MONDZIEKTE - VOLLEDIGE UITWERKING EXAMENVRAGEN + BELANGRIJKE ONDERDELEN

UITGEWERKTE EXAMENVRAGEN
MONDZIEKTEN & MONDHEELKUNDE
PROF. C. POLITIS



EXAMENVRAGEN / BELANGRIJKE ONDERWERPEN VERMELD IN LESSEN DIT JAAR - UITGEWERKT

H1: ONTWIKKELING EN BOUW VAN HET KAUWAPPARAAT

WAT ZIJN ARGUMENTEN OM TE DENKEN DAT EEN VERHEMELTESPLEET EEN ANDERE PATHOLOGIE IS ALS
DE VOLLEDIGE LIP-KAAK-EN-VERHEMELTESPLEET?
Palatoschisis:

 = het niet vergroeien van verhemelteplaten op week 8-10
 Vaak geassocieerd met syndromen
 Bv. Pierre robin sequentie
 een primaire spleet
 het gevolg van een craniofaciale dysplasie  De hersenen, ogen, lip en neus worden normaal gevormd, maar de
afwijkingen bevinden zich thv het neurocranium en het viscerocranium

Cheilo-gnatho-palatoschisis:

 lip – kaak – gehemeltespleet
 lipspleet: niet vergroeien van proc. Maxillaris met proc. nasalis medialis op week 4-7.




ALS JE MOCHT KIEZEN; WELKE SPLEET VAN BOVENSTAANDE VERNOEMDE VRAAG ZOU JE DAN
VERKIEZEN? ARGUMENTEER.

Ik zou NIET kiezen voor de palatoschisis, want die is vaak geassocieerd met syndromen zoals bijvoorbeeld de Pierre Robin
sequentie.
De kenmerken van hiervan zijn:
- Retropositie van de mandibula
- Verhemeltespleet
- Glossoptosis

Ik zou dus WEL kiezen voor de cheilognathopalatoschisis omdat dit minder in verband staat met andere syndromen.




PATHOLOGIE VAN PALATUM SECUNDUM EN PALATUM PRIMUM VERSCHILLEN VAN ELKAAR, HOE KOMT
DAT?
De pathologie verschilt, omdat ze op andere momenten in de embryonale ontwikkeling tot stand komen. De fusie gebeurt
in twee fasen: de fusie van het primaire gehemelte en die van het secundaire gehemelte, met elks hun eigen pathologie.

PRIMAIR GEHEMELTE
→ hieruit zal de bovenlip + voorste gedeelte van de processus alveolaris van de bovenkaak gaan ontstaan
Sluiting:
- Van 5-8 weken
- Ritssluiting van foramen incisivum naar voor (van achter  naar voor)

,Pathologie:
- Lipspleet +/- kaakspleet  cheilo (gratho)schisis (Het niet vergroeien van de processus maxillaris met de
processus nasalis medialis)

SECUNDAIR GEHEMELTE
→ hieruit zal het zacht + hard verhemelte ontstaan

Sluiting:
- Van 8-12 weken
- Rits-sluiting van foramen incisivum naar achter (van voor  naar achter)
- Het vormt zich door de uitgroei van de palatinale platen die op de middellijn met elkaar moeten kunnen
fusioneren
- Ortogenese van primair verschilt met die van secundair
Pathologie:
- Verhemeltespleet  palatoschisis (niet vergroeien van verhemelteplaten afkomstig van de processus maxillaris)

Lip + kaak + verhemeltespleet = cheilognathopalato-schisis



WAT IS HET PATHOLOGISCH MECHANISME VAN FUSIE-STOORNISSEN DIE AANLEIDING KUNNEN GEVEN
TOT PRIMAIRE SPLETEN?


