Hoofdstuk 6 : fysische eigenschappen van organische stoffen – hoe dit instuderen?
1. Enkele vragen aangaande de leerstof
1) Het verschil kennen tussen een vaste, vloeibare en gasvormige toestand van een stof.
Vaste vorm:
moleculen hangen aan elkaar vast
Vloeibare vorm:
moleculen zijn los van elkaar en nemen een bepaald volume in
Gasvorm:
moleculen zijn los van elkaar en nemen zo’n groot mogelijk volume in.
2) Weten wat de oplosbaarheid van een stof betekent.
= fysische eigenschap ve stof
weergeeft wat max. hoeveelheid ve stof kan oplossen in een oplosmiddel
3) Weten wat de viscositeit van een stof betekent.
= de mate van samenhang binnen de vloeistof (gas).
Wordt bepaald door de inwendige wrijving tss de deeltjes waaruit de stof bestaat.
4) Kunnen uitleggen dat water een dipoolmolecule is.
Dipool = tweepolig ➕ & ➖ kant.
Water / H2O = ➖ O & ➕ H
5) Het verschil kunnen weergeven tussen inter – en intramoleculaire krachten.
Inter:
Krachten die tss moleculen onderling aanwezig zijn
Intra:
Krachten die intern in een molecule aanwezig zijn.
6) Kunnen uitleggen wat Van der Waalskrachten zijn.
Zwakke tot zeer zwakke elektromagnetische krachten tss moleculen , genoemd naar natuurkundige: Van der Waals
7) De Van der Waalskrachten bij apolaire moleculen kunnen toelichten.
Apolair = geen echte ➕ of ➖ kant.
MAAR e- in e- -wolk kunnen lichtjes verschuiven lichtjes wel een➕ en ➖ kant
= zeer zwakke Van der Waalskrachten
Onstaan ve geïnduceerde dipoolmolecule in nabijheid ve andere apolaire / polaire molecule
apolaire molecule wordt gepolariseerd
8) Factoren die de polariseerbaarheid van een apolaire molecule beïnvloeden kunnen weergeven.
Polariseerbaarheid stijgt wanneer:
- Er meer e- zijn in de molecule
- Er grote, zware atomen in de molecule voorkomen
- Er grotere moleculen zijn
- Er een groter contactopp. is tss de moleculen
9) De Van der Waalskrachten bij polaire moleculen kunnen toelichten.
Polair = molecule met ➕ & ➖ kant.
permanente elektrische 🔌 ladingen waarbij deze moleculen elkaar steeds aantrekken (cohesiekrachten)
door de permanente polariteit vd moleculen zijn er sterkere Van der Waalskrachten
1
, 10) Factoren die de Van der Waalskrachten beïnvloeden bij polaire moleculen.
Krachten worden nog sterker bij:
- Grote moleculen
- Groter ⬆️ dipoolmoment
- Moleculen waarbij beide ladingscentra aan de buitenkant liggen
11) Het begrip ‘waterstofbrug’ kunnen verklaren.
Stel: H-(Z) binding (H = waterstof Z= atoom gebonden aan H)
e- verschuift van H naar Z (H heeft maar 1 e-)
H wordt ➕ & Z ➖
➕ kern v H trekt ➖ Z-atoom ve andere molecule aan
Vorming ve H-brug
12) Het verband tussen de EN-waarde van een atoom en de grootte van de H-brug kunnen weergeven.
Hoe groter ⬆️ de EN hoe sterker moleculen elkaar aantrekken = sterkere H-brug
13) De verbanden kunnen weergeven tussen fysische eigenschappen (aggregatietoestand, kookpunt, smeltpunt,
dichtheid) en de intermoleculaire krachten.
Hoe sterker de intermoleculaire krachten hoe hoger het smeltpunt, kookpunt en dichtheid ve stof
Smeltpunt, kookpunt, dichtheid:
Stoffen met H-bruggen > stoffen met polaire moleculen > stoffen met apolaire moleculen (= laag)
14) De invloed van de molecuulvorm op fysische eigenschappen van organische stoffen kunnen verklaren +
kunnen illustreren met een voorbeeld.
Hoe meer vertakkingen hoe lager s, k, d
Oorzaak:
Door vertakkingen in keten is contactopp. tss moleculen kleiner
e- kunnen zich moeilijker verplaatsen = daling polariseerbaarheid
Voorbeeld: isomeren van C5H12
- N-pentaan - kookt° = 36°C (5C)
- methylbutaan - kookt° = 28°C (4C)
- dimethylpropaan - kookt° = 10°C (3C)
15) De invloed van het aantal elektronen op de fysische eigenschappen van organische stoffen kunnen verklaren
en kunnen illustreren met een voorbeeld.
Hoe meer vertakkingen hoe lager s, k, d
Oorzaak:
Door vertakkingen in keten is contactopp. tss moleculen kleiner
e- kunnen zich moeilijker verplaatsen = daling polariseerbaarheid
Hoe langer de C-keten hoe hoger s, k, d:
Oorzaak:
meer C-atomen is meer e- = hogere polariseerbaarheid
16) De oplosbaarheid van organische verbindingen kunnen verklaren en dit schematisch kunnen voorstellen.
