Hoofdstuk 0: omgaan met feedback en
communicatieve vaardigheden en attitudes
0.1. Omgaan met feedback
0.1.1. Wat is feedback?
- Feedback of terugkoppeling is een belangrijke gespreksvaardigheid
- We geven feedback om de effecten van mensen hun gedrag of
boodschap te verhelderen, om gedrag bij te sturen of te bevestigen
- Ontvangen helpt met eigen blinde vlek (= Johari-venster) te
verkleinen
- Verschillende manieren: verbaal, non-verbaal, spontaan of op verzoek
0.1.2. Goede feedback?
- Beschrijvend
- Concreet en specifiek
- Gaat over het ‘nu’
- Subjectief
- Geeft het effect van het gedrag van de ander weer
- Je houdt rekening met behoefte van de ander
0.1.3. Aandachtspunten voor de gever van feedback?
- Feedback welkom?
- Praat tegen ontvanger --> geen roddel
- Formuleer een observatie van feitelijk gedrag --> ik boodschap
- Formuleer een gedrag dat je zelf waarnam
- Feedback op gedrag, niet op de persoon
- Over recent gedrag
- Specifiek en concreet
- Geen verwijten, interpretaties of oordelen
- Beschrijf eigen gevoelens of gedachten
- Gepast moment
- Geef ander tijd om te reageren --> vraag voor een reactie
0.1.4. Aandachtspunten voor de ontvanger van feedback?`
- Wees bereid
- Luister naar de positieve en de negatieve elementen
- Is een leermiddel
- Vraag verheldering of stel vragen
- Neem tijd om feedback te verwerken
1
,0.1.5. Waarderende feedback?`
- Later als je omgaat met cliënten is het belangrijk om ook oog te
hebben voor…
o Talenten
o Fijne eigenschappen
o Mooie kwaliteiten
o Doorzettingsvermogen
0.2. Communicatieve vaardigheden
- Zie pagina 6 van het bundeltje
- Tijdens mondelinge examen gebruik je onderstaande terminologie
0.3. Attitudes
- Zie pagina 7 van het bundeltje
- Tijdens mondelinge examen gebruik je onderstaande terminologie
2
,Hoofdstuk 1: relatiegericht werken in de
begeleiding
1.1. Kwaliteiten van de begeleider
- Natuurlijke neiging om te willen helpen
- Ontwikkelen van begeleidersaspecten en houdingsaspecten
- Integreren van aangeleerde vaardigheden met eigen persoonlijkheid
Vb. zorgvuldig luisteren, goede ideeën, begripvol en kunnen aandacht
geven
Belangrijke algemene kwaliteiten van beginnende begeleiders
- Betrokkenheid
- Kennis en inzichten
- Leergierigheid
- Warmte en vriendelijkheid
- Zorgzaamheid
‘Wampold, 2009’ stelt dat effectieve begeleiders beschikken over
volgende vaardigheden en houdingsaspecten, als een begeleider volgende
vaardigheden en houdingsaspecten laat zien, voelen cliënten zich
begrepen, hebben ze meer vertrouwen en geloven ze dat de begeleider
daadwerkelijk kan helpen en ondersteunen:
- Goede verbale kwaliteiten
- Een juiste afstemming
- Gedachten en gevoelens kunnen benoemen en kunnen verhelderen
- Persoonlijk inzicht
- Affectie aan de cliënt kunnen laten zien
- Warmte en acceptatie
- Empathie
- Gerichtheid op de ander
3
, 1.2. Contact maken
- Er wordt gekeken naar hoe de cliënt om gaat met problemen en
vraagstukken
- Het gaat om de verhouding tussen de mogelijkheden en de
onmogelijkheden v/d cliënt
o De balans tussen de persoonskenmerken/vaardigheden aan de
ene kant en de belastnaarheid/ontwikkelingstaken aan de
andere kant (= weegschaalmodel)
- Contact maken
met de cliënt is als het ware een uitnodiging om samen het
begeleidingsproces aan te gaan.
- Cliënten hebben het recht om te begrijpen wat de intenties en de
strategieën zijn in de helpende en ondersteunende relatie.
o Begeleiders hebben een verantwoordelijkheid om cliënten
volledig te informeren over het begeleidingsproces : GEEN
verborgen agenda!
