DOVEN EN SLECHTHORENDEN
INLEIDING
TERMINOLOGIE
o Doof of slechthorend
o Vlaamse gebarentaal (VGT)
o Volwaardige taal met eigen woordenschat en grammatica.
CIJFERS
o Gevarieerde groep
- Doof geboren
- Doof geworden
- Slechthorend
- Doof-blind
+/- 6000 dove Vlaamse gebaren taligen -> doof van bij geboorte of kort erna
+/- 60.000 dove/slechthorende mensen in Vlaanderen
+/- 800.000 mensen met 1 of andere vorm van gehoorverlies -> ongeveer 1/10
BEELDVORMING
1. WAT TYPEERT DEZE DOELGROEP?
CULTUUR
o Dovencultuur is een culturele groep binnen een horende cultuur.
o Niet alle personen met gehoorverlies behoren tot deze gemeenschap. Ook goed
mogelijk dat een dove of slechthorende zich volledige aan past aan de horende
wereld.
o De gemeenschap word gevormd vanwege hun gemeenschappelijke taal, cultuur en
tradities.
o Ook personen zonder gehoorstoornis kunnen deel uitmaken van deze
dovengemeenschap omdat ze de taal en cultuur delen. -> horende inderen van dove
ouders (= CODA’s -> schilderen of deaf adults.)
TAAL
o Communiceren op een visuele manier.
o Gebarentaal heeft een eigen gebarenschat, grammatica en uitdrukking.
o Volwaardige taal.
o Niet afgeleid van de gesprokentaal, verschillende structuur.
o Mimiek is erg belangrijk.
o Vingeralfabet.
o Varianten binnen gebarentaal -> dialect.
2. EVOLUTIE
, o Verschillende gevolgen mogelijk afhankelijk van de plaats waar het misgaat (soort
gehoorverlies) en de leeftijd wanneer het begint.
o Mogelijks erfelijke oorzaak, je kan ook enkel drager zijn.
o Ouderdomsslechthorendheid vanaf 40 jaar.
Redenen waarom we steeds slechter horen:
- Leeftijd: hogere levensverwachting -> stijgende kans op gehoorverlies
- Urbanisatie: fijne haarcellen in het binnenoor gaan steeds meer verloren door
geluiden zoals treinen, alarmen, auto’s, …
- Te weinig gehoorbescherming: op de werkvloer, vrijetijd, …
3. ONDERSCHEID EN COMBINATIES
INDELING O.B.V. TIJDSTIL VAN ONTSTAAN VAN HET GEHOORVERLIES
Pre linguale doofheid of slechthorendheid
- Gehoorverlies is ontstaan voordat de ontwikkeling van gesproken taal voldoende
op gang is gekomen.
- Meestal aangeboren.
- Voor de leeftijd van 3,6 jaar.
Post linguale doofheid of slechthorendheid
- Gehoorverlies dat ontstaan is nadat de spraak/taal reeds verworven is.
- Als het gehoorverlies zich tussen het 3 de en het 7de levensjaar kan de verworven
spraak verloren gaan.
INDELING O.B.V. AARD OF TYPE VAN HET GEHOORVERLIES
Deze indeling wordt gemaakt op basis van de plaats waar het gehoorprobleem zich
bevindt.
INDELING O.B.V. ERNST VAN HET GEHOORVERLIES
Licht gehoorverlies:
- Gemiddeld verlies vanaf 21 tot 40 dB.
- Niet alle elementen van gewone spraak worden geïdentificeerd: de normale
spreekstem wordt waargenomen, de zachte stem of een spreker die zich veraf
bevindt, worden moeilijk waargenomen. Het merendeel van de vertrouwde geluiden
wordt waargenomen.
Matig gehoorverlies:
- Eerste graad: gemiddeld verlies vanaf 41 tot 55 dB.
- Tweede graad: gemiddeld verlies vanaf 56 tot 70 dB. De drempel bevindt zich in de
spraakzone (vanaf 30 dB tot en met 70 dB). Bij goede omstandigheden (geen storend
geluid, geordend gespreksverloop …) is luisteren mogelijk, liplezen kan in deze
gevallen het luisteren ondersteunen. Men verstaat beter bij spraakafzien (liplezen).
Enkele vertrouwde geluiden worden nog waargenomen.
Ernstig of zwaar gehoorverlies:
- Eerste graad: gemiddeld verlies vanaf 71 tot en met 80 dB.
- Tweede graad: gemiddeld verlies vanaf 81 tot en met 90 dB.
- Het verstaan van spraak is mogelijk in optimale omstandigheden en op een niet al te
grote afstand. Liplezen vervult een duidelijke aanvullende taak bij het luisteren.
