INHOUDSOPGAVE
aandoeningen van het zenuwstelsel ................................................................................................................ 3
13.1 Anatomie en fysiologie in het kort .............................................................................................................. 3
13.2 Diagnostisch onderzoek .............................................................................................................................. 3
13.3 Hersen-en ruggenmergletsel....................................................................................................................... 4
13.4 Epilepsie ...................................................................................................................................................... 6
13.5 cerebrovasculair accident ........................................................................................................................... 6
13.6 Aandoeningen van de hersenzenuwen ....................................................................................................... 8
13.7 Infectieziekten van het zenuwstelsel........................................................................................................... 9
13.8 Degeneratieve neurologische aandoeningen ........................................................................................... 11
13.9 aangeboren aanlegstoornissen ................................................................................................................. 14
Hoofdpijn .......................................................................................................................................................... 17
Paramedici ........................................................................................................................................................ 18
aandoeningen van de zintuigen...................................................................................................................... 19
Anopsie ............................................................................................................................................................. 20
gezichtsveldaandoeningen ............................................................................................................................... 21
aandoeningen van het bewegingstelsel ......................................................................................................... 22
standaardafwijkingen ondersterste ledematen ................................................................................................ 22
pes equinus/ spitsvoet ................................................................................................................................. 22
pes calcaneus/ hakvoet ................................................................................................................................ 22
Pes valgus ..................................................................................................................................................... 23
pes planus..................................................................................................................................................... 23
pes plano valgus ........................................................................................................................................... 24
Pes equinovarus .......................................................................................................................................... 24
genu valgum en varum ................................................................................................................................. 25
Flexiecontractuur heup ................................................................................................................................ 26
abductiecontractuur heup............................................................................................................................ 26
Chronische schouderpijn ................................................................................................................................... 26
acromio-claviculaire artrose ......................................................................................................................... 27
capsulitis adhesiva ........................................................................................................................................ 27
Glenohumerale instabiliteit ........................................................................................................................ 28
Glenohumerale artrose ............................................................................................................................... 28
Rotator cuff pathologie ............................................................................................................................... 29
REUMAtische aandoeningen ............................................................................................................................ 29
REUma .......................................................................................................................................................... 29
reumatoïde artritis ....................................................................................................................................... 29
Jicht ................................................................................................................................................................... 32
ziekte van legg-calvé-perthes (lcp) ................................................................................................................... 32
Meniscusletsel................................................................................................................................................... 33
1
, hallux valgus ..................................................................................................................................................... 34
ziekte van paget ................................................................................................................................................ 34
ziekte van bechterew ........................................................................................................................................ 35
scoliose en kyfose.............................................................................................................................................. 35
fracturen ........................................................................................................................................................... 35
Carpaal tunnel syndroom.................................................................................................................................. 37
HF 4: cvs en fibromyalgie................................................................................................................................ 39
fibromyalgie ...................................................................................................................................................... 39
cvs ..................................................................................................................................................................... 40
Hoofdstuk 5: spijsvertering ............................................................................................................................ 41
bacterieflora ..................................................................................................................................................... 42
diagnostiek, buikklachten ................................................................................................................................. 42
onderzoeksmethoden ....................................................................................................................................... 42
functies van de mond ........................................................................................................................................ 43
aandoeningen van de mond ............................................................................................................................. 44
Aandoeningen van de oesophagus/ slokdarm .................................................................................................. 45
aandoeningen van de maag ............................................................................................................................. 46
Aandoeningen van de dunne darm ................................................................................................................... 48
aandoeningen van de dikke darm..................................................................................................................... 52
Aandoeningen van de pancreas – alvleesklier .................................................................................................. 59
lever .................................................................................................................................................................. 60
galblaas ............................................................................................................................................................ 60
aandoeningen van lever en galwegen .............................................................................................................. 60
Hoofdstuk 6: AANDOENINGEN VAN HET BLOED ............................................................................................. 64
1. HERHALING ANATOMIE EN FYSIOLOGIE................................................................................................... 65
2. Bloedafname ............................................................................................................................................ 66
5. aandoeningen van de vaste bloedbestanddelen ...................................................................................... 67
6. Maligne lymfomen ................................................................................................................................... 72
7. Paramedici en aandoeningen bloed/ bloedbereidende organen ............................................................ 72
8. Kankergerelateerde vermoeidheid........................................................................................................... 72
Hoofdstuk 7: Aandoeningen van het hart ....................................................................................................... 73
7.1 symptomen in de cardiologie ...................................................................................................................... 74
7.2 DIAGNOSTIEK IN DE CARDIOLOGIE: ............................................................................................................ 76
2
, PATHOLOGIE
AANDOENINGEN VAN HET ZENUWSTELSEL
13.1 ANATOMIE EN FYSIOLOGIE IN HET KORT
Wat zijn de verschillen tussen gliacellen en zenuwcellen?