- Een begeleider die kiest voor een informele manier van contact, gaat
sneller de basis van een vertrouwensband opbouwen door de
openheid
o Na een kort algemeen praatje, vertel je iets over jezelf
- Contact maken en elkaar leren kennen kost tijd, die je vaak niet hebt
nood aan creativiteit met weinig middelen
- Het contact wordt beïnvloedt door de afspraken die jullie samen
maken en door de acties die hieruit voortvloeien
Vb. als je afspreekt dat je: gaat zorgen voor een woonvorm,
gezinsvoogd gaat zoeken, een schuldregeling met een instatie moet
4
communicatieve vaardigheden en attitudes
0.1. Omgaan met feedback
0.1.1. Wat is feedback?
- Feedback of terugkoppeling is een belangrijke gespreksvaardigheid
- We geven feedback om de effecten van mensen hun gedrag of
boodschap te verhelderen, om gedrag bij te sturen of te bevestigen
- Ontvangen helpt met eigen blinde vlek (= Johari-venster) te
verkleinen
- Verschillende manieren: verbaal, non-verbaal, spontaan of op verzoek
0.1.2. Goede feedback?
- Beschrijvend
- Concreet en specifiek
- Gaat over het ‘nu’
- Subjectief
- Geeft het effect van het gedrag van de ander weer
- Je houdt rekening met behoefte van de ander
0.1.3. Aandachtspunten voor de gever van feedback?
- Feedback welkom?
- Praat tegen ontvanger --> geen roddel
- Formuleer een observatie van feitelijk gedrag --> ik boodschap
- Formuleer een gedrag dat je zelf waarnam
- Feedback op gedrag, niet op de persoon
- Over recent gedrag
- Specifiek en concreet
- Geen verwijten, interpretaties of oordelen
- Beschrijf eigen gevoelens of gedachten
- Gepast moment
- Geef ander tijd om te reageren --> vraag voor een reactie
0.1.4. Aandachtspunten voor de ontvanger van feedback?`
- Wees bereid
- Luister naar de positieve en de negatieve elementen
- Is een leermiddel
- Vraag verheldering of stel vragen
- Neem tijd om feedback te verwerken
1
,0.1.5. Waarderende feedback?`
- Later als je omgaat met cliënten is het belangrijk om ook oog te
hebben voor…
o Talenten
o Fijne eigenschappen
o Mooie kwaliteiten
o Doorzettingsvermogen
0.2. Communicatieve vaardigheden
- Zie pagina 6 van het bundeltje
- Tijdens mondelinge examen gebruik je onderstaande terminologie
0.3. Attitudes
- Zie pagina 7 van het bundeltje
- Tijdens mondelinge examen gebruik je onderstaande terminologie
2
,Hoofdstuk 1: relatiegericht werken in de
begeleiding
1.1. Kwaliteiten van de begeleider
- Natuurlijke neiging om te willen helpen
- Ontwikkelen van begeleidersaspecten en houdingsaspecten
- Integreren van aangeleerde vaardigheden met eigen persoonlijkheid
Vb. zorgvuldig luisteren, goede ideeën, begripvol en kunnen aandacht
geven
Belangrijke algemene kwaliteiten van beginnende begeleiders
- Betrokkenheid
- Kennis en inzichten
- Leergierigheid
- Warmte en vriendelijkheid
- Zorgzaamheid
‘Wampold, 2009’ stelt dat effectieve begeleiders beschikken over
volgende vaardigheden en houdingsaspecten, als een begeleider volgende
vaardigheden en houdingsaspecten laat zien, voelen cliënten zich
begrepen, hebben ze meer vertrouwen en geloven ze dat de begeleider
daadwerkelijk kan helpen en ondersteunen:
- Goede verbale kwaliteiten
- Een juiste afstemming
- Gedachten en gevoelens kunnen benoemen en kunnen verhelderen
- Persoonlijk inzicht
- Affectie aan de cliënt kunnen laten zien
- Warmte en acceptatie
- Empathie
- Gerichtheid op de ander
3
, 1.2. Contact maken
- Er wordt gekeken naar hoe de cliënt om gaat met problemen en
vraagstukken
- Het gaat om de verhouding tussen de mogelijkheden en de
onmogelijkheden v/d cliënt
o De balans tussen de persoonskenmerken/vaardigheden aan de
ene kant en de belastnaarheid/ontwikkelingstaken aan de
andere kant (= weegschaalmodel)
- Contact maken
met de cliënt is als het ware een uitnodiging om samen het
begeleidingsproces aan te gaan.
- Cliënten hebben het recht om te begrijpen wat de intenties en de
strategieën zijn in de helpende en ondersteunende relatie.
o Begeleiders hebben een verantwoordelijkheid om cliënten
volledig te informeren over het begeleidingsproces : GEEN
verborgen agenda!
- Een begeleider die kiest voor een informele manier van contact, gaat
sneller de basis van een vertrouwensband opbouwen door de
openheid
o Na een kort algemeen praatje, vertel je iets over jezelf
- Contact maken en elkaar leren kennen kost tijd, die je vaak niet hebt
nood aan creativiteit met weinig middelen
- Het contact wordt beïnvloedt door de afspraken die jullie samen
maken en door de acties die hieruit voortvloeien
Vb. als je afspreekt dat je: gaat zorgen voor een woonvorm,
gezinsvoogd gaat zoeken, een schuldregeling met een instatie moet
4
