Ziekenhuishygiëne
Hygiëne = voorkomen van ziekte
Ruimere en positievere definitie: Hygiëne is gericht op het bevorderen van het welzijn maw het
bevorderen van een evenwichtige verhouding met de volledige omgeving zowel op fysiek, psychisch
als sociaal gebied
Wij concentreren ons dit jaar op de hygiëne die verband houdt met: het voorkomen en bestrijden
van INFECTIES veroorzaakt door bacteriën en andere micro – organismen (MO) en dit binnen de
verschillende zorginstellingen vb ziekenhuizen, WZC, …
Ziekenhuishygiëne: = de wetenschap die bestudeert hoe de gezondheid van patiënten die in het
ziekenhuis verblijven, gevrijwaard kan worden.≠ persoonlijke hygiëne of arbeidshygiëne want bij
ziekenhuishygiëne staat de patiënt centraal.
De student kan verklaren waarom men in de verpleegkunde de wetenschappelijke naam van
micro-organismen gebruikt
Naamgeving MO = Micro organisme (verzameling van virus, bacteriën, sporen…)
- Tweedelig
- -Geslacht (genus)
- + adjectief ter specificatie vd soort
Onze normale flora zich tegen ons keren
• Clostridium botulinum: botulisme verwekker
• Clostridium perfringens: gasgangreen verwekker
• Clostridium difficile: een grampositieve, anaerobe sporevormende staafbacterie veel
voorkomt in darmen maar daar doorgaans geen problemen veroorzaakt.
Bij 80% van de pasgeborenen en bij 10% van de volwassenen is deze bacterie aantoonbaar in de
ontlasting (dus ook in hun darmstelsel). Bij verstoring van de darmflora kan overmatige groei
optreden waardoor diarree kan ontstaan, al dan niet met complicaties. Deze bacterie wordt
gerekend tot de ziekenhuisbacteriën
Clostridium difficile = ziekenhuisbacterie
- Besmettelijk doordat ze sporen vormt
- Resistent tegen droogte, detergent, warmte
- Vormen toxines = giftige stoffen -> veroorzaakt infectie vd darmwand
- Maandenlang overleven
Symptomen:
- Diarree
- Koorts
- Buikpijn
- Buikkrampen
- ….
1
, Ziekenhuishygiëne
De student kan de verschillende manieren van overdracht en verspreiding van micro-organismen
beschrijven.
Besmetting of overdacht wegen zijn de wegen waarlangs de kiemen vanuit de besmettingsbron
overdragen worden:
- Via lucht (airbrone)
- Via vochtdruppels (droplet) vb speeksel
- Via rechtstreeks contact
- Via onrechtstreeks contact
Via rechtstreeks (direct) contact:
- De allerbelangrijkste en gevaarlijkste overdrachtswegen zijn de handen vh personeel ->
Komen in contact met evele besmettingsbronnen en brengen makkelijk kiemen over!!
Lichamelijk contact (huis op huid – slijmvlies op slijmvlies ->Ook dieren
- Bespatting van wonden op slijmvliezen met besmette secreten
Via onrechtstreeks contact:
- Omgevingsopperlakken
- Verzorgingsmateriaal omgeving pt vb stethoscoop, bedpan,
- Voedsel en water
De student kan verschillende beschermingsmaatregelen tegen besmetting en infectie omschrijven
Beschermingsmaatregelen tegen besmetting;
CDC-richtlijn 1996
1. Standaardvoorzorgsmaatregelen
Bij de zorg aan alle patiënten
2. Specifieke voorzorgsmaatregelen
Bij zorg aan Specifieke groep patiënten (besmet/geïnfecteerd) om overdracht van MO
naar ‘buiten’ te voorkomen (=bronisolatie) bv MRSA (= meticilline-resistente
Staphylococcus aureus
3. Protectieve voorzorgsmaatregelen
Bij zorg aan verzwakte patiënten om overdracht van MO naar ‘binnen’ te voorkomen
(=protectieve of omgekeerde isolatie)
Vb immunodeficiëntie (leukemie), prematuren
Clostridium – contact = via rechtstreeks contact
• Geen masker nodig
• Schort indien rechtstreeks contact PT of PT-omgeving
• Handschoenen JA (sporen)
• Deur mag open Clostridium verplaatst zich enkel via
rechtstreeks contact
• Handen WASSEN en dan ontsmetten (sporen)
2
Hygiëne = voorkomen van ziekte
Ruimere en positievere definitie: Hygiëne is gericht op het bevorderen van het welzijn maw het
bevorderen van een evenwichtige verhouding met de volledige omgeving zowel op fysiek, psychisch
als sociaal gebied
Wij concentreren ons dit jaar op de hygiëne die verband houdt met: het voorkomen en bestrijden
van INFECTIES veroorzaakt door bacteriën en andere micro – organismen (MO) en dit binnen de
verschillende zorginstellingen vb ziekenhuizen, WZC, …
Ziekenhuishygiëne: = de wetenschap die bestudeert hoe de gezondheid van patiënten die in het
ziekenhuis verblijven, gevrijwaard kan worden.≠ persoonlijke hygiëne of arbeidshygiëne want bij
ziekenhuishygiëne staat de patiënt centraal.