- Neuronen = prikkelbare cellen (lang, niet delen)
- Gliacellen = niet-prikkelbare cellen met functies die essentieel zijn voor het intact houden
van de neuronen:
❖ fysieke ondersteuning
❖ Handhaven chemische samenstelling van lichaamsvloeistoffen
❖ Voedingstoffen aanvoeren
❖ Verdediging tegen infecties
- 10x meer gliacellen aanwezig in zenuwstelsel dan neuronen
Wat is een dermatoom?
Een gedeelte van de huid dat hoofdzakelijk door een enkele ruggenmergzenuw geïnnerveerd wordt
Welke craniale zenuw voldoet aan volgende beschrijving? "Ik ben de grootste hersenzenuw, vertrek
vanuit de pons en splits in 3 grote takken. Ik ben een gemengde zenuw die verantwoordelijk is voor
het gevoel en de beweging in het gezicht".
n. trigeminus (V)
-> Gevoel en beweging gezicht, Gemengde zenuw, Pons, Drie grote takken, Grootste hersenzenuw,
Motorische bezenuwing kauwspieren, Secretorische bezenuwing traanklier, Sensiebele bezenuwing
aangezicht, oogbol, tanden, tong, mond, keelholte, hersenvliezen, etc.
13.2 DIAGNOSTISCH ONDERZOEK
• Anamnese
• Neurologisch onderzoek;
- Hersenfuctie
- Coördinatie
- Evenwicht
- houding
- manier van lopen
- sensibiliteit en motoriek
- (neuropsychologisch onderzoek)
- (bewustzijn)
• Beeldvorming
3
, - röntgenonderzoek
- CT
- echo
- MRI
- Myelografie: injectie contrastmiddel via ruggenprik -> het ruggenmerg en
subarachnoidale ruimte in beeld gebracht worden
- Angiografie: in beeld brengen van bloedvaten in de hersenen
• Elektro-encephalogram (eeg)
= registratie van de elektrische activiteit van de hersenen
• Electro-myografie (EMG)
- Zenuwtest:
PT krijgt elektrische prikkels aan de zenuwen, voelt schokjes -> reactie van de zenuw
wordt gemeten
- Spiertest
Dun naaldje wordt door de huid in de spier aangebracht -> pt voert bepaalde
beweging uit -> werking zichtbaar op PC-scherm
• Lumbaalpunctie
= ruggenprik
= invasief onderzoek
= samenstelling van de liquor wordt onderzocht
13.3 HERSEN-EN RUGGENMERGLETSEL
13.3.1 TRAUMATISCH HERSENLETSEL
= beschadiging van de hersenen door een oorzaak buiten het lichaam
• Prevalentie: 000
• Oorzaken:
- Valincidenten
- Verkeersaccidenten
- Sport
- lichamelijk geweld
• Risicogroepen:
- kinderen 0-4 jaar
- 80+
• Diagnostiek
4
aandoeningen van het zenuwstelsel ................................................................................................................ 3
13.1 Anatomie en fysiologie in het kort .............................................................................................................. 3
13.2 Diagnostisch onderzoek .............................................................................................................................. 3
13.3 Hersen-en ruggenmergletsel....................................................................................................................... 4
13.4 Epilepsie ...................................................................................................................................................... 6
13.5 cerebrovasculair accident ........................................................................................................................... 6
13.6 Aandoeningen van de hersenzenuwen ....................................................................................................... 8
13.7 Infectieziekten van het zenuwstelsel........................................................................................................... 9
13.8 Degeneratieve neurologische aandoeningen ........................................................................................... 11
13.9 aangeboren aanlegstoornissen ................................................................................................................. 14
Hoofdpijn .......................................................................................................................................................... 17
Paramedici ........................................................................................................................................................ 18
aandoeningen van de zintuigen...................................................................................................................... 19
Anopsie ............................................................................................................................................................. 20
gezichtsveldaandoeningen ............................................................................................................................... 21
aandoeningen van het bewegingstelsel ......................................................................................................... 22
standaardafwijkingen ondersterste ledematen ................................................................................................ 22
pes equinus/ spitsvoet ................................................................................................................................. 22
pes calcaneus/ hakvoet ................................................................................................................................ 22
Pes valgus ..................................................................................................................................................... 23
pes planus..................................................................................................................................................... 23
pes plano valgus ........................................................................................................................................... 24
Pes equinovarus .......................................................................................................................................... 24
genu valgum en varum ................................................................................................................................. 25
Flexiecontractuur heup ................................................................................................................................ 26
abductiecontractuur heup............................................................................................................................ 26
Chronische schouderpijn ................................................................................................................................... 26
acromio-claviculaire artrose ......................................................................................................................... 27
capsulitis adhesiva ........................................................................................................................................ 27
