Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 117 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Algemene en Experimentele Oncologie (16/20)

Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 117 pagina's

Dit is een samenvatting van de slides en lesnotities van het vak Algemene en Experimentele Oncologie.

Voorbeeld van de inhoud

ALGEMENE EN EXPERIMENTELE
ONCOLOGIE
INHOUD

1.1 Celdeling als motor van ontwikkeling, groei en weefselhomeostase ........................................................ 8
1.2 Neoplatische groei ..................................................................................................................................... 8
1.3 Invasief en metastatisch gedrag ................................................................................................................ 9
1.3.1 Invasie .................................................................................................................................................. 10
1.3.2 Metastasering ...................................................................................................................................... 10
1.4 Selectie van tumorcellen .......................................................................................................................... 10
1.5 Hallmarks of cancer.................................................................................................................................. 11
1.5.1 Zelfvoorzienend in groeifactoren ........................................................................................................ 11
1.5.2 Ongevoelig voor groeiremmende signalen ......................................................................................... 12
1.5.3 Vermijden van celdood ........................................................................................................................ 12
1.5.4 Onbeperkte celdeling .......................................................................................................................... 12
1.5.5 Inductie van angiogenese .................................................................................................................... 13
1.5.6 Activatie van invasie en metastasering ............................................................................................... 14
1.6 Bijkomende hallmarks of cancer (2011) .................................................................................................. 14
1.6.1 Genomische instabiliteit en mutaties .................................................................................................. 14
1.6.2 Tumor-bevorderende inflammatie ...................................................................................................... 14
1.6.3 Herprogrammeren van energiemetabolisme ...................................................................................... 15
1.6.4 Ontwijken van het immuunsysteem .................................................................................................... 15
1.7 Bijkomende hallmarks of cancer (2022) .................................................................................................. 15
1.7.1 Fenotypische plasticiteit ontsluiten ..................................................................................................... 15
1.7.2 Epigenetische herprogrammering ....................................................................................................... 16
1.7.3 Belang van het microbioom ................................................................................................................. 16
1.7.4 Senescente cellen ................................................................................................................................ 16
1.8 Hoe manifesteert kanker zich in een patiënt? ......................................................................................... 17
1.9 Tumorclassificatie .................................................................................................................................... 18
2.1 Oncogenen ............................................................................................................................................... 20
2.1.1 Mechanismen van virale oncogenese ................................................................................................. 20
2.1.1.1 Retrovirale cyclus ........................................................................................................................ 21
2.1.1.2 Acuut transformerende retrovirussen ........................................................................................ 21
2.1.1.3 Virale oncogenen en hun cellulaire homologen ......................................................................... 21
2.1.2 Genetische mechanismen die leiden tot constitutieve activatie van oncogenen bij de mens ........... 21


