Sociale en politieke leerstelsels –
Communicatiewetenschappen
-INLEIDING
➔ Politieke strijd: emancipatie, gelijkheid,
vooruitgang Ongelijk verdeeld over de wereld
*living conditions
*politieke systemen
*voedsel
*abortus (wel of niet?)
*aantal stervende vrouwen bij de geboorte
> Ideologie? = zeer dynamisch / geen wetenschap, wel inzichten
= ideologische strijd
*verschillende centrale concepten
*verschillende interpretaties van dezelfde concepten
> ideologische strijd & politiek-maatschappelijke actie
*dynamisch
*ideologie X= een doctrine (vb. Bush-doctrine)
*Marxisme: wetenschap-ideologie > wetenschap en ideologie?
LINKS SOCIAAL: strijd tussen klassen
*Pareto
LIBERALISME?: *heersende en niet-heersende elite
rest is gewoon de massa
> Gelijkenissen tussen wetenschappelijke theorie en ideologie
*aannames en startpunten
*sociale wereld, hoe ziet dat eruit?
*verandering? Waarom?
*reikt systeem van concepten en ideeën aan
*verduidelijking van relaties tussen concepten
*gerelateerd systeem van ideeën
> verschillen tussen wetenschappelijke theorie en ideologie
*Ideologie is vastgeroest in specifieke positie, noodzakelijk om maatschappelijke actie te
creeëren
* wetenschappelijke theorie staat open voor nieuwe wegen
1
, HSF 1: De ontrafeling v/d middeleeuwse orde (1450-1650)
➔ Tijd v/d Renaissence
> ONTSTAAN KAPITALISME -> machtsverhouding i/d arbeidsmarkt
*wetenschappelijke ontwikkeling <-> afstand geloof
= conflict
*feodaliteit X
-revolutie in Engeland
-> beïnvloedt buurlanden
-produceren voor winst ipv produceren om te overleven
1) Wetenschap & emancipatie v/d politiek
➔ Leonardo Da Vinci (1452-1519)
*het logische en experimentele stonden centraal voor hem
*drang te onderzoeken
*Mercantilisme in Italië
-> de koning/ leider moet de handel stimuleren
=geld
➔ Nicollo Machiavelli
*Il Principe – boek
->wetenschappelijke visie op mensen v/d maatschappij
‘Het doel heiligt de middelen’
-religieus MAAR kerk <-> mens
securalisering X= antireligieus = niet oke
politiek en religie worden van elkaar gescheiden
*vrijheid= zekerheid van ademruimte door de staat
= privaat bezit
*liefde en vrees als koning
<-> vrezen hangt af van “uzelf”
bemind worden hangt af van anderen
➔ Thomas More (1478-1535)
*Een hoog aangeschreven man
*UTOPIA (Latijnse vert. nergens)-> boek in 2 delen > UPOTISME
-gedreven door gevoelens van rechtvaardigheid
1) beschrijving v. Soc. en eco. Veranderingen/toestand in Engeland
-KAPITALISME/KAPITALISTISCH WORDENDE MAATSCHAPPIJ
-toestand=slecht, er ontstond armoede (andere mechanismen dan armoede oudh)
-privaat-bezit komt op
-enclosure beweging-> besef van de potentie in de wolindustrie
-landen konden niet meer bewerkt worden ->hongersnood
2
, > ONRECHTVAARDIG (door maatschappelijke processen)
2) beschrijving ideale maatschappij, UTOPIA
-geen geld in omloop-> alles wordt geruild
-geen armoede
-geen geweld
-geen ongelijkheid
-verbod op overspel
=blijk v. verlangen naar een constante & christelijke religieuze
samenleving combinatie van menselijke natuur & Gods wil
!!Wat gebeurt, gebeurt niet gewoon… het zijn gevolgen van processen en
mechanieken
2) Einde v/d katholieke hegemonie: reformatie en contrareformatie
!!!! humanisten (verzetten zich tegen het dogmatisch denken) & scholastici
> LUTHER (1483-1546), GRONDLEGGER PROTESTANTISME
In Duitsland
*kerkelijke schoonheid, vroomheid?? <-> decadente levenstijl clerus (priesters)
->commercialisering van aflaten <-> (haaks op) (arme) samenleving
*1517: stellingen v/d toegeeflijkheid
* religieuze bevrijding van de mens > directe band tussen mens & God zonder alle
kerkelijke tralala = LUTHERSE KERK (zeer radicaal idee)
-> deze radicalisering wijst op het besef dat jij als individu centraal staat
(individualisme
Dan pas kan religieuze vrijheid , ANDERS heerst er chaos en conflict
*Religieuze bevrijding wil niet zeggen dat we gelijk zijn in de maatschappij
(autoriteit) Innerlijke vrijheid van het individu kan worden beleefd wanneer er een
sterke politieke macht was die gehoorzaamd wordt
> staat die basis uitbouwt voor het volk
*zijn ideeën rijmen wel nog altijd met de feodaliteit
WANT iedereen heeft nu namelijk eenmaal zijn plaats in de maatschappij
*Thomas Müntzer (communistische strijder)
-brak met ideeën van Luther
hij verzette zich tegen het feodale systeem
3
, > CALVIJN (1509 – 1564), PROTESTANTISME aan de grondslag van het kapitalisme
*Genève werd een theocratie onder Calvijn = handelsstad
-bestond uit consistorie en ministerie die hardhandig de wetten oplegde
-weinig vrijheid, behalve vrijheid om jezelf in het licht van God te zien
vrome burger (zonder pracht en praal, ingetogen)
*progressief (vrijheid v/d mens)maar toch ook conservatief (tegenover wetenschap)
= paradoxaal
*aanvaardde onderscheid in maatschappij= rijkdom
*geloofde in menselijke voorbestemming
-> hel en hemel was beslist door God
-geen actief leven, wat je ook doet je kan niet bewijzen dat je beter bent dan
andere
=secularisering/individualisering van geloof en maatschappelijk gedrag
*kwestie van de WINST
-is winst goed?
