansturen van beweging
- Sensibele zenuw  feedback
- Wanneer de sensibele zenuw van het ruggenmerg wordt doorgesneden zal er wel nog motoriek zijn maar
geen feedback meer bij beweging
-
DEFINITIE MOTORISCHE PROGRAMMA VAN KEELE ( 1968 )
= "Het concept van een motorisch programma kan worden gezien als een reeks spiercommando's die
gestructureerd voordat een bewegingssequentie begint: en dat maakt het mogelijk om de hele reeks
uitgevoerd zonder beïnvloeding door perifere feedback"
- Definitie van Schmidt (1975)
= “ Een motorisch programma is een abstracte structuur in het geheugen die wordt voorbereid voorafgaand
aan de beweging; wanneer het wordt uitgevoerd: het resultaat is de samentrekking en relaxatie van spieren
die mg veroorzaken beweging die moet plaatsvinden zonder de betrokkenheid van feedback die leidt tot
correcties voor fouten in selectie.=z”
=> de verandering in de definitie laat toe dat feedback leidt tot een correctie van fouten  er is geen initiatie
van een nieuw motorisch programma vereist
- GMP = gegeneraliseerde motorische programma’s = een programma verantwoordelijke voor een klasse van
beweging
- VERSCHIL ADAMS :
o geen centrale representatie nodig voor iedere specifieke beweging maar een klasse van bewegingen 
stockage probleem vast weg

CPG : centrale patroongenerator
= autonoom ( geen hersenstructuur voor nodig ) oscillatorisch spinaal circuit dat verantwoordelijk is voor de
alternerende flexie en extensie van het been tijdens het stappen
 CPG’s gaan spinale motorneuronen activeren door hun membranpotentialen op ritmische wijze te verhogen
en te verlagen
 Ze schakelen de afferente receptoren uit  sensorische informatie uitgeschakeld
 Spierregistratie
 We zien nog steeds een ritmisch en alternerd patroon tussen flexor en extensor op de EMG

KENMERKEN VAN HET GEGENERALISEERD MOTORISCH PROGRAMMA
Parameters ( antwoordspecificaties )
 Worden door de uitvoerder gekozen voor de aanvang van de beweging
 Laten beweging toe aan verschillende snelheden of kracht zonder basis patroon van beweging aan te tasten (
invarianten )
 Wijzigingen in parameters laten de uitvoerder toe om variaties in bewegingen te produceren
 VB : totale bewegingstijd, totale kracht, antwoordgrootte en spierselectie
Invariante karakteristieken
 Niet veranderlijke eigenschappen van een beweging ( parameters zijn wel veranderlijk )
 KENMERKEN
o Relatieve timing ( fasering ) van een beweging blijven ongewijzigd
o Relatieve kracht : de verhoudingen van krachten van 2 spieren blijven in verhouding
o VB : relatieve timing van deelaspecten van beweging, relatieve kracht, volgorde van
bewegingselementen

Het GMP is vrij abstract en bevat niet de specifieke bevelen naar de spieren  dit wordt geillustreerd adhv het 4*
schrijven van het woord ‘skill’, hier zijn duidelijke gelijkenissen vast te stellen in het schrijven terwijl er wel grote
verschillen in musculatuur wordt gebruikt  dit zorgt voor een duidelijk onderscheid tussen parameters en invariante
karakteristieken

ZIE ONDERZOEK

, DE SCHEMA THEORIE : HET HERINNERINGS – EN HERKENNINGSSCHEMA
 GMP staat ook centraal in de schema theorie maar de aandacht ligt vooral op de keuze van de parameters

Hoe bekomen we onze parameters?
 Volgens Schmidt : tijdens het opdoen van bewegingservaring waardoor we een schema formuleren die
bepalend is voor de uitvoering van toekomstige gelijkaardige situaties. Er worden volgens hem 4 informatie
bronnen opgeslagen :
1. Intitiële condities
 Informatie over de toestand van het individu
 Met de karakteristieken van de omgeving
2. Vroegere antwoordkarakteristieken
 de parameters die vereist zijn om de beweging te specificeren vb. tijd, kracht,..
3. Antwoordresultaat
 succes van beweging in relatie met het vooropgestelde einddoel
4. Sensorische consequenties
 Sensaties die bekomen worden als gevolg van het uitvoeren van de beweging
1. Herinneringsschema
 Relatie tussen :
 initiële condities
 vroegere antwoordresultaten
 vroegere antwoordspecificaties
 Deze informatie leidt tot de generatie van de antwoordspecificaties voor toekomstige bewegingen
 Zorgen vooral voor antwoord activatie = parameters
2. Herkenningsschema
 Relatie tussen :
 initiële condities
 vroegere antwoordresultaten
 vroegere sensorische consequenties
 Dit schema vormt verwachte exteroceptieve en proprioceptieve feedback
3. Foutendetectieschema
 Deel van het mechanisme voor de detectie van fouten

Bekomen van een schema?
 schema’s refereren naar abstracties van concrete ervaringsgegevens  algemene regels
 schema’s zijn een belangrijk gevolg van oefening en ervaring ( Veel fouten mogelijk )
 <-> Adams gesloten lus theorie beweerd dat fouten leiden tot afbrokkeling van geheugenstructuren voor de
beweging  dus gaan fouten in het leerproces vermeden worden
 De variatie in de ervaring met bepaalde bewegingen tot een toename van de sterkte van het schema leidt
o Belangrijke voorwaarde om nieuwe bewegingen uit te voeren
 Versterking van het schema door :
o De hoeveelheid van de oefening
o De variabiliteit van de oefening ( ZIE studie P27 , duidelijker bij kinderen dan bij volwassenen )
 Hier wordt gesteld dat het niet noodzakelijk is om ervaring met het eigenlijke doel te
verwerven ( Extra probleem voor gesloten-lus systeem van Adams )
 Leren van snelle en trage taken
o Motorisch programma speelt grotere rol bij snelle bewegingen omdat er minder tijd is voor feedback