1

, 2.1.2.1 Mutaties in oncogenen ............................................................................................................... 22
2.1.2.2 Transcriptionele deregulatie t.g.v translocatie ........................................................................... 23
2.1.2.3 Amplificatie van oncogenen ....................................................................................................... 23
2.1.2.4 Vorming van fusiegenen en fusieproteïnen ................................................................................ 24
2.2 Tumorsuppressorgenen ........................................................................................................................... 25
2.2.1 “Two-hit” hypothese van Knudson ...................................................................................................... 25
2.2.1.1 Retinoblastoom........................................................................................................................... 25
2.2.1.2 RB als tumorsuppressorgen ........................................................................................................ 25
2.2.2 Genetische mechanismen van verlies van 2e wildtype allel (gaat vaak gepaard met LOH) ................ 26
2.3 Kanker als ziekte van de celcyclus ............................................................................................................ 27
3.1 Inleiding: epidemiologisch onderzoek van kanker ................................................................................... 28
3.2 Frequentie: incidentie en prevalentie van kanker ................................................................................... 28
3.3 Epidemiologische gegevens van België, Nederland en de wereld ........................................................... 28
3.3.1 Voorkomen .......................................................................................................................................... 28
3.3.2 Kanker op de lijst van doodsoorzaken ................................................................................................. 29
3.3.3 Evolutie van de kankermortaliteit 1930-2000 ..................................................................................... 29
3.3.4 Kankerincidentie in België en Nederland (2006) ................................................................................. 29
3.3.5 Evolutie van de kankerincidentie in de tijd ......................................................................................... 30
3.4 Preventie en screening ............................................................................................................................ 31
3.4.1 Primaire preventie ............................................................................................................................... 31
3.4.2 Secundaire preventie ........................................................................................................................... 32
3.5 Etiologie: oorzaken van kankerontwikkeling ........................................................................................... 32
3.5.1 Genotoxische, niet-genotoxische en epigenetische carcinogenen en tumorpromotors .................... 33
3.5.1.1 Chemisce agentia ........................................................................................................................ 33
3.5.1.2 Fysische agentia .......................................................................................................................... 34
3.5.1.3 Biologische agentia ..................................................................................................................... 34
3.5.1.4 Erfelijkheid .................................................................................................................................. 34
4.1 Introductie ............................................................................................................................................... 35
4.1.1 Wat is radiotherapie? .......................................................................................................................... 35
4.1.2 Hoe werkt radiotherapie? ................................................................................................................... 36
4.1.3 Radioresistentie ................................................................................................................................... 36
4.2 Radiotherapie in de praktijk ..................................................................................................................... 38
4.2.1 Hoe lang bestaat radiotherapie? ......................................................................................................... 38
4.2.2 Brachytherapie .................................................................................................................................... 38
4.2.3 Teletherapie......................................................................................................................................... 38
4.2.4 Wat heb je nodig voor moderne radiotherapie? ................................................................................. 38
4.2.4.1 Machinerie .................................................................................................................................. 38

2

, 4.2.4.2 Mensen ....................................................................................................................................... 39
4.2.5 CT/MRI dosimetrie............................................................................................................................... 39
4.2.6 Externe radiotherapie: lineaire versneller ........................................................................................... 40
4.2.7 Casus .................................................................................................................................................... 40
4.3 Bijwerkingen radiotherapie ..................................................................................................................... 41
4.3.1 Acute bijwerkingen .............................................................................................................................. 41
4.3.2 late bijwerkingen ................................................................................................................................. 41
4.4 Moderne radiotherapie ........................................................................................................................... 42
4.4.1 Ontwikkeling in de radiotherapie ........................................................................................................ 42
4.4.2 Klassieke radiotherapie ....................................................................................................................... 42
4.5 Nieuwe ontwikkelingen ........................................................................................................................... 43
4.5.1 Recente ontwikkelingen ...................................................................................................................... 43
4.5.2 De trend voor de komende jaren ........................................................................................................ 44
4.5.2.1 Hypofractionering en stereotactische RT ................................................................................... 44
4.5.2.2 Nieuwe ontwikkelingen .............................................................................................................. 44
4.5.3 Besluit .................................................................................................................................................. 44
5.1 Apoptose in carcinogenese en kankerbehandeling ................................................................................. 45
5.1.1 Apoptose vs necrose............................................................................................................................ 45
5.1.2 Morfologische kenmerken van apoptose ............................................................................................ 46
5.1.3 Apoptose verloopt in 3 fasen .............................................................................................................. 47
5.1.3.1 Fase 1: Stimulus- of initiatiefase ................................................................................................. 47
5.1.3.2 Fase 2: Regulatiefase .................................................................................................................. 47
5.1.3.3 Fase 3: Executiefase .................................................................................................................... 47
5.1.4 De executiefase van apoptose ............................................................................................................. 48
5.1.5 De intrinsieke of mitochondriële pathway .......................................................................................... 48
5.1.5.1 BCL2-familie ................................................................................................................................ 48
5.1.6 De extrinsieke of ‘death receptor’ pathway ........................................................................................ 50
5.1.7 De apoptose-cascade als doelwit voor antikankertherapie ................................................................ 50
5.2 p53: bewaker van het genoom ................................................................................................................ 51
5.2.1 Historiek van p53 ................................................................................................................................. 51
5.2.2 Structuur van wild type en gemuteerd p53 ......................................................................................... 52
5.2.2.1 P53: typsiche bouw van transcriptiefactor ................................................................................. 52
5.2.2.2 Kenmerken van p53 mutaties in tumoren .................................................................................. 52
5.2.2 Regeling van p53-concentratie en -activiteit in basale omstandigheden............................................ 52
5.2.3 Regeling van p53-concentratie en -activiteit in abnormale omstandigheden .................................... 53
5.2.4 Cellulaire effecten van verhoogde p53-activiteit ................................................................................ 53
5.2.4.1 Autoregulatie van p53-respons .................................................................................................. 54

