samenvatting preventieve mondzorg

Preventieve mondzorg

Mondgezondheid een maatschappelijk probleem
 Mondziekten wereldwijd probleem
 Negatieve gevolgen voor individu, gemeenschappen en samenleving
 Mondziekten beginnend in vroege kindertijd
 Mondziekten gevorderd in adolescentie en volwassenheid
 Mondziekten invloed op armere groepen in de samenleving
 Nauw bepalend met socio-economische status en bredere sociaal en commerciële
 Kost mondziekte is grote economische last voor gezinnen en verzorgers
 Meest voorkomende mondziekte is:
- Cariës
- Parodontitis
- Tandverlies
- Kanker in de lippen en mondholte
- Onbehandelde cariës in definitieve tanden
 1ste en grootste piek op 25 jaar
 2de kleinere piek op 70 jaar  wortelcariës
 Onbehandelde cariës in definitief gebit meest voorkomend probleem
 Ernstige parodontitis zesde meest voorkomende gezondheidsprobleem

Mondgezondheid een maatschappelijk probleem
 Impact op algemene gezondheid
- Men kan zich beschamend voelen
- Invloed op kauwgedrag van patiënt
 Impact op welzijn van mensen
 Economische impact
 Aanpak:
- Curatief eerder dan preventief

Is curatief de goede denkpiste?
 Nee, je grijpt eigenlijk in als het te laat is

Concept (mond)gezondheid
 Meest voorkomende ziekte in categorie niet overdraagbare aandoening (NCD’s)
 Gemeenschappelijke risicofactoren met andere NCD’S
 Worden beïnvloed door gelijkaardige sociale groepen
 Belangrijk is algemene gezondheid en welzijn van de mens
 Aandacht hebben voor definiëren, inschatten, beheren en promoten van gezondheid
 Socio-demografische verschuiving, digitalisering van informatiekanalen samen met
sociale media  meer geïnteresseerd in hun gezondheid
 Meer belang aan kwaliteit van leven
 Sociaal bepalend van gezondheid
 Biopsychosociaal model plaats ingenomen van biomedisch/biotechnisch model




1

,Curatieve cirkel doorbreken?
 Gezonde tand krijgt cariëslaesie daarna een vulling
 Stap 3 is een WK-behandeling
 Laatste stap is implantaat
 Gezonde tand moet je cirkel gaan doorbreken door preventie
 Vroegtijdige ingrepen best adviezen geven zoals flossen
 Preventie van secundair herval

Preventie determinanten analyse
 Vroegtijdige detectie
 Focus ligt op sociaal psychologische benadering:
- Hoe voelt de persoon zich
 Hoe komt het dat een patiënt het gewenste poetsgedrag niet in staat is te stellen?
- Welke invloeden hebben invloed op het poetsgedrag
- Wat is zijn motivatie
- Wat is zijn thuissituatie




Begrip goede gezondheid
 Gezondheid is toestand van volledige lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk
welbevinden en niet slechts afwezigheid van ziekte of andere lichamelijk gebrek
 Sociaal domein van gezondheid wordt sterk belicht
 Capaciteit van mensen om hun sociale rol te vervullen
 Gezondheid is een dynamisch concept
 Gezondheid sterk beïnvloed door omgevingsfactoren, sociale en culturele achtergrond

Ottowa charter voor gezondheidspromotie
 Duidelijker in beeld gebracht door:
- Om gezond te blijven
- Individu of groep in staat hun verwachting rond gezondheid te identificeren en
realiseren
 Belangrijk om noodzakelijke middelen ter beschikking te hebben
 In staat stellen controle te hebben over hun gezondheid
 Beoordelende factoren gelinkt aan sociale, economische, fysieke omgeving, persoonlijke
kenmerken en gedrag

Begrip goede gezondheid
 Bijna niemand gezond volgens de gezondheidsdefinitie van (WHO) uit 1948
 Ontbreken van dynamiek, veerkracht en zelfregie
 Gezondheid in levensloop heel dynamisch

2

, Gezondheid is breder dan afwezigheid van ziekte en klachten
 Elementen als veerkracht, zingeving en zelfmanagement staan meer centraal

Concept positieve gezondheid
 Breder concept dat gezondheid opentrekt van lichaamsfuncties en mentaal welbevinden
naar kwaliteit van leven, zingeving, meedoen en dagelijks functioneren
 Niet gezien als af of aanwezigheid van ziekte
 Gezien als vermogen van mensen met fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen
om te gaan
 Zoveel mogelijk eigen regie voeren
 Gezondheid niet langer domein van zorgprofessionals
 Gezondheid domein van ons allemaal
 Mens staat centraal
 Van goede gezondheid naar positieve gezondheid
 Mensen voelen zich in hun kracht aangesproken en niet in hun zwakte
 Iemand diagnose van ziekte gekregen, maar er is een heel groot gebied waar die wel
gezond is
 Gezondheid kan versterkt worden

6 gezondheidsdimensies om gezondheidswelzijn te meten
 Lichaamsfuncties:
- Je gezond voelen
- Fitheid
- Klachten en pijn
- Slapen
- Eten
- Conditie
- Bewegen
 Mentale functies en -beleving:
- Onthouden
- Concentreren
- Communiceren
- Vrolijk zijn
- Jezelf accepteren
- Omgaan met verandering
- Gevoel van controle
 Zingeving:
- Zinvol leren
- Levenslust
- Idealen willen bereiken
- Vertrouwen hebben
- Accepteren
- Dankbaarheid
- Blijven leren
 Kwaliteit van leven
- Genieten
- Gelukkig zijn

3

, - Lekker in je vel zitten
- Balans
- Je veilig voelen
- Hoe je woont
- Rondkomen met je geld
 Sociaal maatschappelijke participatie
- Sociale contacten
- Serieus genomen worden
- Samen leuke dingen doen
- Steun van anderen
- Erbij horen
- Zinvolle dingen doen
- Interesse in de maatschappij
 Dagelijks functioneren
- Zorgen voor jezelf
- Je grenzen kennen
- Kennis van gezondheid
- Omgaan met tijd
- Omgaan met geld
- Kunnen werken
- Hulp kunnen vragen

Vlaams instituut gezond leven
 Actief begrip: dynamisch
 Model focust op individu en niet op maatschappelijk welzijn v/d patiënt zoals
thuissituatie van patiënt
 5 typerende kenmerken uit verzameling van definities:
- Lichaam, geest en sociale relaties: er zijn verschillende dimensies van gezondheid
- Gezond zijn en gezond voelen:
o Objectief meetbare gezondheid
o Subjectief welbevinden zijn beide belangrijke aspecten van gezondheid
- Gezondheid als positief begrip:
o Gezondheid is meer dan afwezigheid van ziekte
- Gezondheid als middel tot zelfrealisatie
o Maakt het mogelijk om persoonlijke en haalbare doelen te bereiken
- Onderdeel van breder geheel
o Wordt gezien als dimensie van welzijn
o Wordt gezien als pijler van duurzame ontwikkeling
 4 grote gezondheidsdeterminanten:
- Biologische factoren
- Leefstijl
- Omgevingsfactoren
- Organisatie van gezondheidszorg




4