samenvatting gezondheidspromotie

Organisatie van de welzijns-en gezondheidzorg
1. Inleiding
1.1 wat is welzijn?
- “…een toestand van voldoening en tevredenheid die ontstaat wanneer iemand tot
ontplooiing van zijn bestaan komt in de verschillende facetten van het leven. Zowel op
individueel vlak (onderdak, kleding, gezondheid, …), als op relationeel vlak (familie, vrienden,
…) als op maatschappelijk vlak (werken, …).”
- Westers ideologie: gezond blijven, van het leven genieten, weinig mogelijk ziekte
doormaken,…

1.2 organisatie
- samenwerkingsverband tussen 2of meerdere personen, instanties, diensten of
zorgvoorzieningen
- hier worden krachten, kennis en vaardigheden gebundeld om elk zijn eigen doel te realiseren

1.3 verschil welzijnsbeleid en welzijnszorg
Welzijnsbeleid

- Beleid om toestand van welbevinden te realiseren
 ‘goed in je vel voelen voor elke mens’
 Initiatieven in de samenleving
 Inspelen op reële noden & vragen
 Voor iedereen toegankelijk

Welzijnszorg

- Voor wie?
 Verhoogde kwetsbaarheid vertonen
 Sociaal welbevinden
 Tekort aan ontplooiingskansen

Wat?

- Maatschappelijke sector
- Zorg en ondersteuning voorzien

1.4 wat is gezondheid?
“Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en niet
slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijk gebreken.” (WHO)

1.5 wat is gezondheidszorg?
WHO

- Definitie
 Lichamelijke/psychische beperkingen voorkomen of genezen
 verzorging van mensen met langdurige of ongeneeslijke gezondheidsproblemen.
- In België georganiseerd door de overheid
 Curatief
 Preventief
 screeningprogramma’s

,  sensibiliseringscampagnes
 vaccinatieprogramma’s
 Monitoring zorgsysteem
 Kwaliteitsbewaking
 Efficiëntieverbetering

1.6 verschillende ordeningssystemen van de welzijns-en
gezondheidszorg
- Doelgerichte ordening
- Verticale ordening
- Horizontale ordening
- Categorale ordening
- Soort hulpverlener
- Status initiatiefnemer
- Ambulant of klinisch
- Conventioneel of niet-conventioneel

Doel:

 hulp- en zorgvragen vertalen naar een zorg- en ondersteuningsaanbod
 op maat van de zorgontvanger (noden en doelen centraal)
 dialoog & overleg met de zorgontvanger en sociale achterban

1.7 doelgerichte ordening
Preventief

- ‘initiatieven die doelbewust en systematisch een probleem voorkomen’

Curatief

- genezen en of verzorgen van ziek(t)en / aandoeningen / onwelzijn centraal

Revalidatie

- multidisciplinaire niet-acute of post-acute zorg
- gericht op interactie tussen ouders-kinderen, mentale sensoriële, verslaving, stem- en
spraakstoornissen,…
- chronische ziekte en psychosociale revalidatie

Palliatief

- “Alles wat nog dient gedaan te worden als men denkt dat er niets meer kan gedaan worden.”
- Welzijn en comfort van mensen te vrijwaren

Sociaal

- voorkomen van of het omgaan met de gevolgen van beperkende gezondheid in
omgeving/maatschappij
- maatschappelijke dienst in de psychiatrie

Primaire preventie

- geen actueel probleem, wel mogelijk potentieel! Bv. vaccinatie

Secundaire preventie

, - Vroeg tijdig opsporen en behandelen (borstscreening bij alle 50 jarige vrouwen)

Tertiaire preventie

- Verhinderen dat een probleem verder ontwikkelt (bv. Rugschool)

Quarternaire preventie

- maatregelen gericht op QOL (decubituspreventie bij palliatieve zorgontvangers

Quintaire preventie

- ondersteuning MZ (verhinderen overbelasting MZ)

1.8 verticale ordening
Echelons of lijnen: laagdrempeligheid

Opstap naar de volgende lijn via doorverwijzing

- Nulde lijn
 zelfzorg, mantelzorg, zelfhulpgroepen en vrijwilligerswerk
- Eerste lijn (rechtstreeks toegankelijke hulp)
 huisarts, thuisverpleegkundigen, vroedvrouwen, ergo- en kinesitherapeuten, psychiatrische
thuiszorg, diëtisten, apothekers en tandartsen
- Tweede lijn (na doorverwijzing)
 Ambulante consultaties in algemene ziekenhuizen, bij psycholoog en psychotherapeut
- Derde lijn (opname 1ste/2de lijn of via spoedopname)
 Opname in gespecialiseerde en intramurale zorg
- Vierde lijn
 Na verwijzing of na intakegesprek, soms met lange wachtlijsten en -tijden. De opname is
residentieel of langdurig van aard

Begin altijd bij de nulde lijn en ga daarna pas verhogen. Als je eerst naar de huisdokter gaat dan dit
voordeliger zijn qua kosten in vergelijking met bv. ziekenhuis

- Belangrijkste doelstellingen:
 juister en efficiënter gebruik van middelen en voorzieningen
 Rationeel beheer en controle = kosten onder controle houden!
 Beter ordenen van het zorgaanbod: toenemende complexiteit en onoverzichtelijkheid
 Betere taakverdeling en coördinatie = zorg op maat

1.9 horizontale ordening
- Intramuraal
 Opname
 Bv. ziekenhuizen, woon- en zorgcentra en verblijf in vluchthuis
- Extramuraal
 Consultaties en diensten en gaat gepaard met een opname
 Buiten de muren van een zorgvoorziening
 Bv. OCMW, mutualiteit,…
- Semimuraal
 Niet langer dan 24u aanwezig, deels binnen en buiten de muren van een zorgvoorziening
 Bv. nierdialysepatiënten, dagcentrum,…
- Transmuraal