PRIMAIRE CLEFT/SPLEET
= craniofaciale dysplasie MET spleetvorming
= schisis

Er zijn 3 pathologische mechanismen die hiervoor kunnen zorgen voor een fusie-defect van aangezichtsprocessi:
- Door onvoldoende uitgroei van de aangezichts-welvingen
- Door onvoldoende adhesie van de welvingen, resulterend in deficiëntie in de epitheelplaat-vorming
- Persisteren van de epitheliale plaat door uitblijven van apoptose

→ hersenen + ogen zijn normaal!



WAAR VINDEN WE CARTILOGINEUZE GROEI? WAAR ENCHONDRALE GROEI?
Cartilagineuze groei:
1. Neusseptum
Enchondrale groei:
1. Schedelbasis
2. Synchondroses
3. Septopresphenoïd gewricht
4. Mandibulaire condyli



KENMERKEN VAN ENCHONDRALE GROEI
Vervangt kraakbeen door bot thv schedelbasis, synchondroses, septopresphenoid gewricht en mandibulaire condyli.


Eigenschappen:
 De groei eindigt als het kind volwassen is
 appositie zonder resorptie
 groeiritme kan aan beide van de sutuur verschillend zijn
 groeiritme kan variëren in tijd
 groeiritme van verschillende suturen kunnen op bepaald moment van elkaar verschillen

,WAT IS HET MECHANISME VAN CRANIO-FACIALE DYSPLASIE MET DYSOSTOSIS?
Dysplasie = misvorming = abnormale groei van weefsel.
Bij dysplasie met dysostosis door ontwikkelingsstoornissen in ossificatiecentra kan de vorming van een secundaire spleet
optreden.
KLINISCH:
 Gelaatsspleet, secundaire spleet of pseudocleft
 In latere fase gebitsontwikkeling (>17mm kopstuitlengte)
 Geen vaste locatie



DE NEURALE LIJSTCELLEN DRAGEN BIJ TOT … ?
1. Vorming dorsale hoorn
2. Autonome ganglia
3. Bindweefsel van het gelaat
4. Craniofasciaal skelet
5. Gliale cellen
6. Medulla van de bijnier
7. Schwanncellen
8. Delen van de hersenvliezen
9. Tandbestandsdelen



BESPREEK DE EMBRYOLOGISCHE AFWIJKINGEN IN GELAAT, HALS EN MOND
1e trimester  schisis of facial cleft (palatoschisis, cheilopalatoschisis, cheilognathopalatoschisis, … Spleten door de
verhinderde fusie van aangezichtprocessi)

2e trimester  dysostosen (ontwikkelingsstoornissen in de ossificatiecentra, secundaire spleten, bv. craniofasciale helix)

3e trimerster  stenosen (= vroegtijdige sluiting suturen, vnl. thv schedeldak)

, H2: ONTWIKKELING EN BOUW VAN HET KAUWAPPARAAT


IN WELK STADIA ONTSTAAN BEPAALDE TANDAFWIJKINGEN?


1. Initiatiefase
a. Anodontie
b. Surnummeraire elementen
2. Knopfase
a. Macrodontie
b. Microdontie
3. Kapfase
a. Dens in dente
b. Geminatie
c. Fusie
d. Tuberculum vorming
4. Klokfase
a. Talon
5. Appositie
a. Glazuurparels
b. Glazuurdysplasie
c. Concrescentie



IN WELKE STADIA ONTSTAAN BEPAALDE KAAKAFWIJKINGEN?
(De meeste tumoren zijn overblijfselen van cellen die in apoptose hadden moeten gaan)

1) KAPFASE
a. Odontogeen myxoom
2) KLOKFASE
a. Ameloblastisch fibroom
b. Gecalcifieerde epitheliale odontogene tumor
c. Ameloblastisch fibro-odontoom
3) KROONFASE
a. Invasief ameloblastoom
b. Odontoom
4) MATURATIEFASE
a. Centraal ondontogeen finroom
b. Cementoblastoom
c. Perifere odontogeen fibroom
d. Squameuze odontogene tumor
e. Perifeer ameloblastoom


WAAR BEGINT SCHEDE VAN HERTWIG ?




Daar waar binnenste en buitenste lagen versmelten naar de wortel.