KGV Deeltoets 6
KGV Deeltoets 6 – Cultureel Interview
Hoffer (2005) – ‘Psychose’ of ‘djinn’: verklaringsmodellen en
interculturele communicatie in de GGZ
Kenmerkend bij het in de praktijk omgaan met verschillende opvattingen over
gezondheid en ziekte is dat mensen op individueel niveau elementen uit diverse culturen
en religies met elkaar combineren.
Dit artikel: beschrijving resultaten van het genoemde onderzoek en
onderzoekservaringen bij de GGZ groep Europoort.
Achtergronden en inhoud islamitische geneeswijzen: Sommige migranten met een
islamitische achtergrond raadplegen hun eigen alternatieve genezers (5-10% van
de Turkse en Marokkaanse Moslims in NL). Er zijn verschillende opvattingen die
hierbij een rol spelen. Belangrijk is je te realiseren dat niet iedere migrant met een
islamitische achtergrond in het werk van islamitische genezers gelooft.
Islam en volksgeloof: Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee hoofdstromingen
binnen de Islam. De Sunnitische Islam (90%) en de Shî’ieten (10%). De
Sunnitische Islam wordt verdeeld in de ‘officiële leer’ en het ‘volksgeloof’. Dit
onderscheid bestaat niet echt in de dagelijkse belevingswereld van vele moslims,
elementen uit beide stromingen worden gemengt. In NL wordt de nadruk vooral
gelegd op de ‘officiële’ (orthodoxe) islam, deze is het meest zichtbaar (moskeeën,
islamitische scholen en organisaties, ect.)
Visies en handelingen: Het volksgeloof, en de daarmee samenhangende
geneeswijze, is gebaseerd op belangrijke historische ontwikkelingen als de
Arabisch-islamitische geneeskunde, de profetische geneeskunde, het soefisme
(islamitische mystiek) en diverse lokale tradities. Door gebruik van gesprekken
met cliënten en familie en het uitvoeren van rituelen kunnen de verschillende
oorzaken van de klachten worden opgespoord. Islamitische genezers maken
onderscheid tussen ziekten met een natuurlijke (fysieke of psychische) oorzaak en
ziekten met bovennatuurlijke oorzaken:
o Magie: een poging om gebeurtenissen en relaties te beïnvloeden met
behulp van boennatuurlijke middelen. Als het een oorzaak is van ziekten
noemen we het zwarte magie of tovenarij. Bestrijding: amuletten.
o Het boze oog: gebaseerd op de gedachte dat een individu de kracht heeft
om schade te berokkenen aan een ander door alleen al naar iemand of
naar iemands bezit te kijken. Geassocieerd met jaloezie. Bestrijding:
amuletten met blauwe kralen.
o Boze geesten (‘djinns’): onzichtbare wezens die zich bij tijd en wijle in de
vorm van een mens of dier kunnen manifesteren. Ze kunnen een mensen
allerlei ziekten en problemen bezorgen. Bescherming: verschillende
technieken, zoals het dragen van amuletten en gebruik van stoffen (zout,
wierook) waar ‘djinns’ niet tegen kunnen.
Cliënten en therapeutische kracht:
o Cliënten: verschillende nationale en sociaaleconomische achtergronden,
alle leeftijdscategorieën.
o Klachten: fysiek, psychosomatisch en psychisch. Chronische klachten die
niet levensbedreigend zijn. Lijken veelal samen te hangen met situaties en
sociaal-psychische problemen waarmee cliënten niet goed overweg
kunnen, zoals werkloosheid, slechte woonsituatie, alcoholisme, ect.
(levensvragen, gericht op zingeving).
o Kracht behandelwijzen: nieuwe perspectieven bieden op schijnbaar
uitzichtloze situaties. Aansluiten bij de denk- en belevingswereld van hun
cliënten op:
Symbolische niveau: interpreteren van klachten in de voor de cliënt
bekende culturele noties en begrippen.
