GROEPSDYNAMICA
Lisse Govaert
ORTHOPEDAGOGIE
, Groepsdynamica
DEEL 1: Groepen en teams..................................................................................................1
1. Groepen en teams.....................................................................................................................1
De ontwikkelingsfases van Tuckman.............................................................................................4
DEEL 2: focus op het werken in en met een team................................................................8
2. Samenwerken in een team........................................................................................................8
3. Het team en de teamrollen......................................................................................................11
4. Communicatie.........................................................................................................................17
5. Conflicten................................................................................................................................23
6. Leiderschap volgens Blake & Mouton......................................................................................24
7. Teambuilding...........................................................................................................................26
DEEL 3: Focus op het werken met groepen........................................................................28
8. Circle of courage/....................................................................................................................28
9. Werken met proactieve cirkels/..............................................................................................28
10. Omgaan met pestgedrag in een groep...................................................................................28
DEEL 1: Groepen en teams
1. Groepen en teams
Woord ‘groep’ gebruiken we dagelijks; dansgroep, klasgroep, …
Iedereen behoort tot verschillende groepen. Verandert ook gedurende je leven.
David Johnson & Frank Johnson => concludeerde dat sociale wetenschappers vers definites
gebruiken. Ze legden accenten bij elkaar zo ‘de essentiële kenmerken om v/e groep te
kunnen spreken’.
De kenmerken van een groep:
- Een doel
- Een onderlinge onafhankelijkheid
- Een interactie
- Een sociale eenheid
- Een wederzijdse beïnvloeding
- En normen en rollen
enkel hier aan voldaan is, spreken we van een groep.
Even uitgebreider:
1) Een doel:
= een verzameling mensen die gezamenlijk een bepaald doel willen bereiken.
1
GROEPSDYNAMICA | Lisse Govaert
, Mensen gaan bij een groep omdat ze denken hier makkelijker samen dingen te kunnen
bereiken.
”het geheel is meer dan de som van de individuen”
Voorbeeld: groep vrijwillgers staat in voor maaltijdbedeling bij kansarmen die ervaren dat ze dit niet
alleen zouden kunnen doen. Allemaal hebben ze hetzelfde doel; mensen in kansarmoede voedsel
geven.
2) Een onderlinge afhankelijkheid:
=een groep is een verzameling individuen die op een bepaalde manier van elkaar afhankelijk
zijn. Als er een bepaalde gebeurtenis voorkomt, beïnvloedt die niet alleen een individu, maar
de hele groep.
Voorbeeld: wanneer er tijdens een voetbalmatch een rode kaart valt, heeft heel de ploeg hier nadeel
van.
3) Interactie:
=een groep is verzameling individuen die directe contacten met elkaar onderhouden.
Accent ligt op de interactie van de groepsleden.
Voorbeeld: klasgenoten die elkaar aanspreken en direct contact hebben.
4) Een sociale eenheid:
=een groep is een sociale eenheid die uit twee of meer personen bestaat die zichzelf als lid
van een groep beschouwen.
Voorbeeld: als je bij dansgroep nele bent en je hebt je rode t’shirt aan zoals iedereen hoor je er echt
bij.
5) Wederzijdse beïnvloeding:
=een groep is een verzameling individuen die elkaar beïnvloeden. Zonder wederzijdse
beïnvloeding spreken we niet van een groep.
Voorbeeld: Met de ideeën van het gala heeft ieder zijn eigen ideetjes en wensen, iedereen beïnvloedt
elkaars ideetjes.
6) Normen en rollen:
=een groep is een verzameling individuen van wie de interacties dr een aantal normen en
rollen gestructureerd w. Kunnen schriftelijk of mondeling vastgesteld zijn.
Voorbeeld: het voorbeeld van de chiro broeken in de winter.
