samenvatting beginselen van recht

BEGINSELEN VAN RECHT
WAT IS RECHT
 Oorsprong
o Babylon, Codex van Hammourabi (= koning van Babylon)  eerste
wetboek werd hier bewaard (1950 v.C.)
 Doel Wanner je
o Samenleving regelen/ mogelijk maken: “geen met meerdere
gemeenschap zonder recht, recht zonder gemeenschap” mensen bent
o Afspraken maken (welke handelingen mogen wij  heb je
stellen?) rechten nodig
o Situaties voorspelbaar maken
 Begrip
o Rechtsregels: voorschriften die ons gedrag in een bepaalde richting
sturen, gedragsregels afdwingbaar via staatsapparaat (politie/rechtbank) of
verbintenissen (afspraken tussen burgers)
o Gedragsregels: sturen gedrag, niet afdwingbaar, geen recht (optjid
komen in de les)

Afdwingbaar: kunnen gestraft worden  overheid heeft daar wetten op
gemaakt dat je bij zoveel km erboven, sancties kunt krijgen



BRONNEN VAN HET RECHT
1. Wet via wetgevende (en uitvoerende macht)
2. Gewoonte
3. Rechtspraak via rechterlijke macht
4. Rechtsleer
5. Billijkheid

verdeling van de staatsmacht
 Wetgevende macht
o Wetten tot stand brengen  door etten wordt ons gedrag geregeld
o Parlement, koning
 Parlement: senaat en de kamer van volksvertegenwoordigers
 Parlementen van deelgemeenschappen en gewesten
 Uitvoerende macht
o Wettelijke bepalingen tot stand brengen  bv. ministeriële besluiten
o Regering, koning
 Regering: minsisters en staatssecretarissen
 Rechterlijke macht
o Rechte die gesproken wordt  waar iemand kan veroordeeld worden door
het niet naleven van de wetten
o Hoven en rechtbanken

 Scheiding der machten

bevoegdheidsstructuur in België
 Art 1 GW: België is een federale staat, samengesteld uit de gemeenschappen en
de gewesten
 Art 2 GW: België omvat 3 gemeenschappen
 Art 3 GW: België omvat 3 gewesten
 10 provincies
 581 gemeenten verdeeld over Vlaanderen, Wallonië en Brussels hoofdstedelijk
gewest


1

, Belgische staatsstructuur: gemeenschappen en gewesten




WET ALS BRON VAN RECHT
 Formele wetten:
o Tot stand gekomen door tussenkomsten van wetgevende macht:
 Federale Kamers van volksvertegenwoordiging (Parlement) en
koning:  wetten
o Parlementen en regeringen van gemeenschappen en gewesten: 
decreten, ordonnanties (BHG)
 Materiële wetten:
o Algemeen bindende voorschriften door bevoegde overheid uitgevaardigd
ter bevordering van het algemeen welzijn

Formele wet of materiële wet
 Formele wetten zijn materiële wetten
o Als formele wetten algemeen bindend zijn
 Materiële wetten zijn geen formele wetten
o Als materiële wetten niet afkomstig zijn van wetgevende macht 
parlementen
 Meeste formele wetten zijn materiële wetten
o Uitzondering: wetten die niet algemeen bindend zijn

Hoe komt een federale wet tot stand?
1. Initiatie van koning, lees regering (wetsontwerp) of parlement (wetsvoorstel)
2. Inoverwegingneming (via Kamervoorzitter)
3. Bespreking van ontwerp of voorstel in commissies van kamer en/of senaat
(mogelijkheid tot amendementen)
4. Bespreking in de plenaire vergadering (voltallig) van het parlement
5. Wet wordt al dan niet gestemd
6. Wet wordt bekrachtigd door de koning, minister ondertekent mee
7. Verschijnen van wet in het Belgisch staatsblad


2