HOORCOLLEGE
Themaweek GGZ
Ervaringskennis:
1. Je hebt een ervaring
2. De ervaring heeft invloed op je gevoel, gedrag en handelen -> gevolgen van de ervaring
3. Je verwerkt de gevolgen
4. Je reflecteert op de manier waarop je het hebt verwerkt -> hielp wat je deed wel of niet?
Ervaring -> invloed -> verwerken -> reflecteren = ervaringskennis
Ervaringskennis van een ervaringsdeskundige: ze is gericht op handelen, dient praktisch toepasbaar
te zijn, bruikbaar voor degene die de
kennis bezit om het leven met een
beperking of chronische ziekte te
veraangenamen.
Definitie herstel: een manier om een
bevredigende, hoopvol leven te leiden,
met een zinvolle bijdrage aan de
gemeenschap, ondanks de beperkingen
van de aandoening.
Definitie verpleegkunde: bevorderen
en/of aanleren van het omgaan met en
het vergroten van zelfredzaamheid bij
langdurige kwetsbaarheid en/of
chronische aandoening.
2002: ontstaan herstelbeweging
➔ Herstel, Empowerment, Ervaringsdeskundigheid (HEE)
- Doel: verkleinen van de te grootte kloof tussen
1. Wetenschappelijke kennis + professionele zorg
En de
2. Belevingswereld van de patiënten/cliënten
- Kloof dichten heeft 3 soorten kennis nodig:
Ziekte denken:
- Doel: genezen
- DSM-classificatie is hierop gericht (niet iedereen heeft dezelfde symptomen, veerkracht en
kwetsbaarheid dus dit krijgt veel kritiek)
1
,Herstel denken:
- Doel: vergroten van de mogelijkheden
- HOI: Herstel Ondersteunende Intake
➔ Wat is er gebeurd?
➔ Wat is je kwetsbaarheid en weerbaarheid?
➔ Waar wil je naartoe?
➔ Wat heb je nodig?
- HOI maakt minder onpersoonlijk
➔ Ter bevordering van herstel de patiënt zelf een antwoord laten formuleren
Themaweek zelfmanagement
Definitie gezondheid: het vermogen van mensen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in
het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.
Zelfmanagement is nodig door:
- Vergrijzing
- Veel mensen met een chronische aandoening
- Aankunnen van de zorgvraag de komende jaren
Gevolgen toename chronische zieken:
- Minder goede kwaliteit van leven
- Meer frequente en langdurige ziekenhuisopnames
- Meer kans op complicatie na operatie
- Meer kans op vroegtijdig overlijden
- Stijging van de zorgkosten
Zelfmanagement is belangrijk voor:
- Betere kwaliteit van leven
- Minder lichamelijke klachten
- Positieve effecten op angst en depressieve gevoelens
- Minder zorggebruik
Zelfmanagement: mogelijkheid van het individu om de symptomen, behandeling, fysieke en
psychosociale consequenties en de veranderingen in levensstijl die inherent zijn aan het leven met
de chronische aandoening te managen.
➔ Nadruk op zelf bepalen en kwaliteit van leven
Eigen regie: vermogen om je eigen leven en noodzakelijke ondersteuning te regelen en het praktisch
vermogen om jezelf daarbij te redden in lichamelijk, sociaal en psychisch opzicht -> zelf beslissen
over je leven en de zorg en ondersteuning daarbij.
➔ Nadruk op praktisch vermogen en zelf beslissen
Zelfredzaamheid: mate waarin iemand zichzelf kan redden op diverse levensterreinen: lichamelijk,
psychisch en cognitief functioneren met zo min mogelijk professionele ondersteuning
➔ Legt de nadruk op zelfstandig functioneren en zelf doen
Rol van de verpleegkundige:
- Educatie over de aandoening
- Ondersteuning bij medicatiemanagement
- Stimuleren van symptoommonitoring
- Ondersteuning bij besliskunde
- Relatie met zorgverlener
2
, - Hulp bij actieplannen (zorgplan, crisisplan)
- Hulp bij oplossen van problemen
- Verandering in leefstijl
Zelfmanagement is een continu proces:
- Begint bij aanleren van kennis en zelfmanagement vaardigheden -> motivatie en juiste
omstandigheden
- Daarna: vertouwen in eigen kunnen
- Vervolgens: gedragsverandering
VPK heeft nodig:
1. Kennis en vaardigheden
2. Motivatie
3. Mogelijkheden
Zelfmanagement ondersteunen via 5A-model:
- Achterhalen
- Adviseren
- Afspreken
- Assisteren
- Arrangeren
Themaweek klinisch redeneren
Doel van verplegen: bevorderen van gezondheid, herstel, groei en ontwikkeling en het voorkomen
van ziekte, aandoening of beperking. Ook het verminderen van pijn en lijden en mensen in staat te
stellen hun ziekte, handicap, behandeling en gevolgen daarvan te begrijpen en ermee om te gaan.