INLEIDING
TERMINOLOGIE
o Doof of slechthorend
o Vlaamse gebarentaal (VGT)
o Volwaardige taal met eigen woordenschat en grammatica.
CIJFERS
o Gevarieerde groep
- Doof geboren
- Doof geworden
- Slechthorend
- Doof-blind
+/- 6000 dove Vlaamse gebaren taligen -> doof van bij geboorte of kort erna
+/- 60.000 dove/slechthorende mensen in Vlaanderen
+/- 800.000 mensen met 1 of andere vorm van gehoorverlies -> ongeveer 1/10
BEELDVORMING
1. WAT TYPEERT DEZE DOELGROEP?
CULTUUR
o Dovencultuur is een culturele groep binnen een horende cultuur.
o Niet alle personen met gehoorverlies behoren tot deze gemeenschap. Ook goed
mogelijk dat een dove of slechthorende zich volledige aan past aan de horende
wereld.
o De gemeenschap word gevormd vanwege hun gemeenschappelijke taal, cultuur en
tradities.
o Ook personen zonder gehoorstoornis kunnen deel uitmaken van deze
dovengemeenschap omdat ze de taal en cultuur delen. -> horende inderen van dove
ouders (= CODA’s -> schilderen of deaf adults.)
TAAL
o Communiceren op een visuele manier.
o Gebarentaal heeft een eigen gebarenschat, grammatica en uitdrukking.
o Volwaardige taal.
o Niet afgeleid van de gesprokentaal, verschillende structuur.
o Mimiek is erg belangrijk.
o Vingeralfabet.
o Varianten binnen gebarentaal -> dialect.
2. EVOLUTIE
, o Verschillende gevolgen mogelijk afhankelijk van de plaats waar het misgaat (soort
gehoorverlies) en de leeftijd wanneer het begint.
o Mogelijks erfelijke oorzaak, je kan ook enkel drager zijn.
o Ouderdomsslechthorendheid vanaf 40 jaar.
Redenen waarom we steeds slechter horen:
- Leeftijd: hogere levensverwachting -> stijgende kans op gehoorverlies
- Urbanisatie: fijne haarcellen in het binnenoor gaan steeds meer verloren door
geluiden zoals treinen, alarmen, auto’s, …
- Te weinig gehoorbescherming: op de werkvloer, vrijetijd, …
3. ONDERSCHEID EN COMBINATIES
INDELING O.B.V. TIJDSTIL VAN ONTSTAAN VAN HET GEHOORVERLIES
Pre linguale doofheid of slechthorendheid
- Gehoorverlies is ontstaan voordat de ontwikkeling van gesproken taal voldoende
op gang is gekomen.
- Meestal aangeboren.
- Voor de leeftijd van 3,6 jaar.
Post linguale doofheid of slechthorendheid
- Gehoorverlies dat ontstaan is nadat de spraak/taal reeds verworven is.
- Als het gehoorverlies zich tussen het 3 de en het 7de levensjaar kan de verworven
spraak verloren gaan.
INDELING O.B.V. AARD OF TYPE VAN HET GEHOORVERLIES
Deze indeling wordt gemaakt op basis van de plaats waar het gehoorprobleem zich
bevindt.
INDELING O.B.V. ERNST VAN HET GEHOORVERLIES
Licht gehoorverlies:
- Gemiddeld verlies vanaf 21 tot 40 dB.
- Niet alle elementen van gewone spraak worden geïdentificeerd: de normale
spreekstem wordt waargenomen, de zachte stem of een spreker die zich veraf
bevindt, worden moeilijk waargenomen. Het merendeel van de vertrouwde geluiden
wordt waargenomen.
Matig gehoorverlies:
- Eerste graad: gemiddeld verlies vanaf 41 tot 55 dB.
- Tweede graad: gemiddeld verlies vanaf 56 tot 70 dB. De drempel bevindt zich in de
spraakzone (vanaf 30 dB tot en met 70 dB). Bij goede omstandigheden (geen storend
geluid, geordend gespreksverloop …) is luisteren mogelijk, liplezen kan in deze
gevallen het luisteren ondersteunen. Men verstaat beter bij spraakafzien (liplezen).
Enkele vertrouwde geluiden worden nog waargenomen.
Ernstig of zwaar gehoorverlies:
- Eerste graad: gemiddeld verlies vanaf 71 tot en met 80 dB.
- Tweede graad: gemiddeld verlies vanaf 81 tot en met 90 dB.
- Het verstaan van spraak is mogelijk in optimale omstandigheden en op een niet al te
grote afstand. Liplezen vervult een duidelijke aanvullende taak bij het luisteren.
