Heelkunde: theorie
Ulcus cruris
Inleiding
= open been
Patiënten tussen de 70 en 80 jaar
Definitie
Definitie = chronische wonde aan het onderbeen die ontstaat bij patiënten met chronische
veneuze insufficiëntie of met arteriële insufficiëntie
Soms kan ook gemengd optreden
Prevalentie
Algemene bevolking: tussen 0,3 en 1%
Boven de 80 jaar oud: 45%
2 tot 3 keer vaker voor bij vrouwen
Fysiopathologie
Veneus ulcus cruris
Oorzaken:
Stuwing in veneuze circulatie van onderbeen
Tekortschieten van veneuze spierpomp
Niet goed functioneren van de kleppen in de venen
Gevolgen:
Verhoogde veneuze druk
Verminderde veneuze drainage
Kan voortkomen vanuit oppervlakkige, diepe en perforerende veneuze systeem
Belangrijkste oorzaken veneuze pathologie:
- Reflux in de venen tgv onvoldoende werking van kleppen
- Slecht of niet functioneren van de kuitspieren
Arterieel ulcus cruris
Komt voor bij patiënten met atherosclerose en hypertensie
Door vernauwing van bloedvaten weefsels krijgen te weinig zuurstof en voedingsstoffen
afsterven weefsel en necrosevorming
Kan ook door obstructie van arteriën (stollingsstoornissen, cholesterolembolie of vasculitis)
Klinische tekenen
Veneus probleem
Oedeem
Vroeg symptoom
1
,Ontstaan:
Verhoogde capillaire druk aan veneuze zijde
Evenwicht in capillair bed wordt verstoord
Vocht treedt uit vaten
Lymfevaten nemen afvoer over overbelast
Varices
Door de varices neemt de druk toe in de venen venen zetten zich uit afvalstoffen
worden opgestapeld zware, vermoeide benen
Als overdruk lang blijft: huidveranderingen
Hyperpigmentatie
Bruine verkleuringen
Oorzaken:
- Uittreden en door afbraak van erytrocyten uit bloedbaan onder invloed van overdruk
Hypostatisch eczeem
Vurig rood en glanzend door te veel vochtopstapeling
Soms ook blaren
Ontstaan ontstekingsreactie: door eiwitten die uit de bloedbaan lekken naar de ruimte tussen
de cellen
Als reactie op eiwit in oedeem: ontstekingsverschijnselen ontstaan rode verkleuring en
warmte
Induratie
Plaatselijke verharding van weefsel
Oorzaak: door vorming van bindweefsel
Corona phlebectatica paraplantaris
Definitie = veneuze ectasieën die zich aan de mediale voetrand bevinden
Ontstaan: door verhoogde druk in de venen doordat de kleinste zijtakken op laagste punt
hierdoor verwijd worden
=> Vroeg waarneembaar
Synoniem: ankle flare
Atrofie blanche
Veranderd huidgebied met depigmentatie waarin nog enkele capillairen zichtbaar zijn
Door stollingen in capillair bed grootste gedeelte verdwijnt in huid
=> Weefsel-zuurstofspanning is laag kwetsbaar
Lipodermatosclerose
Door ontsteking ontstaat littekenvorming in onderhuidse bindweefsel sclerose en
inkrimping van weefsel
2
, Vooral in gebied rondom enkel
Uitzicht van de wonde
Kan groot worden
Wondbodem is geel en rozerood
Produceert veel wondvocht
Wonde is oppervlakkig en niet duidelijk afgelijnd
Pijn
Lichte tot milde pijn en neemt af met hoogstand van het lidmaat
Pijn kan ook leiden op een allergie voor de gebruikte verbandmiddelen
WEL pijn bij verbandwissel en wondmanipulatie
Lokalisatie
Rondom de enkel en in het gebied tussen de enkel en het begin van de kuitspier
Arterieel probleem
Arteriële pulsaties
Moeilijk of niet te voelen
A. pedis dorsalis en A. tibialis posterior
Huidafwijkingen
Koude voeten die rood zien bij het neerhangen en wit zien als de benen omhoog gehouden
worden
Als benen platliggen vlekkerige roodheid zichtbaar (aan tenen vooral die koud aanvoelen)
Kan oedeem aanwezig zijn
Huid is dun, droog en glad
Beharing is sterk verminderd tot afwezig
Uitzicht van de wonde
Diep en weinig wondvocht (want slecht doorbloed)
Gele wondbodem
Bevat necrose
Pijn
Vaak nachtelijke pijn in de benen en voeten
Pijn wordt beter als het lidmaat laat afhangen
Risicofactoren
Veneuze insufficiëntie
Risicofactoren voor het ontstaan van klepdysfunctie
Obesitas, tromboflebitis, beentrauma, …