➔ Handhaven van de best mogelijke kwaliteit van leven
Screenings/meetinstrumenten:
Aspecten Voorbeelden
Fysiologische EWS ALTIS
Psychische HADS
Sociale De Jong-Gierveld
Functionele KATZ-ADL
Spirituele SF-12
Positieve gezondheid: gezondheid als het vermogen om zich aan te passen en een eigen regie te
voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven
- Dynamisch
- Veerkracht, zelfregie en basis gezondheidsvaardigheden
- Focus niet op beperking, maar op hoe je ermee omgaat
ICF: international classification of functionong, disability an d health (WHO)
- Internationaal en multidisiplinair
- Niet ziekte/problemen ventraal, maar de functies en eventuele verstoringen daarin
ICF heeft 3 perspectieven:
1. De mens als organisme: functies en anatomische eigenschappen/stoornissen
2. Het menselijk handelen: activiteiten/beperkingen
3. Deelname aan de samenleving: participatie(probleem)
3
, Functies: fysiologische en mentale
eigenschappen van het menselijk orgaan
Anatomische eigenschappen: positie,
aanwezigheid, vorm en continuïteit van
onderdelen van het menselijk lichaam
Stoornissen: afwijkingen in of verlies van
functies/anatomische eigenschappen.
Activiteiten: onderdelen van iemands
handelen.
Beperkingen: moeilijkheden die iemand
heeft met het uitvoeren van activiteiten.
Participatie: deelname aan het
maatschappelijk leven.
Participatieprobleem: problemen met
deelname aan het maatschappelijk leven.
Externe factoren: fysieke en sociale omgeving.
Persoonlijke factoren: individuele
achtergrond.
ICF:
- Kort en bondig overzicht van wat er
aan de hand is
- Activiteiten met beperkingen
- Participatie
- Persoonlijke factoren
- Externe factoren
4
Themaweek GGZ
Ervaringskennis:
1. Je hebt een ervaring
2. De ervaring heeft invloed op je gevoel, gedrag en handelen -> gevolgen van de ervaring
3. Je verwerkt de gevolgen
4. Je reflecteert op de manier waarop je het hebt verwerkt -> hielp wat je deed wel of niet?
Ervaring -> invloed -> verwerken -> reflecteren = ervaringskennis
Ervaringskennis van een ervaringsdeskundige: ze is gericht op handelen, dient praktisch toepasbaar
te zijn, bruikbaar voor degene die de
kennis bezit om het leven met een
beperking of chronische ziekte te
veraangenamen.
Definitie herstel: een manier om een
bevredigende, hoopvol leven te leiden,
met een zinvolle bijdrage aan de
gemeenschap, ondanks de beperkingen
van de aandoening.
Definitie verpleegkunde: bevorderen
en/of aanleren van het omgaan met en
het vergroten van zelfredzaamheid bij
langdurige kwetsbaarheid en/of
chronische aandoening.
2002: ontstaan herstelbeweging
➔ Herstel, Empowerment, Ervaringsdeskundigheid (HEE)
- Doel: verkleinen van de te grootte kloof tussen
1. Wetenschappelijke kennis + professionele zorg
En de
2. Belevingswereld van de patiënten/cliënten
- Kloof dichten heeft 3 soorten kennis nodig:
Ziekte denken:
- Doel: genezen
- DSM-classificatie is hierop gericht (niet iedereen heeft dezelfde symptomen, veerkracht en
kwetsbaarheid dus dit krijgt veel kritiek)
1
,Herstel denken:
- Doel: vergroten van de mogelijkheden
- HOI: Herstel Ondersteunende Intake
➔ Wat is er gebeurd?
➔ Wat is je kwetsbaarheid en weerbaarheid?
➔ Waar wil je naartoe?
➔ Wat heb je nodig?
- HOI maakt minder onpersoonlijk
➔ Ter bevordering van herstel de patiënt zelf een antwoord laten formuleren
Themaweek zelfmanagement
Definitie gezondheid: het vermogen van mensen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in
het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.