Glenohumerale instabiliteit ........................................................................................................................ 28
Glenohumerale artrose ............................................................................................................................... 28
Rotator cuff pathologie ............................................................................................................................... 29
REUMAtische aandoeningen ............................................................................................................................ 29
REUma .......................................................................................................................................................... 29
reumatoïde artritis ....................................................................................................................................... 29
Jicht ................................................................................................................................................................... 32
ziekte van legg-calvé-perthes (lcp) ................................................................................................................... 32
Meniscusletsel................................................................................................................................................... 33
1
, hallux valgus ..................................................................................................................................................... 34
ziekte van paget ................................................................................................................................................ 34
ziekte van bechterew ........................................................................................................................................ 35
scoliose en kyfose.............................................................................................................................................. 35
fracturen ........................................................................................................................................................... 35
Carpaal tunnel syndroom.................................................................................................................................. 37
HF 4: cvs en fibromyalgie................................................................................................................................ 39
fibromyalgie ...................................................................................................................................................... 39
cvs ..................................................................................................................................................................... 40
Hoofdstuk 5: spijsvertering ............................................................................................................................ 41
bacterieflora ..................................................................................................................................................... 42
diagnostiek, buikklachten ................................................................................................................................. 42
onderzoeksmethoden ....................................................................................................................................... 42
functies van de mond ........................................................................................................................................ 43
aandoeningen van de mond ............................................................................................................................. 44
Aandoeningen van de oesophagus/ slokdarm .................................................................................................. 45
aandoeningen van de maag ............................................................................................................................. 46
Aandoeningen van de dunne darm ................................................................................................................... 48
aandoeningen van de dikke darm..................................................................................................................... 52
Aandoeningen van de pancreas – alvleesklier .................................................................................................. 59
lever .................................................................................................................................................................. 60
galblaas ............................................................................................................................................................ 60
aandoeningen van lever en galwegen .............................................................................................................. 60
Hoofdstuk 6: AANDOENINGEN VAN HET BLOED ............................................................................................. 64
1. HERHALING ANATOMIE EN FYSIOLOGIE................................................................................................... 65
2. Bloedafname ............................................................................................................................................ 66
5. aandoeningen van de vaste bloedbestanddelen ...................................................................................... 67
6. Maligne lymfomen ................................................................................................................................... 72
7. Paramedici en aandoeningen bloed/ bloedbereidende organen ............................................................ 72
8. Kankergerelateerde vermoeidheid........................................................................................................... 72
Hoofdstuk 7: Aandoeningen van het hart ....................................................................................................... 73
7.1 symptomen in de cardiologie ...................................................................................................................... 74
7.2 DIAGNOSTIEK IN DE CARDIOLOGIE: ............................................................................................................ 76
2
, PATHOLOGIE
AANDOENINGEN VAN HET ZENUWSTELSEL
13.1 ANATOMIE EN FYSIOLOGIE IN HET KORT
Wat zijn de verschillen tussen gliacellen en zenuwcellen?
- Neuronen = prikkelbare cellen (lang, niet delen)
- Gliacellen = niet-prikkelbare cellen met functies die essentieel zijn voor het intact houden
van de neuronen:
❖ fysieke ondersteuning
❖ Handhaven chemische samenstelling van lichaamsvloeistoffen
❖ Voedingstoffen aanvoeren
❖ Verdediging tegen infecties
- 10x meer gliacellen aanwezig in zenuwstelsel dan neuronen
Wat is een dermatoom?
Een gedeelte van de huid dat hoofdzakelijk door een enkele ruggenmergzenuw geïnnerveerd wordt
Welke craniale zenuw voldoet aan volgende beschrijving? "Ik ben de grootste hersenzenuw, vertrek
vanuit de pons en splits in 3 grote takken. Ik ben een gemengde zenuw die verantwoordelijk is voor
het gevoel en de beweging in het gezicht".
n. trigeminus (V)
-> Gevoel en beweging gezicht, Gemengde zenuw, Pons, Drie grote takken, Grootste hersenzenuw,
Motorische bezenuwing kauwspieren, Secretorische bezenuwing traanklier, Sensiebele bezenuwing
aangezicht, oogbol, tanden, tong, mond, keelholte, hersenvliezen, etc.
13.2 DIAGNOSTISCH ONDERZOEK
• Anamnese
• Neurologisch onderzoek;
- Hersenfuctie
- Coördinatie
- Evenwicht
- houding
- manier van lopen
- sensibiliteit en motoriek
- (neuropsychologisch onderzoek)
- (bewustzijn)
• Beeldvorming
3
, - röntgenonderzoek
- CT
- echo
- MRI
- Myelografie: injectie contrastmiddel via ruggenprik -> het ruggenmerg en
subarachnoidale ruimte in beeld gebracht worden
- Angiografie: in beeld brengen van bloedvaten in de hersenen
• Elektro-encephalogram (eeg)
= registratie van de elektrische activiteit van de hersenen
• Electro-myografie (EMG)
- Zenuwtest:
PT krijgt elektrische prikkels aan de zenuwen, voelt schokjes -> reactie van de zenuw
wordt gemeten
- Spiertest
Dun naaldje wordt door de huid in de spier aangebracht -> pt voert bepaalde
beweging uit -> werking zichtbaar op PC-scherm
• Lumbaalpunctie
= ruggenprik
= invasief onderzoek
= samenstelling van de liquor wordt onderzocht
13.3 HERSEN-EN RUGGENMERGLETSEL
13.3.1 TRAUMATISCH HERSENLETSEL
= beschadiging van de hersenen door een oorzaak buiten het lichaam
• Prevalentie: 000
• Oorzaken:
- Valincidenten
- Verkeersaccidenten
- Sport
- lichamelijk geweld
• Risicogroepen:
- kinderen 0-4 jaar
- 80+
• Diagnostiek
4
