PATHOLOGIE
1. Inleidende begrippen
Empedocles: universum is opgebouwd uit 4 elementen: vuur, water, aarde, lucht
Hippocrates: bloed, slijm, gele gal en zwarte gal
Galemus: bloed is warm, slijm is koud
Vrichow: beschadiging van de cel, de kleinste functionele eenheid in het lichaam, ten
grondslag ligt aan alle vormen van ziektes
1.1 epidemiologie
studie van het voorkomen en de verspreiding van ziekten onder de bevolking. Zoekt uit wie er
getroffen is en welke factoren
incidentie: aantal nieuwe gevallen per tijdseenheid, per aantal
prevalentie: aantal gevallen per duizen of 100000 op specifiek moment
morbiditeit: aantal mensen die in een bepaalde tijdspanne door de ziekte getroffen per eenheid
van bevolking.
Mortaliteit: sterfte
1.2 ethiologie
de oorzaak van een ziekte, een idiopathische etiologie als de oorzaak niet bekend is
pathogenese: stapgsgewijs ontstaan, ontwikkelen en verloop van een aandoening
1.3 classificatie naar oorzaak
1 endogene oorzaken= aangeboren/ congenitale
Fout in dna door fout in chromosomen (te zien in karyogram)
Door: deletie, duplicatie, inversie=omkering, insertie= invoegen, translocatie
Voorbeelden:
- pateau syndroom (47,xy,13 +)
- edward syndroom (47,xy, 18)
- tuner syndroom ( 45,x)
- klinefelter syndroom (47,xxy)
aangeboren, niet erfelijke afwijkingen
tijdens orgaanvorming= organogenese foetus kwetsbaar
, teratogeen effect: misvormende invloed op foetus
o infecties (rubella=> hartafwijking, doofheid,..)
o stralen
o chemisch bv: medicatie, alcohol, drugs( softenon/thalidomide: geneesmiddel tegen
misselijkheid van zwangerschap blokkeerde vascular endothelial growth factor
(wordt nu wel gebruikt voor kanker))
o zuurstoftekort: hersenbeschadeging
o erythroblastosis foetalis: ziekte door rhesusantagonisme (moeder – en kind + zal
moeder tijdens bevalling antigenen aanmaken en bij tweede kindje dat + is het bloed
van het kind afstoten. Opl: rhogan igm (memory van immuunsysteem werkt niet)
2 exogene oorzaken= invloeden buitenaf
1) Fysische oorzaken
Mechanische: geweldwerking, trauma
Temperatuur
o Extreem hoog hypermetabolisme zuurstofaanvoer tekort celdood
o Afkoeling vasoconstrictie verminderde doorbloeding/weefselperfusie
o Sterke afkoeling regulatie vaattonus verloren vasodilatatie verhoogde
permeabiliteit
o Bevriezing intracellualire kristallen celdood
Luchtdruk: (Caissonziekte: verhouding n2 en o2 in duikflessen anders als duikers te snel
stijgen n2 van vl naar gas te snel komt er lucht in bloedbaan-> te weinig o2 in bloedbaan)
Geluid: tinnitus (haarcellen beschadigd)
Elektriciteit
Straling
o Ioniserende straling ( h2o h° en °oh reageren met macromoleculen ->
membraanlipiden en dna doel ( strengbreuken, mutatie)
o Uv stralen pyrimidinedimeren induceren in dna en enzymatisch uit dna moeten
worden uitgesneden ( excision repair) en vervangen door oorspronkelijke
nucleotiden.
