nooit in primaire bundel: dosistempo is zo groot dat een loodschort de drager daarvan onvoldoende
beschermt tegen de primaire straling
niet dicht bij röntgenbuis indien niet nodig omwille van lekstraling = straling die in de focus ontstaat en
door de omhulling van de buis in alle richtingen optreedt
best steeds in aparte ruimte
indien wel in dezelfde ruimte
o röntgenbuis onder tafel
o loden schort te dragen ( regelmatig op scheuren controleren)
doorlichtingsduur: zo kort mogelijk
diafragmeren: strooistralen beperken en zo weinig mogelijk organen in de primaire stralenbundel, bij
elke opname of doorlichting zoveel mogelijk diafragmeren
HOOFDSTUK ENDOCRINOLOGIE: DIABETES
INLEIDING
1/12 van de volwassenen heeft diabetes
In 2030 heeft 1/10-diabetes
1/3 weet niet dat hij diabetes heeft
HET BASISPROBLEEM
Lichaamscellen hebben continu energie nodig om te functioneren
3 verschillende energiebronnen: koolhydraten, vetten en eiwitten
Glucose op 1 voorwaarde in de cellen insuline
Insuline= hormoon gemaakt in de pancreas
Diabetes: de verbranding van glucose vertragen en glucose zal in de bloedbaan blijven circuleren
hyperglycemie (verhoging bloedsuikergehalte)
Glucosurie= Ongebruikte suiker gaat via de nieren in de urine
Mellitus <-> insipidus
o Mellitus: honingzoete, cellen onvoldoende glucose opnemen glucosurie
o Insipidus (zeldzame ziekte) = veroorzaakt door de afwezigheid of verminderde werking van
het antidiuretisch hormoon of antiplashormoon. De oorzaak kan liggen in de hypofyse of in
de nieren andere oorzaken (ADH,nefro)
o Diabainein = doorstromen
o Gemeenschappelijk: polyurie
Stresshormoon (glucagon, adrenaline, groeihormoon en cortisol) extra productie van glucose
o Glycogenolyse: glycogeen omgezet naar glucose
o Verbranden eiwitten
o Verbranden vetten (= gluconeogenese) met veel afvalstoffen die vervuilend zijn voor het
lichaam
Zonder insuline: cel blijft onveranderd en dus geen energie voor de cel kan tot de dood lijden
Glucosewaarden zo dicht mogelijk bij de normaalwaarden bij diabetes daling in complicaties
ETIOLOGIE EN VORMEN VAN DIABETES
Diabetes type 1
o Chronische aandoening
o Lichaam maakt geen insuline meer aan
20
, o Oorzaak: eigen afweersysteem gaat de bètacellen van de pancreas aanvallen met antistoffen
o Voor het 20ste levensjaar
o Meer herkenbare symptomen vb. dorst, veel plassen en vermoeidheid
o Insuline dependent
o Zeldzamere vorm
o Preventie: patiënt treft geen schuld
Diabetes type 2
o Niet insuline dependente vorm
o Onvoldoende insuline aanwezig en minder werkzaam omdat weefsels minder gevoelig voor
insuline
o Oorzaak: erfelijke aanleg, ouder worden, zwaarlijvigheid, gebrek aan lichaamsbeweging
o Ouder van 40j
o Weinig of geen klachten
o Vaak toevallig ontdekt vb. arbeidsgeneesheer
Prediabetes
o Glycemie wijkt af van de normaalwaarden maar niet voldoende om de diagnose diabetes
type 2 te stellen
o Behandeling: gezondere leefstijl
Risico’s voor diabetes type 2
o +40 Jaar
o Obees
o Diabetes in de familie
o Vroeger zwangerschapsdiabetes
o Kind gehad dat meer dan 4,5 kg
o Hypertensie
Zwangerschapsdiabetes
o 1/50 van de zwangere vrouwen
o Tweede helft van de zwangerschap
o Door hormonale veranderingen die insulineresistentie bevorderen
o Bètacellen kunnen niet voldoende compenseren voor de toegenomen insulinebehoefte
kunnen geen normale glycemiewaarden handhaven en ontwikkelen diabetes
o Verminderde insulinegevoeligheid overgewicht
o Diabetes verdwijnt tijdens de zwangerschap
o Grotere kans op later diabetes type 2
o Goede preventie en opvolging belangrijk
o Angsten
Insuline in contact komt met het kind insuline kan niet door de baarmoeder en
kan dus niet in contact komen met het kind
Prikken in de buik naalden kunnen het kind niet raken
VERPLEEGKUNDIGE BEGELEIDING VAN DIABETICI
VPK gaat mee met het levenspad van de patiënt en geeft informatie wanneer die van toepassing is
Juiste informatie te geven zelf de nodige kennis hebben
Voordelen
o Bevordering van het psychosociaal en fysiek welzijn
o Verbetering van de kosteneffectiviteit
