H1 FEDERALE GEZAGSORGANISATIE
FEDERALE WETGEVENDE MACHT
SAMENSTELLING FEDERAAL PARLEMENT
Kamer < 150 rechtstreeks verkozen kamerleden
Senaat < 50 deelstaatsenatoren + 10 gecoöpteerde
< verdeling volgens taalgroepen : objectief (eentalig gebied)
: subjectief (eedaflegging)
!! niet tegelijk lid + geacht hele natie te vertegenwoordigen
TOTSTANDKOMING VAN FORMELE WETTEN
! afhankelijk van materie volledig bicameraal < 77 GW
optioneel bicameraal < 78GW (reflectiekamer + optionele evocatie)
monocameraal < 74 GW (standaardprocedure)
initiatief < parlement = wetsvoorstel
< regering = wetsontwerp
inoverwegingneming = plenaire vergadering beslist of wetsvoorstel verderbehandelt wordt
(automatisch bij ontwerp vanuit regering)
advies Raad van State = verplicht bij wetsontwerp
= facultatief bij wetsvoorstellen < verzoek voorzitter
< 1/3 kamer of senaat
<UM
!! niet bindend advies (vormvereisten, bevoegdheidsverdeling …)
bespreking in commissie = afgevaardigden parlement debatteren over specifiek thema
⟶ amendementen + stemming
plenaire vergadering = per artikel en daarna geheel goedkeuren in parlement
!! alarmbelprocedure : taalgroep kan procedure opschorten
bekrachtiging = koning geeft akkoord als lid van wetgevende macht
afkondiging = koning beveelt uitvoering als hoofd van uitvoerende macht
!! medeondertekend door één of meer ministers
bekendmaking = wet publiceren in Belgisch Staatsblad, anders niet bindend
inwerkingtreding = 10 dagen na publicatie (tenzij anders vermeld)
,MONOCAMERALE PROCEDURE < 74 GW
= residuaire procedure (kamer en koning als WM)
- Initiatiefrecht < kamer
< koning
≠ senaat
VOLLEDIG BICAMERALE PROCEDURE < 77 GW
= tekst wordt na plenaire vergadering heen en weer gestuurd (navette)
⟶ compromis senaat en kamer (via amendementen)
o herziening van de grondwet
o bijzondere meerderheidswetten
o over de instellingen van de Duitse Gemeenschap
o wetten over financiering van politieke partijen
o organisatie van de senaat
OPTIONEEL BICAMERALE PROCEDURE < 78 GW
≠ initiatiefrecht
= rol van senaat als reflectiekamer < evocatierecht : senaat treedt op wanneer het wil
: optreden aan bepaalde termijn gebonden
: kamer houdt laatste woord
Evocatieprocedure na behandeling in kamer doorgestuurd naar senaat
⟶ gewoon teruggezenden naar kamer (en koning)
⟶ gebruik evocatierecht < meerderheid + binnen 15 dagen
+ amendering (na 30 dagen onderzoekstermijn)
- geen aanpassing
o wetten met meerderheid bepaald in artikel 4 GW
o artikel 169
o …
REGELGEVING: HET WETSBEGRIP
Formele wet = beslissing van wetgevende macht (federaal of deelstatelijk) < organiek
civiele lijst
Materiële wet = algemeen bindende rechtsregel (onbrpaald aantel) < geldingskracht
provinciaal belastingreglement
!! niet alle materiële wetten zijn formeel en niet alle formele wetten zijn materieel
!! noch materieel noch formeel : individuele overheidsbeslissing
, FORMELE WETTEN VAN FEDERALE WM
GRONDWET
formele zin : grondwet uit 1831
materiële zin : geheel fundamentele rechtsregels (ruimer begrip)
: grondwet uit 1831 + bijzondere meerderheidswetten + mensenrechtenverdragen
⟶ grondregels en fundamentele rechten van ons land
procedure tot grondswetswijziging < 195 GW
1. Preconstituante : meerderheid verklaart dat bepaalde artikelen vatbaar voor herziening zijn
< koning, kamer, senaat (WM)
2. Ontbinding : federaal parlement wordt automatisch ontbonde
⟶ verkiezingen
3. Constituante < koning, kamer, senaat (nieuw verkozen)
! gebonden in tijd en voorwerp
! meerderheid vereist : 2/3 aanwezig in beide kamers (inclusief onthouding)
: 2/3 goedgekeurd (exclusief onthouding)
4. Bekrachtiging
5. Afkondiging
6. Publicatie
7. Inwerkingtreking : dag van bekendmaking
CLASSIFICATIE VOLGENS MEERDERHEID
Gewone wet aanwezigheidsquorum = helft van leden aanwezig (onthouding in aanmerking < 53 GW)
meerderheidsquorum = gewone meerderheid
Bijzondere wet aanwezigheidsquorum = meerderheid aanwezig in elke taalgroep (43 GW)
meerderheidsquorum = meerderheid in elke taalgroep + 2/3 totaal
⟶ communautair evenwicht te respecteren < 4 GW
INTERPRETATIEVE WET
= authentieke verduidelijking of verklaring van onduidelijke wet < wetgever zelf
!! bindend + retroactief
< rechtsonzekerheid
< doel is verduidelijken (niet wijzigen) ! controle GWH