2
1. Enkele vragen aangaande de leerstof
1) Het verschil kennen tussen een vaste, vloeibare en gasvormige toestand van een stof.
Vaste vorm:
moleculen hangen aan elkaar vast
Vloeibare vorm:
moleculen zijn los van elkaar en nemen een bepaald volume in
Gasvorm:
moleculen zijn los van elkaar en nemen zo’n groot mogelijk volume in.
2) Weten wat de oplosbaarheid van een stof betekent.
= fysische eigenschap ve stof
weergeeft wat max. hoeveelheid ve stof kan oplossen in een oplosmiddel
3) Weten wat de viscositeit van een stof betekent.
= de mate van samenhang binnen de vloeistof (gas).
Wordt bepaald door de inwendige wrijving tss de deeltjes waaruit de stof bestaat.
4) Kunnen uitleggen dat water een dipoolmolecule is.
Dipool = tweepolig ➕ & ➖ kant.
Water / H2O = ➖ O & ➕ H
5) Het verschil kunnen weergeven tussen inter – en intramoleculaire krachten.
Inter:
Krachten die tss moleculen onderling aanwezig zijn
Intra:
Krachten die intern in een molecule aanwezig zijn.
6) Kunnen uitleggen wat Van der Waalskrachten zijn.
Zwakke tot zeer zwakke elektromagnetische krachten tss moleculen , genoemd naar natuurkundige: Van der Waals
7) De Van der Waalskrachten bij apolaire moleculen kunnen toelichten.
Apolair = geen echte ➕ of ➖ kant.
MAAR e- in e- -wolk kunnen lichtjes verschuiven lichtjes wel een➕ en ➖ kant
= zeer zwakke Van der Waalskrachten
Onstaan ve geïnduceerde dipoolmolecule in nabijheid ve andere apolaire / polaire molecule
apolaire molecule wordt gepolariseerd
8) Factoren die de polariseerbaarheid van een apolaire molecule beïnvloeden kunnen weergeven.
Polariseerbaarheid stijgt wanneer:
- Er meer e- zijn in de molecule
- Er grote, zware atomen in de molecule voorkomen
- Er grotere moleculen zijn
- Er een groter contactopp. is tss de moleculen
9) De Van der Waalskrachten bij polaire moleculen kunnen toelichten.
Polair = molecule met ➕ & ➖ kant.
permanente elektrische 🔌 ladingen waarbij deze moleculen elkaar steeds aantrekken (cohesiekrachten)
door de permanente polariteit vd moleculen zijn er sterkere Van der Waalskrachten
1
, 10) Factoren die de Van der Waalskrachten beïnvloeden bij polaire moleculen.
Krachten worden nog sterker bij:
- Grote moleculen
- Groter ⬆️ dipoolmoment
- Moleculen waarbij beide ladingscentra aan de buitenkant liggen
11) Het begrip ‘waterstofbrug’ kunnen verklaren.
Stel: H-(Z) binding (H = waterstof Z= atoom gebonden aan H)
e- verschuift van H naar Z (H heeft maar 1 e-)
H wordt ➕ & Z ➖
➕ kern v H trekt ➖ Z-atoom ve andere molecule aan
Vorming ve H-brug
12) Het verband tussen de EN-waarde van een atoom en de grootte van de H-brug kunnen weergeven.
Hoe groter ⬆️ de EN hoe sterker moleculen elkaar aantrekken = sterkere H-brug
13) De verbanden kunnen weergeven tussen fysische eigenschappen (aggregatietoestand, kookpunt, smeltpunt,
dichtheid) en de intermoleculaire krachten.
Hoe sterker de intermoleculaire krachten hoe hoger het smeltpunt, kookpunt en dichtheid ve stof
Smeltpunt, kookpunt, dichtheid:
Stoffen met H-bruggen > stoffen met polaire moleculen > stoffen met apolaire moleculen (= laag)
14) De invloed van de molecuulvorm op fysische eigenschappen van organische stoffen kunnen verklaren +
kunnen illustreren met een voorbeeld.
Hoe meer vertakkingen hoe lager s, k, d
Oorzaak:
Door vertakkingen in keten is contactopp. tss moleculen kleiner
e- kunnen zich moeilijker verplaatsen = daling polariseerbaarheid
Voorbeeld: isomeren van C5H12
- N-pentaan - kookt° = 36°C (5C)
- methylbutaan - kookt° = 28°C (4C)
- dimethylpropaan - kookt° = 10°C (3C)
15) De invloed van het aantal elektronen op de fysische eigenschappen van organische stoffen kunnen verklaren
en kunnen illustreren met een voorbeeld.
Hoe meer vertakkingen hoe lager s, k, d
Oorzaak:
Door vertakkingen in keten is contactopp. tss moleculen kleiner
e- kunnen zich moeilijker verplaatsen = daling polariseerbaarheid
Hoe langer de C-keten hoe hoger s, k, d:
Oorzaak:
meer C-atomen is meer e- = hogere polariseerbaarheid
16) De oplosbaarheid van organische verbindingen kunnen verklaren en dit schematisch kunnen voorstellen.
2
