Vandenbossche
fysische geneeskunde prof
-
.
Revalidatie en kinesitherapie van het musculosceletale stelsel: onderste lidmaat
Pathologie ter hoogte van de heup en dij
Pubalgie femoro-acetabulair impingement (FAI)
= repetitief mechanisch conflict tussen femur en acetabulum met progressieve schade aan het kraakbeen en
het labrum
CAM EN PINCER
= vormafwijkingen proximale femur:
- Tot voor kort slecht begrepen
- “ganz” à onderzoek bij Ptn met agressieve pijn na acetabulaire reoriëntatie bij heupdysplasie: FAI
- “pistol grip deformity” (stullberg) à voorbeschikkende factor voor OA à vorm concaviteit verliest
~ pistool vorm
à Meer gekend = meer gediagnosticeerd
à Mobiliteit gaat inboeten + compensatoire pijn ontwikkelen
ÏÄÏ ¥
'
.
normaal Pistol
grip
• FAI in cijfers
§ Oorzaak van primaire idiopatische osteoarthrose: 40-70% à belang van therapie: preventie/
uitstel THP!
§ Prevalentie: 10-15%
- Enkel CAM laesies: 10%
- Enkel Pincer laesies: 5%
- Combinatie CAM-Pincer 85%
§ Slecht gediagnosticeerd en behandeld…
- Gem tijd tot coorecte diagnose: 3,1 jaar
- Gem aantal artesne geconsulteerd voor correcte diagnose: 4,2
- 83% van alle patiënten kregen kinesitherapie voor “mineure trauma van de wekedelen
(spier/pees)”, volgens auteurs: potentiële additionele schade aan het gewricht vooraleer
correcte diagnose
1
, Revalidatie en kinesitherapie van het musculosceletale stelsel: onderste lidmaat
• Impingement: mechanismen
§ FAI: pathologische botsing tijdens normale ROM tussen het acetabulum en het femur
§ Gevolgen:
- Verminderde fysiologische ROM heup
- Chondrale laesies (vooral acetabumair)
- Labrum-pathologie labrum is
goed
→
bezeenuwd
§ 2 mechanismen (of combinatie)
- CAM: femurkop en – nek
- Pincer: acetabulum
impinogement
Femoroacetabular
Acetabulum Femur
|
' excessive ) ( nonspnerical had '
= coverage =
PINCER [ AM
General
faal Osseous bump coxa
Vara
( retroversion )
coxa Protrvsio Anterior Posterior lateraal
gemord
Anterosuperior
Profunda acetabuli
( )
Pistol
grip
-
ËËËË ËËË ËËËY degormitcj
1
ÏÏËI
cross-over
Sigh
'
normaal Pistol
grip
2
IJ
, Revalidatie en kinesitherapie van het musculosceletale stelsel: onderste lidmaat
CAM
Etiologie
§ Idopatisch
§ Ontwikkelingsstoornis
- Niet-sferische femurkop =
bump
osseovs
- Coxa vara stand < 120°
gemur
→
§ Traumatisch
- Malunion van femurhals#
- Post-traumatische retro-torsie van femurkop
§ Pediatrische aandoening
- Perthes =
leg cake perthes
-
-
- Slipped capital femoral epiphysis
§ Iatrogeen
- Femorale osteotomie
Natuurlijk verloop CAM impingement
§ Verlies/ afwezigheid femur kop-nek-offset à femurhals komt tegen acetabulumrand
§ Femurhals: reactieve botvorming (=impingement bump) anterosuperieure femurhals à minder
kop-hals offset à meer impingement
§ Labrum: # of loskomen à labrumscheurtjes, kraakbenige letseks, niet altijd aanwezig bij CAM
§ Kraakbeen:
- Condrale laesies anterosuperieur à loskomen articulair kraakbeen van labrum en bot
- Ontstaan posterieure chondrale flap door shear impingement bump
PINCER
Etiologie
§ Idiopatisch = aangeboren
§ Ontwikkelingsstoornis
- Retroversie acetabulum Cross over sign: cup wijst meer naar posterieur
idiopatisch
benige afw king
↳ :
- Coxa profunda: acetabulumrand kruist ischio-iliale lijn (iil)
3
ij
, Revalidatie en kinesitherapie van het musculosceletale stelsel: onderste lidmaat
- Os acetabuli à te ver uitrijkt: beenderige conflicten
- Prominent posterior wall (PW): zou door centrum femurkop moeten
§ Traumatisch
- Post-traumatische misvorming
§ Iatrogeen
- Overcorrectie retroversie dysplatische heupen
Natuurlijk verloop pincer impingement
§ Te weinig beweeglijkheid in de opening van het acetabulum of foute ariëntatie acetabulum
- Labrumletsel
- Ganglionformatie à cyste vorming – cabrale scheuren
- Ossificatie labrum anterieure of lateraal
à bloedingen à calcifiëren- ossificatie: nog meer overbedekking heupkop
à meer impingement
CAM Pincer
Patiënten Sportieve jonge 20j ♂ Meer middle-age actieve ♀
* ♂/♀ = 14/1 in groep 21-25j ♂/♀ = 1/3 in groep 40-57j
Kraakbeen/labrum schade Uitgebreid acetabulaire Vooral labrum letsel minder
kraakbeenschade destructiever destructief
Gevolg Aspherisch deel ≪bump≫ de Oberbedekking door
overgang femurkop-hals acetabulumrand
Klachten Minder symptomatisch Meer symptomatisch (labrium is
nociceptief)
Prognose: OA ontwikkeling Antero-superieur OA Postero-inferieur of centraal OA
BV laterale
frontale
↳ : view in > BV : View
4
fysische geneeskunde prof
-
.
