Psychische kwetsbaarheid
1. Psychische kwetsbaarheid VS veerkracht
Psychische kwetsbaarheid= een verhoogde kans om problemen te ontwikkelen bij stress.
iedereen is kwetsbaar (continuüm) , stress wordt sterk bepaald door de omgeving
Veerkracht (resillience) een persoonlijkheidskenmerk dat je in staat stelt om de negatieve
effecten van stress te modereren, en je mogelijkheden tot adaptatie vergoot. Het bepaalt hoe
groot de impact op jou zal zijn van stress tegenslagen.
1.1.Psychisch lijden VS geestelijke gezondheid
- Psychisch lijden: Wanneer kwetsbaarheid langdurig en ernstig is: functioneren wordt beperkt
dan spreken we van psychisch lijden/klachten
- Geestelijke gezondheid: een toestand van welzijn waar in het individu zijn of haar eigen
capaciteiten realiseert, de normale spanningen van het leven aankan, productief en
vruchtbaar kan werken en in staat is om een bijdrage te leveren aan zijn of haar
gemeenschap”. = meer dan alleen de afwezigheid van psychische klachten.
1.2.Van psychopathologie naar psychische gezondheid/welbevinden
•Psychopathologie: “de leer (logos) van de stoornissen (pathos) van het psychisch functioneren.
= een richting in de wetenschap die zich bezig houdt met de aard, de totstandkoming en
de mogelijke behandeling en voorkoming van psychische klachten.
Hierin werken verschillende disciplines samen, zoals de psychologie, de psychiatrie, de
neurologie, de endocrinologie, de farmacologie, de orthopedagogie en de sociologie.
Psychiatrie is eerder de toegepaste wetenschap. Het verwijst eerder naar de kunde: het
geheel van praktijkervaring. Ook hier werken verschillende disciplines samen.
Beide nadruk op ziekte / stoornis.
•Meer en meer klemtoon op psychische gezondheid / welbevinden (wellbeing): zie definitie
mentale gezondheid WHO.
• Welbevinden heeft 3 componenten:
Emotioneel welbevinden: subjectieve ervaring van welbevinden
Psychologisch welbevinden: effectief functioneren in de zin van zelfrealisatie
Sociaal welbevinden: effectief functioneren in de maatschappij
1.2.1. Psychisch lijden is …. Niet
- Psychisch lijden is geen identiteit (ik ben) maar een kwetsbaarheid die periodiek
problematisch kan zijn (ik heb moeite met)
- Psychisch lijden is gecontextualiseerd (gen/omgeving interactie)
, 1.3.Kwetsbaarheids-stressmodel
- Psychische klachten komen vanuit een interactie tussen:
Onderliggende kwetsbaarheid : Kwetsbaarheden = factoren die mensen gevoeliger
maken, waardoor ze minder goed/helemaal niet met bepaalde ervaringen kunnen
omgaan of er een negatieve betekenis aan toeschrijven.
Persoonlijke beschermende actoren : maken u weerbaar en zorgen ervoor dat
bepaalde ervaringen je niet uit evenwicht brengen of voor problemen zorgen.
Context:
Kwetsbaarheden: factoren die mensen gevoeliger maken waardoor ze
minder goed met bepaalde ervaringen kunnen omgaan of er een
negatieve betekenis aan toeschrijven.
Beschermende factoren: factoren die mensen weerbaarder maken en
ervoor zorgen dat bepaalde ervaringen hen niet uit evenwicht brengen.
= iemand met veel kwetsbaarheid heeft niet veel nodig om
klachten te hebben.
= betekenisverlening: welke betekenis heeft er een gebeurtenis
Levensgebeurtenissen: alles wat je meemaakt
Betekenisverlening: welke betekenis heeft iets voor jou persoonlijk? goed doorvragen bij de cliënt
, Coping mechanisme: is ook belangrijk hoe ga jij ergens mee om?