-geen traditioneel aanvaardde economische praktijken -> status quo
-men moet zich bewijzen door werken, winst is een gevolg daarvan
teken voor de hemel?
-rente, interest= ok
*gelijkheid voor de wet <-> ongelijkheid in maatshappij
3)Koloniale ontmoetingen: Dispuut van Valladolid
1492: moment dat Colombus voet aan wal
zet 1550-1555
*verspreiding van katholicisme door Spanje in Amerika -> COLOMBUS
= oorlog
*Vraag naar menselijkheid van de inheemse volkeren
moreel & theologisch debat, verankerd in de economische uitbuiting van de
kolonies
*Debat tussen intelectuelen
werd gevoerd boven de hoofden van de inheemse volkeren
> Sepulveda (brutaal onderwerp & kerstening)
-geloofden niet in God
-inheemse volkeren zijn zogezegd voorbestemd om slaaf te zijn
= NATUURLIJKE SLAVEN op basis van Aristoteles
-oorlog voor misdaden tegen natuur
-> kannibalisme
-> mensenoffers
4
Communicatiewetenschappen
-INLEIDING
➔ Politieke strijd: emancipatie, gelijkheid,
vooruitgang Ongelijk verdeeld over de wereld
*living conditions
*politieke systemen
*voedsel
*abortus (wel of niet?)
*aantal stervende vrouwen bij de geboorte
> Ideologie? = zeer dynamisch / geen wetenschap, wel inzichten
= ideologische strijd
*verschillende centrale concepten
*verschillende interpretaties van dezelfde concepten
> ideologische strijd & politiek-maatschappelijke actie
*dynamisch
*ideologie X= een doctrine (vb. Bush-doctrine)
*Marxisme: wetenschap-ideologie > wetenschap en ideologie?
LINKS SOCIAAL: strijd tussen klassen
*Pareto
LIBERALISME?: *heersende en niet-heersende elite
rest is gewoon de massa
> Gelijkenissen tussen wetenschappelijke theorie en ideologie
*aannames en startpunten
*sociale wereld, hoe ziet dat eruit?
*verandering? Waarom?
