BEGRIP VERKLARING
THEORIE Algemene verklaring van welomschreven verzameling feiten of
gebeurtenissen, zo mogelijk bevestigd door consistente dataverzameling
of experimenten
Geheel van uitspraken die zo geformuleerd worden, dat men ze
ook kan toetsten
Verklaring = belangrijk, maar niet genoeg = kan van alles
betekenen
MODEL Visuele, verbale of wiskundige representatie van een wetenschappelijk
idee of theorie. Het schept duidelijkheid
PARADIGMA Een voorbeeld dat kan worden aangeleerd zodat deze persoon vervolgens
een verzameling van gelijkaardige toepassingen kan maken. Het helpt
sociale fenomenen te begrijpen en verklaren
bekende sociologische paradigma’s: ruil, conflict, samenwerking
en betekenis
PARADIGMA Wetenschap verloopt in 4 fases: normale wetenschap
VOLGENS T. KUHN wetenschappelijke ontdekkingen crisis nieuwe ‘normale
wetenschap’ ALLES BEGINT OPNIEUW (cyclus)
TRADITIE Iets doorgeven van generatie op generatie (ook in sociologie)
ECLECTISCH Alles samen nemen en een nieuwe synthese proberen te maken
HOOFDPARADIGMA’ 1) conflicttheorie = mensen worden in hun handelen veelal bepaald
S in hun collectiviteit en zij worden hierdoor gedetermineerd.
(Marx), strijd
2) Functionalisme = samenwerking doe je niet grotere gehelen, je
bent een schakeltje in het geheel (ook vertrekken van
collectiviteit) (Comte, Durkheim)
3) Ruiltheorie = vertrekken van het individu die voorkeuren heeft en
met de medemens gaat ruilen
4) Symbolische interactionisme = Mead, tegen strijd
AUGUSTE COMTE EN DE ERFENIS VAN HET POSITIVISME
BEGRIP VERKLARING
POSITIEVE Kennis over de feitelijke wereld zoals hij er is, gebaseerd op data/feiten.
NEO-POSITIVISME Aanvaard enkel dat wat zintuigelijk waargenomen kan worden.
COMTE’S HYBRIDE Verwetenschappelijken, sociologie is hierbij een soort koppelwetenschap
DROOM die de samenhang bewaard
Sociologie vergaart niet alleen kennis, maar bestuurt ook de door
de mens geproduceerd kennis
Sciëntocratie = geeft de macht aan de wetenschap
TECHNOCRATEI De wetenschap voor zover ze louter alleen technische toepassingen
heeft.
LUNAR SOCIETY Kwam 1 keer per maand samen bij volle maan omdat ze na al het drinken
door het maanlicht toch thuis geraakte.
SAINT SIMON Kennis macht (re)organisatie
, AUTODIDACT Zichzelf vormen
COMTE - Werkelijkheid = is wat je ontmoet als iets doet
- Kindertijd = tijd van fabeltjes, deze moet permanent afgesloten
worden
- Positivisten zijn op zoek naar het nuttige
- Wetenschap levert zekerheid = platform voor sociale banden, zo
precies en ondubbelzinnig mogelijk (brengt harmonie in de
mens)
REPRESSIEVE Laat alles maar toe zolang het niet echt een factor macht heeft. Maffe
TOLERANTIE ideeën niet wegsteken want het gaat later wel blijken dat ze op niks
trekken
MARX
BEGRIP VERKLARING
IDEALIST Alles wat men ziet is een afspiegeling van de ideeën
MARX Echte wereld is dat wat zintuigelijk is
- Werktuigen niet ideeën
- Einde geschiedenis = leven zonder de hele tijd labeur te leveren
HEGELIANEN Geschiedenis is 1 doorbraak van reden in een dialectische
slingerbeweging
- These anithese synthese (die op zich weer een these is …
FEUERBACH Wij moeten een nieuw soort mens maken (synthese), de zelf
vergoddelijkte mens. Je vervreemd zelf en deze vervreemde versie ziet
zichzelf en vormt zo een nieuw soort mens
COMMUNISME De verzoening van alles met alles
PARIJSE TIJD Ontdekking van het proletariaat + wapen van kritiek (dialectiek tussen
denkers en doeners)
FRIEDREICH ENGELS Dialectische relatie met Marx: Hij leverde het realistische tegengewicht
tegen de leverancier van ideeën Marx. (didactischer en gedempter)
DEMOCRATISCHE Probeert de stem van het volk naar voor te brengen, maar doet het wel
DICTATOR zelf. In de naam van het volk spreken.