3
Ulcus cruris
Inleiding
= open been
Patiënten tussen de 70 en 80 jaar
Definitie
Definitie = chronische wonde aan het onderbeen die ontstaat bij patiënten met chronische
veneuze insufficiëntie of met arteriële insufficiëntie
Soms kan ook gemengd optreden
Prevalentie
Algemene bevolking: tussen 0,3 en 1%
Boven de 80 jaar oud: 45%
2 tot 3 keer vaker voor bij vrouwen
Fysiopathologie
Veneus ulcus cruris
Oorzaken:
Stuwing in veneuze circulatie van onderbeen
Tekortschieten van veneuze spierpomp
Niet goed functioneren van de kleppen in de venen
Gevolgen:
Verhoogde veneuze druk
Verminderde veneuze drainage
Kan voortkomen vanuit oppervlakkige, diepe en perforerende veneuze systeem
Belangrijkste oorzaken veneuze pathologie:
- Reflux in de venen tgv onvoldoende werking van kleppen
- Slecht of niet functioneren van de kuitspieren
Arterieel ulcus cruris
Komt voor bij patiënten met atherosclerose en hypertensie
Door vernauwing van bloedvaten weefsels krijgen te weinig zuurstof en voedingsstoffen
afsterven weefsel en necrosevorming
Kan ook door obstructie van arteriën (stollingsstoornissen, cholesterolembolie of vasculitis)
Klinische tekenen
Veneus probleem
Oedeem
Vroeg symptoom
1
,Ontstaan:
Verhoogde capillaire druk aan veneuze zijde
Evenwicht in capillair bed wordt verstoord
Vocht treedt uit vaten
Lymfevaten nemen afvoer over overbelast
Varices
Door de varices neemt de druk toe in de venen venen zetten zich uit afvalstoffen
worden opgestapeld zware, vermoeide benen
Als overdruk lang blijft: huidveranderingen
Hyperpigmentatie
Bruine verkleuringen
Oorzaken:
- Uittreden en door afbraak van erytrocyten uit bloedbaan onder invloed van overdruk
Hypostatisch eczeem
Vurig rood en glanzend door te veel vochtopstapeling
Soms ook blaren
Ontstaan ontstekingsreactie: door eiwitten die uit de bloedbaan lekken naar de ruimte tussen
de cellen
Als reactie op eiwit in oedeem: ontstekingsverschijnselen ontstaan rode verkleuring en
warmte
Induratie
Plaatselijke verharding van weefsel
Oorzaak: door vorming van bindweefsel
Corona phlebectatica paraplantaris
Definitie = veneuze ectasieën die zich aan de mediale voetrand bevinden
Ontstaan: door verhoogde druk in de venen doordat de kleinste zijtakken op laagste punt
hierdoor verwijd worden
=> Vroeg waarneembaar
Synoniem: ankle flare
Atrofie blanche
Veranderd huidgebied met depigmentatie waarin nog enkele capillairen zichtbaar zijn
Door stollingen in capillair bed grootste gedeelte verdwijnt in huid
=> Weefsel-zuurstofspanning is laag kwetsbaar
Lipodermatosclerose
Door ontsteking ontstaat littekenvorming in onderhuidse bindweefsel sclerose en
inkrimping van weefsel
2
, Vooral in gebied rondom enkel
Uitzicht van de wonde
Kan groot worden
Wondbodem is geel en rozerood
Produceert veel wondvocht
Wonde is oppervlakkig en niet duidelijk afgelijnd
Pijn
Lichte tot milde pijn en neemt af met hoogstand van het lidmaat
Pijn kan ook leiden op een allergie voor de gebruikte verbandmiddelen
WEL pijn bij verbandwissel en wondmanipulatie
Lokalisatie
Rondom de enkel en in het gebied tussen de enkel en het begin van de kuitspier
Arterieel probleem
Arteriële pulsaties
Moeilijk of niet te voelen
A. pedis dorsalis en A. tibialis posterior
Huidafwijkingen
Koude voeten die rood zien bij het neerhangen en wit zien als de benen omhoog gehouden
worden
Als benen platliggen vlekkerige roodheid zichtbaar (aan tenen vooral die koud aanvoelen)
Kan oedeem aanwezig zijn
Huid is dun, droog en glad
Beharing is sterk verminderd tot afwezig
Uitzicht van de wonde
Diep en weinig wondvocht (want slecht doorbloed)
Gele wondbodem
Bevat necrose
Pijn
Vaak nachtelijke pijn in de benen en voeten
Pijn wordt beter als het lidmaat laat afhangen
Risicofactoren
Veneuze insufficiëntie
Risicofactoren voor het ontstaan van klepdysfunctie
Obesitas, tromboflebitis, beentrauma, …
3