Zelfmanagement is nodig door:
- Vergrijzing
- Veel mensen met een chronische aandoening
- Aankunnen van de zorgvraag de komende jaren
Gevolgen toename chronische zieken:
- Minder goede kwaliteit van leven
- Meer frequente en langdurige ziekenhuisopnames
- Meer kans op complicatie na operatie
- Meer kans op vroegtijdig overlijden
- Stijging van de zorgkosten
Zelfmanagement is belangrijk voor:
- Betere kwaliteit van leven
- Minder lichamelijke klachten
- Positieve effecten op angst en depressieve gevoelens
- Minder zorggebruik
Zelfmanagement: mogelijkheid van het individu om de symptomen, behandeling, fysieke en
psychosociale consequenties en de veranderingen in levensstijl die inherent zijn aan het leven met
de chronische aandoening te managen.
➔ Nadruk op zelf bepalen en kwaliteit van leven
Eigen regie: vermogen om je eigen leven en noodzakelijke ondersteuning te regelen en het praktisch
vermogen om jezelf daarbij te redden in lichamelijk, sociaal en psychisch opzicht -> zelf beslissen
over je leven en de zorg en ondersteuning daarbij.
➔ Nadruk op praktisch vermogen en zelf beslissen
Zelfredzaamheid: mate waarin iemand zichzelf kan redden op diverse levensterreinen: lichamelijk,
psychisch en cognitief functioneren met zo min mogelijk professionele ondersteuning
➔ Legt de nadruk op zelfstandig functioneren en zelf doen
Rol van de verpleegkundige:
- Educatie over de aandoening
- Ondersteuning bij medicatiemanagement
- Stimuleren van symptoommonitoring
- Ondersteuning bij besliskunde
- Relatie met zorgverlener
2
, - Hulp bij actieplannen (zorgplan, crisisplan)
- Hulp bij oplossen van problemen
- Verandering in leefstijl
Zelfmanagement is een continu proces:
- Begint bij aanleren van kennis en zelfmanagement vaardigheden -> motivatie en juiste
omstandigheden
- Daarna: vertouwen in eigen kunnen
- Vervolgens: gedragsverandering
VPK heeft nodig:
1. Kennis en vaardigheden
2. Motivatie
3. Mogelijkheden
Zelfmanagement ondersteunen via 5A-model:
- Achterhalen
- Adviseren
- Afspreken
- Assisteren
- Arrangeren
Themaweek klinisch redeneren
Doel van verplegen: bevorderen van gezondheid, herstel, groei en ontwikkeling en het voorkomen
van ziekte, aandoening of beperking. Ook het verminderen van pijn en lijden en mensen in staat te
stellen hun ziekte, handicap, behandeling en gevolgen daarvan te begrijpen en ermee om te gaan.
➔ Handhaven van de best mogelijke kwaliteit van leven
Screenings/meetinstrumenten:
Aspecten Voorbeelden
Fysiologische EWS ALTIS
Psychische HADS
Sociale De Jong-Gierveld
Functionele KATZ-ADL
Spirituele SF-12
Positieve gezondheid: gezondheid als het vermogen om zich aan te passen en een eigen regie te
voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven
- Dynamisch
- Veerkracht, zelfregie en basis gezondheidsvaardigheden
- Focus niet op beperking, maar op hoe je ermee omgaat
ICF: international classification of functionong, disability an d health (WHO)
- Internationaal en multidisiplinair
- Niet ziekte/problemen ventraal, maar de functies en eventuele verstoringen daarin
ICF heeft 3 perspectieven:
1. De mens als organisme: functies en anatomische eigenschappen/stoornissen
2. Het menselijk handelen: activiteiten/beperkingen
3. Deelname aan de samenleving: participatie(probleem)
3
, Functies: fysiologische en mentale
eigenschappen van het menselijk orgaan
Anatomische eigenschappen: positie,
aanwezigheid, vorm en continuïteit van
onderdelen van het menselijk lichaam
Stoornissen: afwijkingen in of verlies van
functies/anatomische eigenschappen.
Activiteiten: onderdelen van iemands
handelen.
Beperkingen: moeilijkheden die iemand
heeft met het uitvoeren van activiteiten.
Participatie: deelname aan het
maatschappelijk leven.
Participatieprobleem: problemen met
deelname aan het maatschappelijk leven.
Externe factoren: fysieke en sociale omgeving.
Persoonlijke factoren: individuele
achtergrond.
ICF:
- Kort en bondig overzicht van wat er
aan de hand is
- Activiteiten met beperkingen
- Participatie
- Persoonlijke factoren
- Externe factoren
4