Xeroderma pigementosum het enzymsysteem die zorgt voor excision repair is kapot
=> hoge incidentie voor basocellulair carcinoom en melanoom van aan zonlicht
blootgesteld huid
2) Chemische oorzaken
Hypoxie: cellen/ weefsel onvoldoende zuurstof door
o Ischemie= stremming bloedtoevoer (Afsluiting arterie door artherosclerose, Veneuze
trombose)
o Onvoldoende zuurstoftransportcapaciteit door anemie of
koolstofmonoxidevergiftiging (vorming methemoglobine)
Vergiftigingen
o Acute kwikvergiftiging necrose van proximale tubulusepitheelcellen in nier
Zware metalen interfereren met sulfhydrylbruggen en beschadigen enzymsysteem
verantwoordelijk transport ionen membraan permeabel en cel zwelt
1. Inleidende begrippen
Empedocles: universum is opgebouwd uit 4 elementen: vuur, water, aarde, lucht
Hippocrates: bloed, slijm, gele gal en zwarte gal
Galemus: bloed is warm, slijm is koud
Vrichow: beschadiging van de cel, de kleinste functionele eenheid in het lichaam, ten
grondslag ligt aan alle vormen van ziektes
1.1 epidemiologie
studie van het voorkomen en de verspreiding van ziekten onder de bevolking. Zoekt uit wie er
getroffen is en welke factoren
incidentie: aantal nieuwe gevallen per tijdseenheid, per aantal
prevalentie: aantal gevallen per duizen of 100000 op specifiek moment
morbiditeit: aantal mensen die in een bepaalde tijdspanne door de ziekte getroffen per eenheid
van bevolking.
Mortaliteit: sterfte
1.2 ethiologie
de oorzaak van een ziekte, een idiopathische etiologie als de oorzaak niet bekend is
pathogenese: stapgsgewijs ontstaan, ontwikkelen en verloop van een aandoening
1.3 classificatie naar oorzaak
1 endogene oorzaken= aangeboren/ congenitale
Fout in dna door fout in chromosomen (te zien in karyogram)
Door: deletie, duplicatie, inversie=omkering, insertie= invoegen, translocatie
Voorbeelden:
- pateau syndroom (47,xy,13 +)
- edward syndroom (47,xy, 18)
- tuner syndroom ( 45,x)
- klinefelter syndroom (47,xxy)
aangeboren, niet erfelijke afwijkingen
tijdens orgaanvorming= organogenese foetus kwetsbaar
, teratogeen effect: misvormende invloed op foetus
o infecties (rubella=> hartafwijking, doofheid,..)
o stralen
o chemisch bv: medicatie, alcohol, drugs( softenon/thalidomide: geneesmiddel tegen
misselijkheid van zwangerschap blokkeerde vascular endothelial growth factor
(wordt nu wel gebruikt voor kanker))
o zuurstoftekort: hersenbeschadeging
o erythroblastosis foetalis: ziekte door rhesusantagonisme (moeder – en kind + zal
moeder tijdens bevalling antigenen aanmaken en bij tweede kindje dat + is het bloed
van het kind afstoten. Opl: rhogan igm (memory van immuunsysteem werkt niet)
2 exogene oorzaken= invloeden buitenaf
1) Fysische oorzaken
Mechanische: geweldwerking, trauma
Temperatuur
o Extreem hoog hypermetabolisme zuurstofaanvoer tekort celdood
o Afkoeling vasoconstrictie verminderde doorbloeding/weefselperfusie
o Sterke afkoeling regulatie vaattonus verloren vasodilatatie verhoogde
permeabiliteit
o Bevriezing intracellualire kristallen celdood
Luchtdruk: (Caissonziekte: verhouding n2 en o2 in duikflessen anders als duikers te snel
stijgen n2 van vl naar gas te snel komt er lucht in bloedbaan-> te weinig o2 in bloedbaan)
Geluid: tinnitus (haarcellen beschadigd)
Elektriciteit
Straling
o Ioniserende straling ( h2o h° en °oh reageren met macromoleculen ->
membraanlipiden en dna doel ( strengbreuken, mutatie)
o Uv stralen pyrimidinedimeren induceren in dna en enzymatisch uit dna moeten
worden uitgesneden ( excision repair) en vervangen door oorspronkelijke
nucleotiden.
Xeroderma pigementosum het enzymsysteem die zorgt voor excision repair is kapot
=> hoge incidentie voor basocellulair carcinoom en melanoom van aan zonlicht
blootgesteld huid
2) Chemische oorzaken
Hypoxie: cellen/ weefsel onvoldoende zuurstof door
o Ischemie= stremming bloedtoevoer (Afsluiting arterie door artherosclerose, Veneuze
trombose)
o Onvoldoende zuurstoftransportcapaciteit door anemie of
koolstofmonoxidevergiftiging (vorming methemoglobine)
Vergiftigingen
o Acute kwikvergiftiging necrose van proximale tubulusepitheelcellen in nier
Zware metalen interfereren met sulfhydrylbruggen en beschadigen enzymsysteem
verantwoordelijk transport ionen membraan permeabel en cel zwelt
