Jeugdrecht
Deel I: Inleiding
Hoofdstuk 1: Jeugdrecht: Een vlag die meerdere
ladingen kan dekken
1. Algemeen jeugdrecht
Jeugdrecht
- Alle regels die bedoeld zijn om het welzijn en de ontplooiing van alle
minderjarigen te bevorderen en te waarborgen
= ruime opvatting van jeugdrecht
- Algemeen jeugdrecht
2. Bijzonder jeugdrecht
Jeugdrecht in enge, strikte zin
- = bijzonder jeugdrecht
o Men viseert enkel de regels die bedoeld zijn voor de volgende groepen
jongeren
Minderjarigen in moeilijkheden
Minderjarigen wier welzijn of ontplooiing onvoldoende
gewaarborgd worden door het gezinsmilieu en de
algemene maatschappelijke voorzieningen
Verontrustende situaties + andere minderjarigen die
jeugdhulp nodig hebben
Geheel van regels m.b.t. Deze jongeren =
jeugdhulprecht
Delinquente minderjarigen
Minderjarigen die een jeugddelict hebben gepleegd
Jeugddelinquentierecht
Het bijzonder jeugdrecht kan nog op een andere wijze worden ingedeeld, met name
door een onderscheid te maken tussen de buitengerechtelijke (vrijwillige)
jeugdhulp en de gerechtelijke (gedwongen) interventies
- Buitengerechtelijke jeugdhulp
o Hulpverlening die op vrijwillige basis wordt toegestaan door niet-
gerechtelijk organen, die specifiek daartoe werden opgerichte
- Gerechtelijke interventies
1
, o Maatregelen die gedwongen worden opgelegd door een gerechtelijk
orgaan (jeugdrechtbank)
Oplet!
Buitengerechtelijke hulp is ook toegankelijk voor delinquente jongeren
Aan de andere kant kan de jeugdrechter ook op een dwingende manier
maatregelen opleggen aan jongeren die geen delinquent gedrag hebben gesteld,
maar wel in een verontrustende situatie verkeren of geestesziek zijn
2
,Hoofdstuk 2: Wie is bevoegd voor het jeugdrecht
1. Principe
Persoonsgebonden aangelegenheden worden volgens de Grondwet geregeld
door de Gemeenschappen
Principe
- Jeugdrecht = persoonsgebonden = gemeenschapsmaterie
2. De uitzonderingen (niet kunnen opsommen, wel herkennen)
De 5 aspecten waardoor de federale overheid bevoegd is:
1. “De burgerrechtelijke regels m.b.t. Het statuut van de minderjarigen en van de
familie, zoals die zijn vastgesteld door het B.W. en de wetten tot aanvulling ervan.”
Daaronder vallen
- Vaststellen leeftijd van de meerderjarigheid
- Voogdijgezag
- Pleegvoogdij
- Adoptie
- Ontvoogding
- …
In federale wetgeving geregeld
Behoren tot “algemeen” jeugdrecht
2. “De strafrechtelijke regels waarbij gedragingen die inbreuk plegen op de
jeugdbescherming, als misdrijf worden omschreven en waarbij op die inbreuken
straffen worden gesteld, met inbegrip van de bepalingen die betrekking hebben op de
vervolgingen.”
Restrictief interpreteren
- Verbod om de identiteit van partijen in jeugdzaken te publiceren
- Tewerkstellingsverbod van kinderen
- …
3. “De organisatie van de jeugdrechten, hun territoriale bevoegdheid en de
rechtspleging voor die gerechten.”
Inrichting van jeugdrechtbanken en jeugdkamers in het Hof van Beroep
- Vastleggen benoemingsvoorwaarden voor jeugdrechter
- Vastleggen van de procedureregels voor die jeugdrechtbanken
- …
3
, 4. “De uitvoering van de straffen uitgesproken ten aanzien van minderjarigen die een
als misdrijf omschreven feit hebben gepleegd die uit handen zijn gegeven, behalve
voor het beheer van centra die bestemd zijn voor de opvang van deze jongeren tot
de leeftijd van 23jaar.”
Voor minderjarige delinquenten ziet de situatie, wat de bevoegde overheid betreft,
er als volgt uit
- Voor minderjarige delinquenten die NIET uit handen zijn gegeven
o gemeenschappen bevoegd
Opgave & uitvoering maatregelen
- Voor minderjarigen die WEL uit handen zijn gegeven
o federale overheid
o Kunnen gestraft worden zoals een volwassene
Opgave & uitvoering
Uitzondering uitvoering
o Beheer van opvangcentra voor uit handen gegeven
jongeren jonger dan 23jaar is een
gemeenschapsbevoegdheid
5. “De ontzetting van het ouderlijk gezag en het toezicht op de gezinsbijslag of andere
sociale uitkeringen.”