Groep geeft aan welk gedrag
- goed of fout is
- Gewenst of ongewenst is
2
GROEPSDYNAMICA | Lisse Govaert
Lisse Govaert
ORTHOPEDAGOGIE
, Groepsdynamica
DEEL 1: Groepen en teams..................................................................................................1
1. Groepen en teams.....................................................................................................................1
De ontwikkelingsfases van Tuckman.............................................................................................4
DEEL 2: focus op het werken in en met een team................................................................8
2. Samenwerken in een team........................................................................................................8
3. Het team en de teamrollen......................................................................................................11
4. Communicatie.........................................................................................................................17
5. Conflicten................................................................................................................................23
6. Leiderschap volgens Blake & Mouton......................................................................................24
7. Teambuilding...........................................................................................................................26
DEEL 3: Focus op het werken met groepen........................................................................28
8. Circle of courage/....................................................................................................................28
9. Werken met proactieve cirkels/..............................................................................................28
10. Omgaan met pestgedrag in een groep...................................................................................28
DEEL 1: Groepen en teams
1. Groepen en teams
Woord ‘groep’ gebruiken we dagelijks; dansgroep, klasgroep, …
Iedereen behoort tot verschillende groepen. Verandert ook gedurende je leven.
David Johnson & Frank Johnson => concludeerde dat sociale wetenschappers vers definites
gebruiken. Ze legden accenten bij elkaar zo ‘de essentiële kenmerken om v/e groep te
kunnen spreken’.
De kenmerken van een groep:
- Een doel
- Een onderlinge onafhankelijkheid
- Een interactie
- Een sociale eenheid
- Een wederzijdse beïnvloeding
- En normen en rollen
enkel hier aan voldaan is, spreken we van een groep.
Even uitgebreider:
1) Een doel:
= een verzameling mensen die gezamenlijk een bepaald doel willen bereiken.
1
GROEPSDYNAMICA | Lisse Govaert
, Mensen gaan bij een groep omdat ze denken hier makkelijker samen dingen te kunnen
bereiken.
”het geheel is meer dan de som van de individuen”
Voorbeeld: groep vrijwillgers staat in voor maaltijdbedeling bij kansarmen die ervaren dat ze dit niet
alleen zouden kunnen doen. Allemaal hebben ze hetzelfde doel; mensen in kansarmoede voedsel
geven.
2) Een onderlinge afhankelijkheid:
=een groep is een verzameling individuen die op een bepaalde manier van elkaar afhankelijk
zijn. Als er een bepaalde gebeurtenis voorkomt, beïnvloedt die niet alleen een individu, maar
de hele groep.
Voorbeeld: wanneer er tijdens een voetbalmatch een rode kaart valt, heeft heel de ploeg hier nadeel
van.
3) Interactie:
=een groep is verzameling individuen die directe contacten met elkaar onderhouden.
Accent ligt op de interactie van de groepsleden.
Voorbeeld: klasgenoten die elkaar aanspreken en direct contact hebben.
4) Een sociale eenheid:
=een groep is een sociale eenheid die uit twee of meer personen bestaat die zichzelf als lid
van een groep beschouwen.
Voorbeeld: als je bij dansgroep nele bent en je hebt je rode t’shirt aan zoals iedereen hoor je er echt
bij.
5) Wederzijdse beïnvloeding:
=een groep is een verzameling individuen die elkaar beïnvloeden. Zonder wederzijdse
beïnvloeding spreken we niet van een groep.
Voorbeeld: Met de ideeën van het gala heeft ieder zijn eigen ideetjes en wensen, iedereen beïnvloedt
elkaars ideetjes.
6) Normen en rollen:
=een groep is een verzameling individuen van wie de interacties dr een aantal normen en
rollen gestructureerd w. Kunnen schriftelijk of mondeling vastgesteld zijn.
Voorbeeld: het voorbeeld van de chiro broeken in de winter.
Groep geeft aan welk gedrag
- goed of fout is
- Gewenst of ongewenst is
2
GROEPSDYNAMICA | Lisse Govaert