*reikt systeem van concepten en ideeën aan
*verduidelijking van relaties tussen concepten
*gerelateerd systeem van ideeën
> verschillen tussen wetenschappelijke theorie en ideologie
*Ideologie is vastgeroest in specifieke positie, noodzakelijk om maatschappelijke actie te
creeëren
* wetenschappelijke theorie staat open voor nieuwe wegen
1
, HSF 1: De ontrafeling v/d middeleeuwse orde (1450-1650)
➔ Tijd v/d Renaissence
> ONTSTAAN KAPITALISME -> machtsverhouding i/d arbeidsmarkt
*wetenschappelijke ontwikkeling <-> afstand geloof
= conflict
*feodaliteit X
-revolutie in Engeland
-> beïnvloedt buurlanden
-produceren voor winst ipv produceren om te overleven
1) Wetenschap & emancipatie v/d politiek
➔ Leonardo Da Vinci (1452-1519)
*het logische en experimentele stonden centraal voor hem
*drang te onderzoeken
*Mercantilisme in Italië
-> de koning/ leider moet de handel stimuleren
=geld
➔ Nicollo Machiavelli
*Il Principe – boek
->wetenschappelijke visie op mensen v/d maatschappij
‘Het doel heiligt de middelen’
-religieus MAAR kerk <-> mens
securalisering X= antireligieus = niet oke
politiek en religie worden van elkaar gescheiden
*vrijheid= zekerheid van ademruimte door de staat
= privaat bezit
*liefde en vrees als koning
<-> vrezen hangt af van “uzelf”
bemind worden hangt af van anderen
➔ Thomas More (1478-1535)
*Een hoog aangeschreven man
*UTOPIA (Latijnse vert. nergens)-> boek in 2 delen > UPOTISME
-gedreven door gevoelens van rechtvaardigheid
1) beschrijving v. Soc. en eco. Veranderingen/toestand in Engeland
-KAPITALISME/KAPITALISTISCH WORDENDE MAATSCHAPPIJ
-toestand=slecht, er ontstond armoede (andere mechanismen dan armoede oudh)
-privaat-bezit komt op
-enclosure beweging-> besef van de potentie in de wolindustrie
-landen konden niet meer bewerkt worden ->hongersnood
2
, > ONRECHTVAARDIG (door maatschappelijke processen)
2) beschrijving ideale maatschappij, UTOPIA
-geen geld in omloop-> alles wordt geruild
-geen armoede
-geen geweld
-geen ongelijkheid
-verbod op overspel
=blijk v. verlangen naar een constante & christelijke religieuze
samenleving combinatie van menselijke natuur & Gods wil
!!Wat gebeurt, gebeurt niet gewoon… het zijn gevolgen van processen en
mechanieken
2) Einde v/d katholieke hegemonie: reformatie en contrareformatie
!!!! humanisten (verzetten zich tegen het dogmatisch denken) & scholastici
> LUTHER (1483-1546), GRONDLEGGER PROTESTANTISME
In Duitsland
*kerkelijke schoonheid, vroomheid?? <-> decadente levenstijl clerus (priesters)
->commercialisering van aflaten <-> (haaks op) (arme) samenleving
*1517: stellingen v/d toegeeflijkheid
* religieuze bevrijding van de mens > directe band tussen mens & God zonder alle
kerkelijke tralala = LUTHERSE KERK (zeer radicaal idee)
-> deze radicalisering wijst op het besef dat jij als individu centraal staat
(individualisme
Dan pas kan religieuze vrijheid , ANDERS heerst er chaos en conflict
*Religieuze bevrijding wil niet zeggen dat we gelijk zijn in de maatschappij
(autoriteit) Innerlijke vrijheid van het individu kan worden beleefd wanneer er een
sterke politieke macht was die gehoorzaamd wordt
> staat die basis uitbouwt voor het volk
*zijn ideeën rijmen wel nog altijd met de feodaliteit
WANT iedereen heeft nu namelijk eenmaal zijn plaats in de maatschappij
*Thomas Müntzer (communistische strijder)
-brak met ideeën van Luther
hij verzette zich tegen het feodale systeem
3
, > CALVIJN (1509 – 1564), PROTESTANTISME aan de grondslag van het kapitalisme
*Genève werd een theocratie onder Calvijn = handelsstad
-bestond uit consistorie en ministerie die hardhandig de wetten oplegde
-weinig vrijheid, behalve vrijheid om jezelf in het licht van God te zien
vrome burger (zonder pracht en praal, ingetogen)
*progressief (vrijheid v/d mens)maar toch ook conservatief (tegenover wetenschap)
= paradoxaal
*aanvaardde onderscheid in maatschappij= rijkdom
*geloofde in menselijke voorbestemming
-> hel en hemel was beslist door God
-geen actief leven, wat je ook doet je kan niet bewijzen dat je beter bent dan
andere
=secularisering/individualisering van geloof en maatschappelijk gedrag
*kwestie van de WINST
-is winst goed?
-geen traditioneel aanvaardde economische praktijken -> status quo
-men moet zich bewijzen door werken, winst is een gevolg daarvan
teken voor de hemel?
-rente, interest= ok
*gelijkheid voor de wet <-> ongelijkheid in maatshappij
3)Koloniale ontmoetingen: Dispuut van Valladolid
1492: moment dat Colombus voet aan wal
zet 1550-1555
*verspreiding van katholicisme door Spanje in Amerika -> COLOMBUS
= oorlog
*Vraag naar menselijkheid van de inheemse volkeren
moreel & theologisch debat, verankerd in de economische uitbuiting van de
kolonies
*Debat tussen intelectuelen
werd gevoerd boven de hoofden van de inheemse volkeren
> Sepulveda (brutaal onderwerp & kerstening)
-geloofden niet in God
-inheemse volkeren zijn zogezegd voorbestemd om slaaf te zijn
= NATUURLIJKE SLAVEN op basis van Aristoteles
-oorlog voor misdaden tegen natuur
-> kannibalisme
-> mensenoffers
4