1.3.1. Het diathese –stressmodel
Diathese stress ontwikkeling van psychische klachten
aanleg/kwetsbaarheid extern/intern balansmodel / weegschaal
1. Psychische kwetsbaarheid VS veerkracht
Psychische kwetsbaarheid= een verhoogde kans om problemen te ontwikkelen bij stress.
iedereen is kwetsbaar (continuüm) , stress wordt sterk bepaald door de omgeving
Veerkracht (resillience) een persoonlijkheidskenmerk dat je in staat stelt om de negatieve
effecten van stress te modereren, en je mogelijkheden tot adaptatie vergoot. Het bepaalt hoe
groot de impact op jou zal zijn van stress tegenslagen.
1.1.Psychisch lijden VS geestelijke gezondheid
- Psychisch lijden: Wanneer kwetsbaarheid langdurig en ernstig is: functioneren wordt beperkt
dan spreken we van psychisch lijden/klachten
- Geestelijke gezondheid: een toestand van welzijn waar in het individu zijn of haar eigen
capaciteiten realiseert, de normale spanningen van het leven aankan, productief en
vruchtbaar kan werken en in staat is om een bijdrage te leveren aan zijn of haar
gemeenschap”. = meer dan alleen de afwezigheid van psychische klachten.
1.2.Van psychopathologie naar psychische gezondheid/welbevinden
•Psychopathologie: “de leer (logos) van de stoornissen (pathos) van het psychisch functioneren.
= een richting in de wetenschap die zich bezig houdt met de aard, de totstandkoming en
de mogelijke behandeling en voorkoming van psychische klachten.
Hierin werken verschillende disciplines samen, zoals de psychologie, de psychiatrie, de
neurologie, de endocrinologie, de farmacologie, de orthopedagogie en de sociologie.
Psychiatrie is eerder de toegepaste wetenschap. Het verwijst eerder naar de kunde: het
geheel van praktijkervaring. Ook hier werken verschillende disciplines samen.
Beide nadruk op ziekte / stoornis.
•Meer en meer klemtoon op psychische gezondheid / welbevinden (wellbeing): zie definitie
mentale gezondheid WHO.
• Welbevinden heeft 3 componenten:
Emotioneel welbevinden: subjectieve ervaring van welbevinden
Psychologisch welbevinden: effectief functioneren in de zin van zelfrealisatie
Sociaal welbevinden: effectief functioneren in de maatschappij
1.2.1. Psychisch lijden is …. Niet
- Psychisch lijden is geen identiteit (ik ben) maar een kwetsbaarheid die periodiek
problematisch kan zijn (ik heb moeite met)
- Psychisch lijden is gecontextualiseerd (gen/omgeving interactie)
, 1.3.Kwetsbaarheids-stressmodel
- Psychische klachten komen vanuit een interactie tussen:
Onderliggende kwetsbaarheid : Kwetsbaarheden = factoren die mensen gevoeliger
maken, waardoor ze minder goed/helemaal niet met bepaalde ervaringen kunnen
omgaan of er een negatieve betekenis aan toeschrijven.
Persoonlijke beschermende actoren : maken u weerbaar en zorgen ervoor dat
bepaalde ervaringen je niet uit evenwicht brengen of voor problemen zorgen.
Context:
Kwetsbaarheden: factoren die mensen gevoeliger maken waardoor ze
minder goed met bepaalde ervaringen kunnen omgaan of er een
negatieve betekenis aan toeschrijven.
Beschermende factoren: factoren die mensen weerbaarder maken en
ervoor zorgen dat bepaalde ervaringen hen niet uit evenwicht brengen.
= iemand met veel kwetsbaarheid heeft niet veel nodig om
klachten te hebben.
= betekenisverlening: welke betekenis heeft er een gebeurtenis
Levensgebeurtenissen: alles wat je meemaakt
Betekenisverlening: welke betekenis heeft iets voor jou persoonlijk? goed doorvragen bij de cliënt
, Coping mechanisme: is ook belangrijk hoe ga jij ergens mee om?
1.3.1. Het diathese –stressmodel
Diathese stress ontwikkeling van psychische klachten
aanleg/kwetsbaarheid extern/intern balansmodel / weegschaal