GESCHIEDENIS Geen kwestie van lukrake handelingen, we moeten revolutie grijpen.
VOLGENS MARX - Revolutie = objectief fenomeen dat ontwikkeld door de
revolutie van het wetenschappelijke fenomeen
- Eerst een burgerlijke revolutie
Wezenlijk is geschiedenis een strijd tussen klassen, ook al is deze niet
altijd even duidelijk tot uiting gekomen
Geschiedenis wordt voort gestuurd door de dialectiek van
productiekrachten & productieverhouding
COMMUNISTISCH Toegankelijke tekst bedoelt voor proletariers in alle landen. Marx +
MANIFEST Engels
PRODUCTIEKRACHTEN Hulpmiddelen waarover men beschikt om te arbeiden
PODUCTIEVERHOUDING Verhouding tussen bezitters en niet-bezitters
BOURGEOISIE Revolutionaire/constructieve rol en een destructieve rol
! alles kan tot kapitaal gereduceerd worden !
Dialectisch = de burgerij maakt de samenleving, maar deze zal
tegen hen keren
WETENSCHAPPELIJK Steeds heersende en overheersende klasse overheersende hebben
SOCIALISME de kennis (Marx noemt zijn eigen socialisme zo)
KENNIS Je ziet de wereld niet meer neutraal maar klasse gebonden
THEORIE Algemene verklaring van welomschreven verzameling feiten of
gebeurtenissen, zo mogelijk bevestigd door consistente dataverzameling
of experimenten
Geheel van uitspraken die zo geformuleerd worden, dat men ze
ook kan toetsten
Verklaring = belangrijk, maar niet genoeg = kan van alles
betekenen
MODEL Visuele, verbale of wiskundige representatie van een wetenschappelijk
idee of theorie. Het schept duidelijkheid
PARADIGMA Een voorbeeld dat kan worden aangeleerd zodat deze persoon vervolgens
een verzameling van gelijkaardige toepassingen kan maken. Het helpt
sociale fenomenen te begrijpen en verklaren
bekende sociologische paradigma’s: ruil, conflict, samenwerking
en betekenis
PARADIGMA Wetenschap verloopt in 4 fases: normale wetenschap
VOLGENS T. KUHN wetenschappelijke ontdekkingen crisis nieuwe ‘normale
wetenschap’ ALLES BEGINT OPNIEUW (cyclus)
TRADITIE Iets doorgeven van generatie op generatie (ook in sociologie)
ECLECTISCH Alles samen nemen en een nieuwe synthese proberen te maken
HOOFDPARADIGMA’ 1) conflicttheorie = mensen worden in hun handelen veelal bepaald
S in hun collectiviteit en zij worden hierdoor gedetermineerd.
(Marx), strijd
2) Functionalisme = samenwerking doe je niet grotere gehelen, je
bent een schakeltje in het geheel (ook vertrekken van
collectiviteit) (Comte, Durkheim)
3) Ruiltheorie = vertrekken van het individu die voorkeuren heeft en
met de medemens gaat ruilen
4) Symbolische interactionisme = Mead, tegen strijd
AUGUSTE COMTE EN DE ERFENIS VAN HET POSITIVISME
BEGRIP VERKLARING
POSITIEVE Kennis over de feitelijke wereld zoals hij er is, gebaseerd op data/feiten.