o Zelfmanagement mogelijk maken
21
beschermt tegen de primaire straling
niet dicht bij röntgenbuis indien niet nodig omwille van lekstraling = straling die in de focus ontstaat en
door de omhulling van de buis in alle richtingen optreedt
best steeds in aparte ruimte
indien wel in dezelfde ruimte
o röntgenbuis onder tafel
o loden schort te dragen ( regelmatig op scheuren controleren)
doorlichtingsduur: zo kort mogelijk
diafragmeren: strooistralen beperken en zo weinig mogelijk organen in de primaire stralenbundel, bij
elke opname of doorlichting zoveel mogelijk diafragmeren
HOOFDSTUK ENDOCRINOLOGIE: DIABETES
INLEIDING
1/12 van de volwassenen heeft diabetes
In 2030 heeft 1/10-diabetes
1/3 weet niet dat hij diabetes heeft
HET BASISPROBLEEM
Lichaamscellen hebben continu energie nodig om te functioneren
3 verschillende energiebronnen: koolhydraten, vetten en eiwitten
Glucose op 1 voorwaarde in de cellen insuline
Insuline= hormoon gemaakt in de pancreas
Diabetes: de verbranding van glucose vertragen en glucose zal in de bloedbaan blijven circuleren
hyperglycemie (verhoging bloedsuikergehalte)
Glucosurie= Ongebruikte suiker gaat via de nieren in de urine
Mellitus <-> insipidus
o Mellitus: honingzoete, cellen onvoldoende glucose opnemen glucosurie
o Insipidus (zeldzame ziekte) = veroorzaakt door de afwezigheid of verminderde werking van
het antidiuretisch hormoon of antiplashormoon. De oorzaak kan liggen in de hypofyse of in
de nieren andere oorzaken (ADH,nefro)
o Diabainein = doorstromen
o Gemeenschappelijk: polyurie
Stresshormoon (glucagon, adrenaline, groeihormoon en cortisol) extra productie van glucose
o Glycogenolyse: glycogeen omgezet naar glucose
o Verbranden eiwitten
o Verbranden vetten (= gluconeogenese) met veel afvalstoffen die vervuilend zijn voor het
lichaam
Zonder insuline: cel blijft onveranderd en dus geen energie voor de cel kan tot de dood lijden
Glucosewaarden zo dicht mogelijk bij de normaalwaarden bij diabetes daling in complicaties
ETIOLOGIE EN VORMEN VAN DIABETES
Diabetes type 1
o Chronische aandoening
o Lichaam maakt geen insuline meer aan
20
, o Oorzaak: eigen afweersysteem gaat de bètacellen van de pancreas aanvallen met antistoffen
o Voor het 20ste levensjaar
o Meer herkenbare symptomen vb. dorst, veel plassen en vermoeidheid
o Insuline dependent
o Zeldzamere vorm
o Preventie: patiënt treft geen schuld
Diabetes type 2
o Niet insuline dependente vorm
o Onvoldoende insuline aanwezig en minder werkzaam omdat weefsels minder gevoelig voor
insuline
o Oorzaak: erfelijke aanleg, ouder worden, zwaarlijvigheid, gebrek aan lichaamsbeweging
o Ouder van 40j
o Weinig of geen klachten
o Vaak toevallig ontdekt vb. arbeidsgeneesheer
Prediabetes
o Glycemie wijkt af van de normaalwaarden maar niet voldoende om de diagnose diabetes
type 2 te stellen
o Behandeling: gezondere leefstijl
Risico’s voor diabetes type 2
o +40 Jaar
o Obees
o Diabetes in de familie
o Vroeger zwangerschapsdiabetes
o Kind gehad dat meer dan 4,5 kg
o Hypertensie
Zwangerschapsdiabetes
o 1/50 van de zwangere vrouwen
o Tweede helft van de zwangerschap
o Door hormonale veranderingen die insulineresistentie bevorderen
o Bètacellen kunnen niet voldoende compenseren voor de toegenomen insulinebehoefte
kunnen geen normale glycemiewaarden handhaven en ontwikkelen diabetes
o Verminderde insulinegevoeligheid overgewicht
o Diabetes verdwijnt tijdens de zwangerschap
o Grotere kans op later diabetes type 2
o Goede preventie en opvolging belangrijk
o Angsten
Insuline in contact komt met het kind insuline kan niet door de baarmoeder en
kan dus niet in contact komen met het kind
Prikken in de buik naalden kunnen het kind niet raken
VERPLEEGKUNDIGE BEGELEIDING VAN DIABETICI
VPK gaat mee met het levenspad van de patiënt en geeft informatie wanneer die van toepassing is
Juiste informatie te geven zelf de nodige kennis hebben
Voordelen
o Bevordering van het psychosociaal en fysiek welzijn
o Verbetering van de kosteneffectiviteit
o Zelfmanagement mogelijk maken
21