FEDERALE WETGEVENDE MACHT
SAMENSTELLING FEDERAAL PARLEMENT
Kamer < 150 rechtstreeks verkozen kamerleden
Senaat < 50 deelstaatsenatoren + 10 gecoöpteerde
< verdeling volgens taalgroepen : objectief (eentalig gebied)
: subjectief (eedaflegging)
!! niet tegelijk lid + geacht hele natie te vertegenwoordigen
TOTSTANDKOMING VAN FORMELE WETTEN
! afhankelijk van materie volledig bicameraal < 77 GW
optioneel bicameraal < 78GW (reflectiekamer + optionele evocatie)
monocameraal < 74 GW (standaardprocedure)
initiatief < parlement = wetsvoorstel
< regering = wetsontwerp
inoverwegingneming = plenaire vergadering beslist of wetsvoorstel verderbehandelt wordt
(automatisch bij ontwerp vanuit regering)
advies Raad van State = verplicht bij wetsontwerp
= facultatief bij wetsvoorstellen < verzoek voorzitter
< 1/3 kamer of senaat
<UM
!! niet bindend advies (vormvereisten, bevoegdheidsverdeling …)
bespreking in commissie = afgevaardigden parlement debatteren over specifiek thema
⟶ amendementen + stemming
plenaire vergadering = per artikel en daarna geheel goedkeuren in parlement
!! alarmbelprocedure : taalgroep kan procedure opschorten
bekrachtiging = koning geeft akkoord als lid van wetgevende macht
afkondiging = koning beveelt uitvoering als hoofd van uitvoerende macht
!! medeondertekend door één of meer ministers
bekendmaking = wet publiceren in Belgisch Staatsblad, anders niet bindend
inwerkingtreding = 10 dagen na publicatie (tenzij anders vermeld)
,MONOCAMERALE PROCEDURE < 74 GW
= residuaire procedure (kamer en koning als WM)
- Initiatiefrecht < kamer
< koning
≠ senaat
VOLLEDIG BICAMERALE PROCEDURE < 77 GW
= tekst wordt na plenaire vergadering heen en weer gestuurd (navette)
⟶ compromis senaat en kamer (via amendementen)
o herziening van de grondwet
o bijzondere meerderheidswetten
o over de instellingen van de Duitse Gemeenschap
o wetten over financiering van politieke partijen
o organisatie van de senaat
OPTIONEEL BICAMERALE PROCEDURE < 78 GW
≠ initiatiefrecht
= rol van senaat als reflectiekamer < evocatierecht : senaat treedt op wanneer het wil
: optreden aan bepaalde termijn gebonden
: kamer houdt laatste woord
Evocatieprocedure na behandeling in kamer doorgestuurd naar senaat
⟶ gewoon teruggezenden naar kamer (en koning)
⟶ gebruik evocatierecht < meerderheid + binnen 15 dagen
+ amendering (na 30 dagen onderzoekstermijn)
- geen aanpassing
o wetten met meerderheid bepaald in artikel 4 GW
o artikel 169
o …
REGELGEVING: HET WETSBEGRIP
Formele wet = beslissing van wetgevende macht (federaal of deelstatelijk) < organiek
civiele lijst
Materiële wet = algemeen bindende rechtsregel (onbrpaald aantel) < geldingskracht
provinciaal belastingreglement
!! niet alle materiële wetten zijn formeel en niet alle formele wetten zijn materieel
!! noch materieel noch formeel : individuele overheidsbeslissing
, FORMELE WETTEN VAN FEDERALE WM
GRONDWET
formele zin : grondwet uit 1831
materiële zin : geheel fundamentele rechtsregels (ruimer begrip)
: grondwet uit 1831 + bijzondere meerderheidswetten + mensenrechtenverdragen
⟶ grondregels en fundamentele rechten van ons land
procedure tot grondswetswijziging < 195 GW
1. Preconstituante : meerderheid verklaart dat bepaalde artikelen vatbaar voor herziening zijn
< koning, kamer, senaat (WM)
2. Ontbinding : federaal parlement wordt automatisch ontbonde
⟶ verkiezingen
3. Constituante < koning, kamer, senaat (nieuw verkozen)
! gebonden in tijd en voorwerp
! meerderheid vereist : 2/3 aanwezig in beide kamers (inclusief onthouding)
: 2/3 goedgekeurd (exclusief onthouding)
4. Bekrachtiging
5. Afkondiging
6. Publicatie
7. Inwerkingtreking : dag van bekendmaking
CLASSIFICATIE VOLGENS MEERDERHEID
Gewone wet aanwezigheidsquorum = helft van leden aanwezig (onthouding in aanmerking < 53 GW)
meerderheidsquorum = gewone meerderheid
Bijzondere wet aanwezigheidsquorum = meerderheid aanwezig in elke taalgroep (43 GW)
meerderheidsquorum = meerderheid in elke taalgroep + 2/3 totaal
⟶ communautair evenwicht te respecteren < 4 GW
INTERPRETATIEVE WET
= authentieke verduidelijking of verklaring van onduidelijke wet < wetgever zelf
!! bindend + retroactief
< rechtsonzekerheid
< doel is verduidelijken (niet wijzigen) ! controle GWH