NEO-POSITIVISME Aanvaard enkel dat wat zintuigelijk waargenomen kan worden.
COMTE’S HYBRIDE Verwetenschappelijken, sociologie is hierbij een soort koppelwetenschap
DROOM die de samenhang bewaard
Sociologie vergaart niet alleen kennis, maar bestuurt ook de door
de mens geproduceerd kennis
Sciëntocratie = geeft de macht aan de wetenschap
TECHNOCRATEI De wetenschap voor zover ze louter alleen technische toepassingen
heeft.
LUNAR SOCIETY Kwam 1 keer per maand samen bij volle maan omdat ze na al het drinken
door het maanlicht toch thuis geraakte.
SAINT SIMON Kennis macht (re)organisatie
, AUTODIDACT Zichzelf vormen
COMTE - Werkelijkheid = is wat je ontmoet als iets doet
- Kindertijd = tijd van fabeltjes, deze moet permanent afgesloten
worden
- Positivisten zijn op zoek naar het nuttige
- Wetenschap levert zekerheid = platform voor sociale banden, zo
precies en ondubbelzinnig mogelijk (brengt harmonie in de
mens)
REPRESSIEVE Laat alles maar toe zolang het niet echt een factor macht heeft. Maffe
TOLERANTIE ideeën niet wegsteken want het gaat later wel blijken dat ze op niks
trekken
MARX
BEGRIP VERKLARING
IDEALIST Alles wat men ziet is een afspiegeling van de ideeën
MARX Echte wereld is dat wat zintuigelijk is
- Werktuigen niet ideeën
- Einde geschiedenis = leven zonder de hele tijd labeur te leveren
HEGELIANEN Geschiedenis is 1 doorbraak van reden in een dialectische
slingerbeweging
- These anithese synthese (die op zich weer een these is …
FEUERBACH Wij moeten een nieuw soort mens maken (synthese), de zelf
vergoddelijkte mens. Je vervreemd zelf en deze vervreemde versie ziet
zichzelf en vormt zo een nieuw soort mens
COMMUNISME De verzoening van alles met alles
PARIJSE TIJD Ontdekking van het proletariaat + wapen van kritiek (dialectiek tussen
denkers en doeners)
FRIEDREICH ENGELS Dialectische relatie met Marx: Hij leverde het realistische tegengewicht
tegen de leverancier van ideeën Marx. (didactischer en gedempter)
DEMOCRATISCHE Probeert de stem van het volk naar voor te brengen, maar doet het wel
DICTATOR zelf. In de naam van het volk spreken.
GESCHIEDENIS Geen kwestie van lukrake handelingen, we moeten revolutie grijpen.
VOLGENS MARX - Revolutie = objectief fenomeen dat ontwikkeld door de
revolutie van het wetenschappelijke fenomeen
- Eerst een burgerlijke revolutie
Wezenlijk is geschiedenis een strijd tussen klassen, ook al is deze niet
altijd even duidelijk tot uiting gekomen
Geschiedenis wordt voort gestuurd door de dialectiek van
productiekrachten & productieverhouding
COMMUNISTISCH Toegankelijke tekst bedoelt voor proletariers in alle landen. Marx +
MANIFEST Engels
PRODUCTIEKRACHTEN Hulpmiddelen waarover men beschikt om te arbeiden
PODUCTIEVERHOUDING Verhouding tussen bezitters en niet-bezitters
BOURGEOISIE Revolutionaire/constructieve rol en een destructieve rol
! alles kan tot kapitaal gereduceerd worden !
Dialectisch = de burgerij maakt de samenleving, maar deze zal
tegen hen keren
WETENSCHAPPELIJK Steeds heersende en overheersende klasse overheersende hebben
SOCIALISME de kennis (Marx noemt zijn eigen socialisme zo)
KENNIS Je ziet de wereld niet meer neutraal maar klasse gebonden
