Methodiek en vaardigheden: Dringende medische hulpverlening.
6 Basisprincipes eerste hulp:
1. Basisprincipe 1 : Handel als eerstehulpverlener
- Stel enkel handelingen waarvan je zeker bent dat ze kunnen helpen.
- Als je twijfelt, doe je beter niets, tenzij het slachtoffer doorsturen naar een arts of
de hulpdiensten alarmeren.
- Zorg ervoor dat je de situatie niet verergert. Hou hierbij rekening met mogelijke
gevaren.
2. Basisprincipe 2 : Blijf rustig in een noodsituatie
- Het is normaal dat je onder stress staat als je plots hulp moet bieden in een
noodsituatie.
- Toch is het belangrijk om je emoties onder controle te krijgen. Adem rustig in en
orden je gedachten.
- Handel niet vooraleer je je kalmte hebt teruggevonden.
- Zet ook zeker je eigen veiligheid niet op het spel.
3. Basisprincipe 3 : Verleen psychosociale hulp
- Psychosociale hulp verlenen, betekent dat je tijdens je hulpverlening niet alleen
rekening houdt met de lichamelijke letsels van het slachtoffer, maar ook met zijn
emoties. Je moet aandacht hebben voor reacties van slachtoffer(s) en
omstaander(s) en hier op een gepaste manier mee omgaan. We geven enkele
vuistregels mee om dit te vergemakkelijken.
1
, Omgaan met slachtoffers
- Benader het slachtoffer op een vriendelijke manier en zonder vooroordelen.
- Stel jezelf voor. Als je een eerstehulpopleiding gevolgd heb, zeg dit dan.
- Luister naar wat het slachtoffer vertelt en toon medeleven. Op die manier kan je
vertrouwen winnen. Vraag toestemming om eerste hulp te bieden.
- Geef informatie. Beschrijf wat er gebeurd is, leg uit wat je doet en waarom je dit
doet. Doe dit ook bij een slachtoffer dat (schijnbaar) bewusteloos is, misschien hoort
het slachtoffer wel meer dan je vermoedt.
- Blijf bij het slachtoffer. Laat hem niet alleen als dit niet nodig is.
- Draag zorg voor de bezittingen van het slachtoffer. Zoek naar
identificatiedocumenten en eventuele aanwijzingen van mogelijke ziektes. Als je de
persoonlijke zaken van het slachtoffer doorzoekt, doe dit dan met een getuige.
- Help met een aantal praktische zaken (bijv. een familielid bellen).
Omgaan met omstaanders
- Het is ook belangrijk om familieleden, vrienden of andere omstaanders te
ondersteunen. Sommige zijn verward, waardoor ze in de weg kunnen lopen. Anderen
hebben nood aan informatie. Als je als eerstehulpverlener geen inlichtingen kan
geven, bestaat de kans dat familieleden en vrienden heftig reageren.
- Blijf kalm. Zorg voor vertrouwen. Iemand die chaotisch rondholt, zal minder snel
vertrouwen scheppen dan een kalme persoon.
- Omstaanders die niet gekwetst zijn, kan je inschakelen in het hulpverleningsproces.
Laat hen de hulpdiensten bellen of de situatie veilig maken.
- Stel je voor aan familieleden en verwanten. Verduidelijk telkens alle stappen die je
neemt. Geeft correcte informatie en geef altijd eerlijk antwoord op gestelde vragen.
- Neem beschuldigingen niet persoonlijk en vermijd discussie. Je mag gerust iemand
laten uitrazen, maar aanvaard geen fysieke agressie. Dit gedrag kan een uiting zijn
van dronkenschap, maar ook van angst of onzekerheid. Zeg duidelijk dat je hun
ongerustheid begrijpt, maar dat je geen hulp kan bieden als je bedreigd of beledigd
wordt. Als ze dit niet begrijpen, blijf je vriendelijk en wacht je op de hulpdiensten
2
6 Basisprincipes eerste hulp:
1. Basisprincipe 1 : Handel als eerstehulpverlener
- Stel enkel handelingen waarvan je zeker bent dat ze kunnen helpen.
- Als je twijfelt, doe je beter niets, tenzij het slachtoffer doorsturen naar een arts of
de hulpdiensten alarmeren.
- Zorg ervoor dat je de situatie niet verergert. Hou hierbij rekening met mogelijke
gevaren.
2. Basisprincipe 2 : Blijf rustig in een noodsituatie
- Het is normaal dat je onder stress staat als je plots hulp moet bieden in een
noodsituatie.
- Toch is het belangrijk om je emoties onder controle te krijgen. Adem rustig in en
orden je gedachten.
- Handel niet vooraleer je je kalmte hebt teruggevonden.
- Zet ook zeker je eigen veiligheid niet op het spel.
3. Basisprincipe 3 : Verleen psychosociale hulp
- Psychosociale hulp verlenen, betekent dat je tijdens je hulpverlening niet alleen
rekening houdt met de lichamelijke letsels van het slachtoffer, maar ook met zijn
emoties. Je moet aandacht hebben voor reacties van slachtoffer(s) en
omstaander(s) en hier op een gepaste manier mee omgaan. We geven enkele
vuistregels mee om dit te vergemakkelijken.
1
, Omgaan met slachtoffers
- Benader het slachtoffer op een vriendelijke manier en zonder vooroordelen.
- Stel jezelf voor. Als je een eerstehulpopleiding gevolgd heb, zeg dit dan.
- Luister naar wat het slachtoffer vertelt en toon medeleven. Op die manier kan je
vertrouwen winnen. Vraag toestemming om eerste hulp te bieden.
- Geef informatie. Beschrijf wat er gebeurd is, leg uit wat je doet en waarom je dit
doet. Doe dit ook bij een slachtoffer dat (schijnbaar) bewusteloos is, misschien hoort
het slachtoffer wel meer dan je vermoedt.
- Blijf bij het slachtoffer. Laat hem niet alleen als dit niet nodig is.
- Draag zorg voor de bezittingen van het slachtoffer. Zoek naar
identificatiedocumenten en eventuele aanwijzingen van mogelijke ziektes. Als je de
persoonlijke zaken van het slachtoffer doorzoekt, doe dit dan met een getuige.
- Help met een aantal praktische zaken (bijv. een familielid bellen).
Omgaan met omstaanders
- Het is ook belangrijk om familieleden, vrienden of andere omstaanders te
ondersteunen. Sommige zijn verward, waardoor ze in de weg kunnen lopen. Anderen
hebben nood aan informatie. Als je als eerstehulpverlener geen inlichtingen kan
geven, bestaat de kans dat familieleden en vrienden heftig reageren.
- Blijf kalm. Zorg voor vertrouwen. Iemand die chaotisch rondholt, zal minder snel
vertrouwen scheppen dan een kalme persoon.
- Omstaanders die niet gekwetst zijn, kan je inschakelen in het hulpverleningsproces.
Laat hen de hulpdiensten bellen of de situatie veilig maken.
- Stel je voor aan familieleden en verwanten. Verduidelijk telkens alle stappen die je
neemt. Geeft correcte informatie en geef altijd eerlijk antwoord op gestelde vragen.
- Neem beschuldigingen niet persoonlijk en vermijd discussie. Je mag gerust iemand
laten uitrazen, maar aanvaard geen fysieke agressie. Dit gedrag kan een uiting zijn
van dronkenschap, maar ook van angst of onzekerheid. Zeg duidelijk dat je hun
ongerustheid begrijpt, maar dat je geen hulp kan bieden als je bedreigd of beledigd
wordt. Als ze dit niet begrijpen, blijf je vriendelijk en wacht je op de hulpdiensten
2