Praktisch-rationeel niveau: rationele argumenten voor
gedragsverandering, zoals geneeskrachtige kruiden, dieet, of
KGV Deeltoets 6 – Cultureel Interview
Hoffer (2005) – ‘Psychose’ of ‘djinn’: verklaringsmodellen en
interculturele communicatie in de GGZ
Kenmerkend bij het in de praktijk omgaan met verschillende opvattingen over
gezondheid en ziekte is dat mensen op individueel niveau elementen uit diverse culturen
en religies met elkaar combineren.
Dit artikel: beschrijving resultaten van het genoemde onderzoek en
onderzoekservaringen bij de GGZ groep Europoort.
Achtergronden en inhoud islamitische geneeswijzen: Sommige migranten met een
islamitische achtergrond raadplegen hun eigen alternatieve genezers (5-10% van
de Turkse en Marokkaanse Moslims in NL). Er zijn verschillende opvattingen die
hierbij een rol spelen. Belangrijk is je te realiseren dat niet iedere migrant met een
islamitische achtergrond in het werk van islamitische genezers gelooft.
Islam en volksgeloof: Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee hoofdstromingen
binnen de Islam. De Sunnitische Islam (90%) en de Shî’ieten (10%). De
Sunnitische Islam wordt verdeeld in de ‘officiële leer’ en het ‘volksgeloof’. Dit
onderscheid bestaat niet echt in de dagelijkse belevingswereld van vele moslims,
elementen uit beide stromingen worden gemengt. In NL wordt de nadruk vooral
gelegd op de ‘officiële’ (orthodoxe) islam, deze is het meest zichtbaar (moskeeën,
islamitische scholen en organisaties, ect.)
Visies en handelingen: Het volksgeloof, en de daarmee samenhangende
geneeswijze, is gebaseerd op belangrijke historische ontwikkelingen als de
Arabisch-islamitische geneeskunde, de profetische geneeskunde, het soefisme
(islamitische mystiek) en diverse lokale tradities. Door gebruik van gesprekken
met cliënten en familie en het uitvoeren van rituelen kunnen de verschillende
oorzaken van de klachten worden opgespoord. Islamitische genezers maken
onderscheid tussen ziekten met een natuurlijke (fysieke of psychische) oorzaak en
ziekten met bovennatuurlijke oorzaken:
o Magie: een poging om gebeurtenissen en relaties te beïnvloeden met
behulp van boennatuurlijke middelen. Als het een oorzaak is van ziekten
noemen we het zwarte magie of tovenarij. Bestrijding: amuletten.
o Het boze oog: gebaseerd op de gedachte dat een individu de kracht heeft
om schade te berokkenen aan een ander door alleen al naar iemand of
naar iemands bezit te kijken. Geassocieerd met jaloezie. Bestrijding:
amuletten met blauwe kralen.
o Boze geesten (‘djinns’): onzichtbare wezens die zich bij tijd en wijle in de
vorm van een mens of dier kunnen manifesteren. Ze kunnen een mensen
allerlei ziekten en problemen bezorgen. Bescherming: verschillende
technieken, zoals het dragen van amuletten en gebruik van stoffen (zout,
wierook) waar ‘djinns’ niet tegen kunnen.
Cliënten en therapeutische kracht:
o Cliënten: verschillende nationale en sociaaleconomische achtergronden,
alle leeftijdscategorieën.
o Klachten: fysiek, psychosomatisch en psychisch. Chronische klachten die
niet levensbedreigend zijn. Lijken veelal samen te hangen met situaties en
sociaal-psychische problemen waarmee cliënten niet goed overweg
kunnen, zoals werkloosheid, slechte woonsituatie, alcoholisme, ect.
(levensvragen, gericht op zingeving).
o Kracht behandelwijzen: nieuwe perspectieven bieden op schijnbaar
uitzichtloze situaties. Aansluiten bij de denk- en belevingswereld van hun
cliënten op:
Symbolische niveau: interpreteren van klachten in de voor de cliënt
bekende culturele noties en begrippen.
Praktisch-rationeel niveau: rationele argumenten voor
gedragsverandering, zoals geneeskrachtige kruiden, dieet, of
