1. Algemene Inleiding
- Cultuurprocessen om cultuur over te dragen.
Sociale controle: (= het nakomen van waarden en normen)
- Informele sociale controle (= niet in regels en teksten weergegeven)
- Formele sociale controle (= wetten en regels om maatschappelijke orde te handhaven)
Socialisering: ( = mensen opvoeden binnen de waarden en normen van de tijd en maatschappij voor integratie
en identificatie)
- Houding tegenover het kind: --> Het kind als een te socialiseren wezen
-->Hoe omgaan met formele bestraffing in functie van het kind?
- Vanaf het einde van de 19e Eeuw, wordt er een onderscheid gemaakt tussen kind en volwassene. Men gaat spreken
over een categoriaal beleid.
=> Kinderen moeten nog gesocialiseerd worden en bevinden zich in nog- niet- situaties.
=> 15 mei 1912: eerste kinderwet
=> Het huidig kindbeeld is dus vrij recent en vindt zijn oorsprong bij de verlichting. (criminologie en
penologie)
Er zijn twee manieren om naar de geschiedenis te kijken:
1. Chronocentrisme: vanuit het heden vertrekken om het verleden te verklaren. (het heden is dan de norm voor
het verleden)
2. Geschiedschrijven: Nagaan hoe een fenomeen vanuit het verleden tot stand kwam.
2. Afdeling 1: Het huidige kindbeeld: Een recente sociale constructie - socialisering.
2.1 Inleiding
2.2 Van een afwezig maatschappelijk bewustzijn ten aanzien van kinderen...
- Er was geen enkele bezorgdheid ten aanzien van kinderen.
--> Hoge cijfer van verlating door de moeder
--> Hoge cijfer van kindermoord
--> Kinderen werden gezien als een last (te voeden monden)
- 6-7 jarige kinderen werden als volwassen gezien en namen taken van volwassenen op zich.
2.3 ... naar de ontdekking van het kind (16e E)
- Twee stromingen:
Romantici: " de mens wordt goed geboren, maar wordt door de maatschappij verziekt"
, Moralisten: "Het kind wordt beschreven door opvoeding en invloed van de maatschappij"
- De verlichting: Het besef dat kinderen onze toekomst zijn groeit door een nieuw mensbeeld, een nieuw wereldbeeld
en nieuwe wetenschappen.
- Vanuit de verlichting ontstaan twee soorten mensen:
De volwassenen (statisch, niet veranderbaar)
De kinderen (dynamisch, veranderbaar)
=> Groeiend besef voor het belang van onderwijs
=> Organisatie van de scholen (+ organisatie van wetten Vb.: leerplicht en verbod kinderarbeid)
- Het was geen volledig verbeterde situatie voor de kinderen, maar er ontstond wel een nieuwe visie over kinderen.
Sociogenese: op grond van maatschappelijke verandering, nieuwe gedragingen ontdekken
Psychogenese: het besef dat kinderen een andere psyche hebben dan volwassenen
=> Verschil tussen kind en volwassene werd extreem in de verf gezet.
=> De ontdekking van verschillende fasen in het kind + Pediatrie in 1872
2.4 ... tot het huidige kindbeeld
- Een kind zal verschillende ontwikkelingsstadia doorlopen die van elkaar verschillen. Deze zijn opbouwend, maar
niet met elkaar te vergelijken.
- Los van de ontwikkelingsstadia verschillen volwassenen van kinderen.
- Het kind verblijft in verschillende instellingen die gericht zijn op de noden van het kind. Dit verblijf vermindert
gradueel en stopt bij de volwassenheid (Vb.: kinderopvang)
3. Afdeling 2: De evolutie naar een eigen rechtsysteem voor het kind - Sociale controle
3.1 Oudheid, Middeleeuwen en Nieuwe Tijd (tot 1700)
- Oud- Romeins recht: --> De wet van de 12 tafelen (oudste civiele rechten)
--> Er wordt een onderscheid gemaakt tussen mondigen en onmondigen (= tot de huwbare
leeftijd)
--> Willekeur van de rechter (subjectief concept van het misdrijf)
- Klassiek tijdsvlak: --> geslachtsrijpheid (fysiologische kenmerken- Habitus corporis)
--> Het oordeel des onderscheids (Oordeel over de daad en daaraan goed en kwaad linken. Er
wordt vanaf nu een onderscheid gemaakt tussen kinderen en volwassenen. Vb. (heden):
maatregel van internering)
--> Willekeurige toepassing van het recht
- 11e Eeuw: --> Opnieuw gebruik van rechtsregels uit de romeinse periode
- 13e Eeuw: --> Centralisatie: ontstaan van grote steden
--> Alle voorgaande rechtsregels worden weggevaagd en er worden nieuwe afspraken gemaakt.
--> Willekeurigheid van rechtbanken
- 14e Eeuw: --> Rechter beslist zelf over de schuldvraag
- 16e Eeuw: --> 1532: Constitutio criminalis carlinae (uitzonderlijk onderscheid tussen kinderen en
volwassenen)