De student kan verklaren waarom men in de verpleegkunde de wetenschappelijke naam van
micro-organismen gebruikt
Naamgeving MO = Micro organisme (verzameling van virus, bacteriën, sporen…)
- Tweedelig
- -Geslacht (genus)
- + adjectief ter specificatie vd soort
Onze normale flora zich tegen ons keren
• Clostridium botulinum: botulisme verwekker
• Clostridium perfringens: gasgangreen verwekker
• Clostridium difficile: een grampositieve, anaerobe sporevormende staafbacterie veel
voorkomt in darmen maar daar doorgaans geen problemen veroorzaakt.
Bij 80% van de pasgeborenen en bij 10% van de volwassenen is deze bacterie aantoonbaar in de
ontlasting (dus ook in hun darmstelsel). Bij verstoring van de darmflora kan overmatige groei
optreden waardoor diarree kan ontstaan, al dan niet met complicaties. Deze bacterie wordt
gerekend tot de ziekenhuisbacteriën
Clostridium difficile = ziekenhuisbacterie
- Besmettelijk doordat ze sporen vormt
- Resistent tegen droogte, detergent, warmte
- Vormen toxines = giftige stoffen -> veroorzaakt infectie vd darmwand
- Maandenlang overleven
Symptomen:
- Diarree
- Koorts
- Buikpijn
- Buikkrampen
- ….
1
, Ziekenhuishygiëne
De student kan de verschillende manieren van overdracht en verspreiding van micro-organismen
beschrijven.
Besmetting of overdacht wegen zijn de wegen waarlangs de kiemen vanuit de besmettingsbron
overdragen worden:
- Via lucht (airbrone)
- Via vochtdruppels (droplet) vb speeksel
- Via rechtstreeks contact
- Via onrechtstreeks contact
Via rechtstreeks (direct) contact:
- De allerbelangrijkste en gevaarlijkste overdrachtswegen zijn de handen vh personeel ->
Komen in contact met evele besmettingsbronnen en brengen makkelijk kiemen over!!
Lichamelijk contact (huis op huid – slijmvlies op slijmvlies ->Ook dieren
- Bespatting van wonden op slijmvliezen met besmette secreten
Via onrechtstreeks contact:
- Omgevingsopperlakken
- Verzorgingsmateriaal omgeving pt vb stethoscoop, bedpan,
- Voedsel en water
De student kan verschillende beschermingsmaatregelen tegen besmetting en infectie omschrijven
Beschermingsmaatregelen tegen besmetting;
CDC-richtlijn 1996
1. Standaardvoorzorgsmaatregelen
Bij de zorg aan alle patiënten
2. Specifieke voorzorgsmaatregelen
Bij zorg aan Specifieke groep patiënten (besmet/geïnfecteerd) om overdracht van MO
naar ‘buiten’ te voorkomen (=bronisolatie) bv MRSA (= meticilline-resistente
Staphylococcus aureus
3. Protectieve voorzorgsmaatregelen
Bij zorg aan verzwakte patiënten om overdracht van MO naar ‘binnen’ te voorkomen
(=protectieve of omgekeerde isolatie)
Vb immunodeficiëntie (leukemie), prematuren
Clostridium – contact = via rechtstreeks contact
• Geen masker nodig
• Schort indien rechtstreeks contact PT of PT-omgeving
• Handschoenen JA (sporen)
• Deur mag open Clostridium verplaatst zich enkel via
rechtstreeks contact
• Handen WASSEN en dan ontsmetten (sporen)
2