Betrekking op 2 maatregelen die de jeugdrechter kan uitspreken ten aanzien van
ouders
Voorbehouden aan federale overheid
Hoofdstuk 3: Bronnen van bijzonder jeugdrecht
Niet kennen
4
Deel I: Inleiding
Hoofdstuk 1: Jeugdrecht: Een vlag die meerdere
ladingen kan dekken
1. Algemeen jeugdrecht
Jeugdrecht
- Alle regels die bedoeld zijn om het welzijn en de ontplooiing van alle
minderjarigen te bevorderen en te waarborgen
= ruime opvatting van jeugdrecht
- Algemeen jeugdrecht
2. Bijzonder jeugdrecht
Jeugdrecht in enge, strikte zin
- = bijzonder jeugdrecht
o Men viseert enkel de regels die bedoeld zijn voor de volgende groepen
jongeren
Minderjarigen in moeilijkheden
Minderjarigen wier welzijn of ontplooiing onvoldoende
gewaarborgd worden door het gezinsmilieu en de
algemene maatschappelijke voorzieningen
Verontrustende situaties + andere minderjarigen die
jeugdhulp nodig hebben
Geheel van regels m.b.t. Deze jongeren =
jeugdhulprecht
Delinquente minderjarigen
Minderjarigen die een jeugddelict hebben gepleegd
Jeugddelinquentierecht
Het bijzonder jeugdrecht kan nog op een andere wijze worden ingedeeld, met name
door een onderscheid te maken tussen de buitengerechtelijke (vrijwillige)
jeugdhulp en de gerechtelijke (gedwongen) interventies
- Buitengerechtelijke jeugdhulp
o Hulpverlening die op vrijwillige basis wordt toegestaan door niet-
gerechtelijk organen, die specifiek daartoe werden opgerichte
- Gerechtelijke interventies
1
, o Maatregelen die gedwongen worden opgelegd door een gerechtelijk
orgaan (jeugdrechtbank)
Oplet!
Buitengerechtelijke hulp is ook toegankelijk voor delinquente jongeren
Aan de andere kant kan de jeugdrechter ook op een dwingende manier
maatregelen opleggen aan jongeren die geen delinquent gedrag hebben gesteld,
maar wel in een verontrustende situatie verkeren of geestesziek zijn
2
,Hoofdstuk 2: Wie is bevoegd voor het jeugdrecht
1. Principe
Persoonsgebonden aangelegenheden worden volgens de Grondwet geregeld
door de Gemeenschappen
Principe
- Jeugdrecht = persoonsgebonden = gemeenschapsmaterie
2. De uitzonderingen (niet kunnen opsommen, wel herkennen)
De 5 aspecten waardoor de federale overheid bevoegd is:
1. “De burgerrechtelijke regels m.b.t. Het statuut van de minderjarigen en van de
familie, zoals die zijn vastgesteld door het B.W. en de wetten tot aanvulling ervan.”
Daaronder vallen
- Vaststellen leeftijd van de meerderjarigheid
- Voogdijgezag
- Pleegvoogdij
- Adoptie
- Ontvoogding
- …
In federale wetgeving geregeld
Behoren tot “algemeen” jeugdrecht
2. “De strafrechtelijke regels waarbij gedragingen die inbreuk plegen op de
jeugdbescherming, als misdrijf worden omschreven en waarbij op die inbreuken
straffen worden gesteld, met inbegrip van de bepalingen die betrekking hebben op de
vervolgingen.”
Restrictief interpreteren
- Verbod om de identiteit van partijen in jeugdzaken te publiceren
- Tewerkstellingsverbod van kinderen
- …
3. “De organisatie van de jeugdrechten, hun territoriale bevoegdheid en de
rechtspleging voor die gerechten.”
Inrichting van jeugdrechtbanken en jeugdkamers in het Hof van Beroep
- Vastleggen benoemingsvoorwaarden voor jeugdrechter
- Vastleggen van de procedureregels voor die jeugdrechtbanken
- …
3
, 4. “De uitvoering van de straffen uitgesproken ten aanzien van minderjarigen die een
als misdrijf omschreven feit hebben gepleegd die uit handen zijn gegeven, behalve
voor het beheer van centra die bestemd zijn voor de opvang van deze jongeren tot
de leeftijd van 23jaar.”
Voor minderjarige delinquenten ziet de situatie, wat de bevoegde overheid betreft,
er als volgt uit
- Voor minderjarige delinquenten die NIET uit handen zijn gegeven
o gemeenschappen bevoegd
Opgave & uitvoering maatregelen
- Voor minderjarigen die WEL uit handen zijn gegeven
o federale overheid
o Kunnen gestraft worden zoals een volwassene
Opgave & uitvoering
Uitzondering uitvoering
o Beheer van opvangcentra voor uit handen gegeven
jongeren jonger dan 23jaar is een
gemeenschapsbevoegdheid
5. “De ontzetting van het ouderlijk gezag en het toezicht op de gezinsbijslag of andere
sociale uitkeringen.”
Betrekking op 2 maatregelen die de jeugdrechter kan uitspreken ten aanzien van
ouders
Voorbehouden aan federale overheid
Hoofdstuk 3: Bronnen van bijzonder jeugdrecht
Niet kennen
4
