Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 1. INLEIDING ............................................................................................................ 2
HOOFDSTUK 2. SOORTEN BEPERKINGEN ....................................................................................... 3
HOOFDSTUK 3. COMMUNICATIE ................................................................................................... 7
HOOFDSTUK 4. PROBLEEMGEDRAG (H.4) .................................................................................... 12
HOOFDSTUK 5. AUTISMESPECTRUMSTOORNISSEN (ASS) ............................................................. 14
HOOFDSTUK 6. DIAGNOSTIEK ..................................................................................................... 15
HOOFDSTUK 7. TANDHEELKUNDIGE PROBLEMEN ........................................................................ 16
HOOFDSTUK 8. TANDHEELKUNDIGE BEHANDELMOGELIJKHEDEN ................................................ 17
HOOFDSTUK 9. BEHANDELSTRATEGIEËN ..................................................................................... 19
HOOFDSTUK 10. MEDISCHE PROBLEMEN .................................................................................... 20
HOOFDSTUK 11. SPECIFIEKE AANDOENINGEN EN SYNDROMEN ................................................... 21
1
, Hoofdstuk 1. Inleiding
VMBZ → vereniging mondzorg bijzondere zorggroepen (als mondzorg een puzzel is)
Enkele getallen (NL) (bij H.2)
• 142.000 mensen met een verstandelijke beperking (IQ<70)
• 2,2 miljoen mensen met zwakbegaafdheid (IQ 70-85) waarvan 1,4 miljoen mensen met een
ondersteuningsvraag. (Hoeveel van hen lopen vast in de algemene tandartspraktijk? Zie ook H. 4
Inleiding.)
• 1,4 miljoen mensen met een ernstige lichamelijke beperking
• In NL: <50 Gedifferentieerde Tandartsen-Gehandicaptenzorg werkzaam in Centra voor bijzondere
Tandheelkunde (CBT’s) en zorginstellingen.
• De vraag van mensen met een beperking zelf is: GEWOON ALS HET KAN, BIJZONDER ALS HET MOET
➢ Ofwel:
Alle mondzorgverleners moeten de kennis en vaardigheden hebben om het grootste deel van
de mensen met een beperking in de algemene praktijk goede passende mondzorg te bieden.
Rol van de Mondhygiënist (1)
➢ Van verzorgen naar ondersteunen/begeleiden
• Van
➢ Communicatie met ouders en begeleiders
➢ Focus op medische problemen
➢ Gbr in de houdgreep
• Naar
➢ Totale communicatie met de patiënt zelf
➢ Motivational interviewing (patiënt en begeleiders)
➢ Gedragsbeinvloedingstechnieken (positieve reinforcement, graduele exposure)
➢ Zo nodig sedatie (lachgas, medicatie, narcose)
Multidisciplinaire samenwerking
Patiënt met VB:
1. Ergotherapeut
2. Logopedist
3. Psycholoog
4. Ortho- pedagoog
5. Tandtechnicus
6. Anesthesioloog
7. Orthodontist
8. Kaakchirurg
9. Fysiotherapeut
10. Diëtist
11. Tandarts
12. Mondhygiënist
13. Huisarts en AVG
2
, Hoofdstuk 2. Soorten Beperkingen
• Verstandelijke Beperking
• Lichte Verstandelijke Beperking (LVB)
• Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)
• Lichamelijke beperking
• Ernstige Meervoudige Beperking (EMB)
• Neurologische aandoeningen
• Zintuigstoornis
Definitie (bij H.2)
Een verstandelijke beperking verwijst naar functioneringsproblemen die worden gekenmerkt door
significante beperkingen in zowel het intellectuele functioneren als in het adaptieve gedrag zoals dat
tot uitdrukking komt in conceptuele, sociale en praktische vaardigheden. De functioneringsproblemen
ontstaan vóór de leeftijd van 18 jaar.
Globaal houvast (bij H.2) mate van verstandelijke beperking (vb.)
Benaming Ontwikkelings leeftijd IQ
Zeer ernstige vb. 0-2 jaar -20
Ernstige vb. 2-4 jaar 20-35
Matige vb. 4-7 jaar 35-50
Lichte vb. 7-12 jaar 50-70
Zwakbegaafdheid > 12 jaar 70-85
“ontwikkelingsleeftijd” ? (bij H.2)
VALKUILEN bij de interpretatie:
• Emotionele ontwikkelingsleeftijd (“kunnen en aankunnen”) (disharmonisch ontwikkelingsprofiel)
• Beschikbaarheid van een netwerk (zie blz. 9)
• Sociale ontwikkeling (autisme, S van Asperger)
• Stress? → niveau omlaag!
Let op:
Definities en classificaties veranderen.