3

, 5.2.4.2 Inhibitie van de celcyclusprogressie ........................................................................................... 54
5.2.4.3 Genetische stabiliteit .................................................................................................................. 54
5.2.4.4 Apoptose ..................................................................................................................................... 54
5.2.4.5 Inhibitie van angiogenese ........................................................................................................... 54
5.2.5 P53 als aangrijpingspunt voor moleculaire antikankertherapie .......................................................... 55
6.1 Inleiding: definitie van hypoxie ................................................................................................................ 57
6.2 Pathogenese van tumorhypoxie .............................................................................................................. 57
6.2.1 Acute hypoxie: perfusie gelimiteerd ................................................................................................... 57
6.2.2 Chronische hypoxie: diffusie gelimiteerd ............................................................................................ 57
6.3 Het ontstaan van hypoxietolerantie ........................................................................................................ 58
6.3.1 Algemeen ............................................................................................................................................. 58
6.3.2 Hypoxie-induceerbare factor 1 (HIF-1) ................................................................................................ 58
6.3.3 Invloed van hypoxie op biologische processen ................................................................................... 59
6.3.3.1 Celproliferatie en progressie doorheen de cyclus ...................................................................... 59
6.3.3.2 Apoptose ..................................................................................................................................... 60
6.3.3.3 Energieproductie en -verbruik .................................................................................................... 60
6.3.3.4 Angiogenese................................................................................................................................ 61
6.4 Belang van hypoxie binnen het kankeronderzoek ................................................................................... 61
6.4.1 Hypoxie en resistentie tegen radiotherapie ........................................................................................ 61
6.4.2 Hypoxie en resistentie tegen chemotherapie ..................................................................................... 62
6.5 Experimenteel luik: modellen voor kankeronderzoek ............................................................................. 63
6.5.1 In Vitro hypoxiemodellen .................................................................................................................... 63
6.5.2 In vivo hypoxiemodellen ...................................................................................................................... 63
6.5.2.1 Tumorgroei induceren bij muizen ............................................................................................... 64
6.5.2.2 Clamp hypoxia............................................................................................................................. 64
6.5.2.3 Inhaleren van lage zuurstofconcentraties .................................................................................. 64
7.1 Introductie ............................................................................................................................................... 65
7.2 Preclinical cancer models ......................................................................................................................... 65
7.2.1 Syngeneïsche (allograft model) ........................................................................................................... 65
7.2.2 Xenograft models ................................................................................................................................ 65
7.2.3 Van patiënten afgeleide xenograften (PDX-modellen) ........................................................................ 66
7.2.4 Genetisch gemanipuleerd muismodel ................................................................................................. 66
7.3 Plaats van inoculatie/implantatie ............................................................................................................ 67
7.4 Moleculaire beeldvorming ....................................................................................................................... 67
7.4.1 PET/CT ................................................................................................................................................. 67
7.4.2 Positron emission tomography ............................................................................................................ 67
7.4.3 Single Photon Emission Computed tomography (SPECT) .................................................................... 68

4

Documentinformatie

Geüpload op
3 oktober 2022
Aantal pagina's
117
Geschreven in
2021/2022
Type
Samenvatting
€11,09

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
BMWstudent19
4,4
(7)
Verkocht
134
Volgers
57
Items
18
Laatst verkocht
3 maanden geleden


Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen