Aantekeningen Hoorcollege ‘Introductie in de Communicatiewetenschap’
,Hoorcollege 1
Introductie
Doel van de cursus:
Het hoogte niveau van Media Literacy (=mediawijsheid)
- Een onderbouwde mening
Tot en met 17 oktober 2020
- Maandagen: 15.30-17.15 uur in Zoom
- Donderdagen: 13.30-15.15 uur in Zoom
2 november – 18 december
- Zoombijeenkomst 1 maal per week
- Responsiebijeenkomst: januari 2021
Tentamen:
- 18 Januari 2021, drie uur, essay vragen
- Weinig of geen kennisvragen, meer inzicht, toepassing, analyse
- Herkansing: na afloop periode 3
Tentamenstof:
- Literatuur (Potter, Rosenberry + kennisclips)
- Collegestof
- Inhoud van artikelen/websites is geen directe tentamenstof, maar kan wel worden
gebruikt als aanleiding voor een vraag. Citaten worden tijdens het tentamen
meegeleverd
- Acht tot tien open vragen, waarvan één of twee essayvragen (theorieën aan elkaar
koppelen, oid)
Doorloop van de cursus
1. Media Literacy (geletterdheid)
a. Het medialandschap
b. Het publiek
c. De inhoud
2. Effecten van media:
a. Individueel perspectief (hoe werkt de mediaboodschap in op het individu)
b. Maatschappelijk perspectief (wat is de invloed van media op de maatschappij
en andersom)
c. Cultureel en kritisch perspectief (inwerken op normen en waarden in de
samenleving)
Wat is communiatiewetenschap?
Communicatiewetenschap= bestudeert de productie, distributie, inhoud en receptie van
communicatieboodschappen.
Theorie over en onderzoek naar:
- Zender (productie)
- Boodschap (inhoud)
- Ontvanger (receptie)
,Massacommunicatie (Rosenberry, p.22): → tegenwoordig allemaal anders en niet meer aan
de orde
- Op grote schaal
- Eenrichtingsverkeer
- Onbekende ontvanger
- Voor iedereen gelijk en tegelijk
- Tijdelijk
- Gericht op een publiek
We kijken niet alleen maar naar massamedia, en ook niet alleen naar interpersoonlijke
communicatie. We zitten hiertussen in: Continuüm.
“Revolutie” in gemedieerde communicatie:
Web 1.0= de opslag van documenten
Web 2.0= interacteren met elkaar
Web 3.0= alle zaken worden gekoppeld
- Meer informatieverspreiding en -vergaring
- Meer macht bij gebruiker: over productie en selectie
- Minder kosten voor gebruiker
- Meer verantwoordelijkheid van de gebruiker
Media is meervoud!!! De media zijn, doen, willen.
Ontwikkelingen in het medialandschap:
- Gebruik media, volg trends
- Volg berichtgeving over media
De vloek van de communicatiewetenschap
- Maatschappelijk relevante, vaak prikkelende onderwerpen
- Iedereen weet er wat van, heeft er een mening over
- De taak van de communicatiewetenschapper: breng de onderbouwing een nuance in
het debat
Paradigma= een set van gelijkaardige theorieën.
, Kennisclip #2.1
Media Literacy (= mediawijsheid)
Wat is het belang van media literacy?
- Hoe wij als mensen in elkaar zitten
o Als individu/ en groep willen we “in control” zijn (beheersing hebben)
▪ Qua veiligheid (niet zomaar in elkaar geslagen worden)
▪ Qua waarheid (niet voorgelogen worden)
▪ Qua financiën (niet te veel betalen)
▪ Qua tijd (geen tijd verspillen)
Je leert wat jij kunt doen met de media, en wat de media met jou kunnen doen
Je krijgt een beter begrip van wat je ziet en hoort, en een grotere waardering.
Je overstijgt de letterlijke boodschap (je kunt de media van een afstand bekijken). Je krijgt een
bredere smaak, en een slechtere boodschap (fake news bijvoorbeeld).
Kennisclip #2.2
Media literacy en het brein
Information overload= te veel informatie en prikkels, de media zijn daarvoor
verantwoordelijk. Je hersenen gaan kijken wat wel en niet relevant is.
We willen selecteren.
Selectiviteit in:
- Blootstelling: waar kijken we naar?
- Waarneming: wat zien we dan?
- Verwerking: wat doen we daarmee?
Sensatie of sensation= een passief proces dat informatie van de buitenwereld in het lichaam
en in de hersenen brengt
Perceptie of perception= een actief proces waarbij de hersenen selecteren, organiseren en
interpreteren.
Top down processing= gedrag wordt beïnvloed door conceptuele gegevens. Perceptie wordt
geconstrueerd door cognitie. Automatisch.
Bottom-up processing= perceptie stuurt cognitie. Bewuste(re) keuze.
Verstand= de software van ons brein
Automatismen
- Fight or flight
o Fight: eetbare dieren bijvoorbeeld
o Flight: vluchten voor niet eetbare dingen
- Stereotypering
- We kiezen wat al bekend is (NOS, NU.nl)
o Nadeel: je weet niet wat je gemist hebt
o Lukt het de media om ons te conditioneren?
,Hoorcollege 1
Introductie
Doel van de cursus:
Het hoogte niveau van Media Literacy (=mediawijsheid)
- Een onderbouwde mening
Tot en met 17 oktober 2020
- Maandagen: 15.30-17.15 uur in Zoom
- Donderdagen: 13.30-15.15 uur in Zoom
2 november – 18 december
- Zoombijeenkomst 1 maal per week
- Responsiebijeenkomst: januari 2021
Tentamen:
- 18 Januari 2021, drie uur, essay vragen
- Weinig of geen kennisvragen, meer inzicht, toepassing, analyse
- Herkansing: na afloop periode 3
Tentamenstof:
- Literatuur (Potter, Rosenberry + kennisclips)
- Collegestof
- Inhoud van artikelen/websites is geen directe tentamenstof, maar kan wel worden
gebruikt als aanleiding voor een vraag. Citaten worden tijdens het tentamen
meegeleverd
- Acht tot tien open vragen, waarvan één of twee essayvragen (theorieën aan elkaar
koppelen, oid)
Doorloop van de cursus
1. Media Literacy (geletterdheid)
a. Het medialandschap
b. Het publiek
c. De inhoud
2. Effecten van media:
a. Individueel perspectief (hoe werkt de mediaboodschap in op het individu)
b. Maatschappelijk perspectief (wat is de invloed van media op de maatschappij
en andersom)
c. Cultureel en kritisch perspectief (inwerken op normen en waarden in de
samenleving)
Wat is communiatiewetenschap?
Communicatiewetenschap= bestudeert de productie, distributie, inhoud en receptie van
communicatieboodschappen.
Theorie over en onderzoek naar:
- Zender (productie)
- Boodschap (inhoud)
- Ontvanger (receptie)
,Massacommunicatie (Rosenberry, p.22): → tegenwoordig allemaal anders en niet meer aan
de orde
- Op grote schaal
- Eenrichtingsverkeer
- Onbekende ontvanger
- Voor iedereen gelijk en tegelijk
- Tijdelijk
- Gericht op een publiek
We kijken niet alleen maar naar massamedia, en ook niet alleen naar interpersoonlijke
communicatie. We zitten hiertussen in: Continuüm.
“Revolutie” in gemedieerde communicatie:
Web 1.0= de opslag van documenten
Web 2.0= interacteren met elkaar
Web 3.0= alle zaken worden gekoppeld
- Meer informatieverspreiding en -vergaring
- Meer macht bij gebruiker: over productie en selectie
- Minder kosten voor gebruiker
- Meer verantwoordelijkheid van de gebruiker
Media is meervoud!!! De media zijn, doen, willen.
Ontwikkelingen in het medialandschap:
- Gebruik media, volg trends
- Volg berichtgeving over media
De vloek van de communicatiewetenschap
- Maatschappelijk relevante, vaak prikkelende onderwerpen
- Iedereen weet er wat van, heeft er een mening over
- De taak van de communicatiewetenschapper: breng de onderbouwing een nuance in
het debat
Paradigma= een set van gelijkaardige theorieën.
, Kennisclip #2.1
Media Literacy (= mediawijsheid)
Wat is het belang van media literacy?
- Hoe wij als mensen in elkaar zitten
o Als individu/ en groep willen we “in control” zijn (beheersing hebben)
▪ Qua veiligheid (niet zomaar in elkaar geslagen worden)
▪ Qua waarheid (niet voorgelogen worden)
▪ Qua financiën (niet te veel betalen)
▪ Qua tijd (geen tijd verspillen)
Je leert wat jij kunt doen met de media, en wat de media met jou kunnen doen
Je krijgt een beter begrip van wat je ziet en hoort, en een grotere waardering.
Je overstijgt de letterlijke boodschap (je kunt de media van een afstand bekijken). Je krijgt een
bredere smaak, en een slechtere boodschap (fake news bijvoorbeeld).
Kennisclip #2.2
Media literacy en het brein
Information overload= te veel informatie en prikkels, de media zijn daarvoor
verantwoordelijk. Je hersenen gaan kijken wat wel en niet relevant is.
We willen selecteren.
Selectiviteit in:
- Blootstelling: waar kijken we naar?
- Waarneming: wat zien we dan?
- Verwerking: wat doen we daarmee?
Sensatie of sensation= een passief proces dat informatie van de buitenwereld in het lichaam
en in de hersenen brengt
Perceptie of perception= een actief proces waarbij de hersenen selecteren, organiseren en
interpreteren.
Top down processing= gedrag wordt beïnvloed door conceptuele gegevens. Perceptie wordt
geconstrueerd door cognitie. Automatisch.
Bottom-up processing= perceptie stuurt cognitie. Bewuste(re) keuze.
Verstand= de software van ons brein
Automatismen
- Fight or flight
o Fight: eetbare dieren bijvoorbeeld
o Flight: vluchten voor niet eetbare dingen
- Stereotypering
- We kiezen wat al bekend is (NOS, NU.nl)
o Nadeel: je weet niet wat je gemist hebt
o Lukt het de media om ons te conditioneren?