Revalidatie en kinesitherapie van het musculosceletale stelsel: onderste lidmaat
Pathologie ter hoogte van de heup en dij
Pubalgie femoro-acetabulair impingement (FAI)
= repetitief mechanisch conflict tussen femur en acetabulum met progressieve schade aan het kraakbeen en
het labrum
CAM EN PINCER
= vormafwijkingen proximale femur:
- Tot voor kort slecht begrepen
- “ganz” à onderzoek bij Ptn met agressieve pijn na acetabulaire reoriëntatie bij heupdysplasie: FAI
- “pistol grip deformity” (stullberg) à voorbeschikkende factor voor OA à vorm concaviteit verliest
~ pistool vorm
à Meer gekend = meer gediagnosticeerd
à Mobiliteit gaat inboeten + compensatoire pijn ontwikkelen
ÏÄÏ ¥
'
.
normaal Pistol
grip
• FAI in cijfers
§ Oorzaak van primaire idiopatische osteoarthrose: 40-70% à belang van therapie: preventie/
uitstel THP!
§ Prevalentie: 10-15%
- Enkel CAM laesies: 10%
- Enkel Pincer laesies: 5%
- Combinatie CAM-Pincer 85%
§ Slecht gediagnosticeerd en behandeld…
- Gem tijd tot coorecte diagnose: 3,1 jaar
- Gem aantal artesne geconsulteerd voor correcte diagnose: 4,2
- 83% van alle patiënten kregen kinesitherapie voor “mineure trauma van de wekedelen
(spier/pees)”, volgens auteurs: potentiële additionele schade aan het gewricht vooraleer
correcte diagnose
1
, Revalidatie en kinesitherapie van het musculosceletale stelsel: onderste lidmaat
• Impingement: mechanismen
§ FAI: pathologische botsing tijdens normale ROM tussen het acetabulum en het femur
§ Gevolgen:
- Verminderde fysiologische ROM heup
- Chondrale laesies (vooral acetabumair)
- Labrum-pathologie labrum is
goed
→
bezeenuwd
§ 2 mechanismen (of combinatie)
- CAM: femurkop en – nek
- Pincer: acetabulum
impinogement
Femoroacetabular
Acetabulum Femur
|
' excessive ) ( nonspnerical had '
= coverage =
PINCER [ AM
General
faal Osseous bump coxa
Vara
( retroversion )
coxa Protrvsio Anterior Posterior lateraal
gemord
Anterosuperior
Profunda acetabuli
( )
Pistol
grip
-
ËËËË ËËË ËËËY degormitcj
1
ÏÏËI
cross-over
Sigh
'
normaal Pistol
grip
2
IJ
, Revalidatie en kinesitherapie van het musculosceletale stelsel: onderste lidmaat
CAM
Etiologie
§ Idopatisch
§ Ontwikkelingsstoornis
- Niet-sferische femurkop =
bump
osseovs
- Coxa vara stand < 120°
gemur
→
§ Traumatisch
- Malunion van femurhals#
- Post-traumatische retro-torsie van femurkop
§ Pediatrische aandoening
- Perthes =
leg cake perthes
-
-
- Slipped capital femoral epiphysis
§ Iatrogeen
- Femorale osteotomie
Natuurlijk verloop CAM impingement
§ Verlies/ afwezigheid femur kop-nek-offset à femurhals komt tegen acetabulumrand
§ Femurhals: reactieve botvorming (=impingement bump) anterosuperieure femurhals à minder
kop-hals offset à meer impingement
§ Labrum: # of loskomen à labrumscheurtjes, kraakbenige letseks, niet altijd aanwezig bij CAM
§ Kraakbeen:
- Condrale laesies anterosuperieur à loskomen articulair kraakbeen van labrum en bot
- Ontstaan posterieure chondrale flap door shear impingement bump
PINCER
Etiologie
§ Idiopatisch = aangeboren
§ Ontwikkelingsstoornis
- Retroversie acetabulum Cross over sign: cup wijst meer naar posterieur
idiopatisch
benige afw king
↳ :
- Coxa profunda: acetabulumrand kruist ischio-iliale lijn (iil)
3
ij
, Revalidatie en kinesitherapie van het musculosceletale stelsel: onderste lidmaat
- Os acetabuli à te ver uitrijkt: beenderige conflicten
- Prominent posterior wall (PW): zou door centrum femurkop moeten
§ Traumatisch
- Post-traumatische misvorming
§ Iatrogeen
- Overcorrectie retroversie dysplatische heupen
Natuurlijk verloop pincer impingement
§ Te weinig beweeglijkheid in de opening van het acetabulum of foute ariëntatie acetabulum
- Labrumletsel
- Ganglionformatie à cyste vorming – cabrale scheuren
- Ossificatie labrum anterieure of lateraal
à bloedingen à calcifiëren- ossificatie: nog meer overbedekking heupkop
à meer impingement
CAM Pincer
Patiënten Sportieve jonge 20j ♂ Meer middle-age actieve ♀
* ♂/♀ = 14/1 in groep 21-25j ♂/♀ = 1/3 in groep 40-57j
Kraakbeen/labrum schade Uitgebreid acetabulaire Vooral labrum letsel minder
kraakbeenschade destructiever destructief
Gevolg Aspherisch deel ≪bump≫ de Oberbedekking door
overgang femurkop-hals acetabulumrand
Klachten Minder symptomatisch Meer symptomatisch (labrium is
nociceptief)
Prognose: OA ontwikkeling Antero-superieur OA Postero-inferieur of centraal OA
BV laterale
frontale
↳ : view in > BV : View
4