Van indeling op IQ naar indeling op ondersteuningsbehoefte
Van indeling op IQ naar indeling op Ondersteuningsbehoefte
3
HOOFDSTUK 1. INLEIDING ............................................................................................................ 2
HOOFDSTUK 2. SOORTEN BEPERKINGEN ....................................................................................... 3
HOOFDSTUK 3. COMMUNICATIE ................................................................................................... 7
HOOFDSTUK 4. PROBLEEMGEDRAG (H.4) .................................................................................... 12
HOOFDSTUK 5. AUTISMESPECTRUMSTOORNISSEN (ASS) ............................................................. 14
HOOFDSTUK 6. DIAGNOSTIEK ..................................................................................................... 15
HOOFDSTUK 7. TANDHEELKUNDIGE PROBLEMEN ........................................................................ 16
HOOFDSTUK 8. TANDHEELKUNDIGE BEHANDELMOGELIJKHEDEN ................................................ 17
HOOFDSTUK 9. BEHANDELSTRATEGIEËN ..................................................................................... 19
HOOFDSTUK 10. MEDISCHE PROBLEMEN .................................................................................... 20
HOOFDSTUK 11. SPECIFIEKE AANDOENINGEN EN SYNDROMEN ................................................... 21
1
, Hoofdstuk 1. Inleiding
VMBZ → vereniging mondzorg bijzondere zorggroepen (als mondzorg een puzzel is)
Enkele getallen (NL) (bij H.2)
• 142.000 mensen met een verstandelijke beperking (IQ<70)
• 2,2 miljoen mensen met zwakbegaafdheid (IQ 70-85) waarvan 1,4 miljoen mensen met een
ondersteuningsvraag. (Hoeveel van hen lopen vast in de algemene tandartspraktijk? Zie ook H. 4
Inleiding.)
• 1,4 miljoen mensen met een ernstige lichamelijke beperking
• In NL: <50 Gedifferentieerde Tandartsen-Gehandicaptenzorg werkzaam in Centra voor bijzondere
Tandheelkunde (CBT’s) en zorginstellingen.
• De vraag van mensen met een beperking zelf is: GEWOON ALS HET KAN, BIJZONDER ALS HET MOET
➢ Ofwel:
Alle mondzorgverleners moeten de kennis en vaardigheden hebben om het grootste deel van
de mensen met een beperking in de algemene praktijk goede passende mondzorg te bieden.
Rol van de Mondhygiënist (1)
➢ Van verzorgen naar ondersteunen/begeleiden
• Van
➢ Communicatie met ouders en begeleiders
➢ Focus op medische problemen
➢ Gbr in de houdgreep
• Naar
➢ Totale communicatie met de patiënt zelf
➢ Motivational interviewing (patiënt en begeleiders)
➢ Gedragsbeinvloedingstechnieken (positieve reinforcement, graduele exposure)
➢ Zo nodig sedatie (lachgas, medicatie, narcose)
Multidisciplinaire samenwerking
Patiënt met VB:
1. Ergotherapeut
2. Logopedist
3. Psycholoog
4. Ortho- pedagoog
5. Tandtechnicus
6. Anesthesioloog
7. Orthodontist
8. Kaakchirurg
9. Fysiotherapeut
10. Diëtist
11. Tandarts
12. Mondhygiënist
13. Huisarts en AVG
2
, Hoofdstuk 2. Soorten Beperkingen
• Verstandelijke Beperking
• Lichte Verstandelijke Beperking (LVB)
• Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)
• Lichamelijke beperking
• Ernstige Meervoudige Beperking (EMB)
• Neurologische aandoeningen
• Zintuigstoornis
Definitie (bij H.2)
Een verstandelijke beperking verwijst naar functioneringsproblemen die worden gekenmerkt door
significante beperkingen in zowel het intellectuele functioneren als in het adaptieve gedrag zoals dat
tot uitdrukking komt in conceptuele, sociale en praktische vaardigheden. De functioneringsproblemen
ontstaan vóór de leeftijd van 18 jaar.
Globaal houvast (bij H.2) mate van verstandelijke beperking (vb.)
Benaming Ontwikkelings leeftijd IQ
Zeer ernstige vb. 0-2 jaar -20
Ernstige vb. 2-4 jaar 20-35
Matige vb. 4-7 jaar 35-50
Lichte vb. 7-12 jaar 50-70
Zwakbegaafdheid > 12 jaar 70-85
“ontwikkelingsleeftijd” ? (bij H.2)
VALKUILEN bij de interpretatie:
• Emotionele ontwikkelingsleeftijd (“kunnen en aankunnen”) (disharmonisch ontwikkelingsprofiel)
• Beschikbaarheid van een netwerk (zie blz. 9)
• Sociale ontwikkeling (autisme, S van Asperger)
• Stress? → niveau omlaag!
Let op:
Definities en classificaties veranderen.
Van indeling op IQ naar indeling op ondersteuningsbehoefte
Van indeling op IQ naar indeling op Ondersteuningsbehoefte
3
