Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Voorbeeld 10 van de 149 pagina's
Samenvatting

Samenvatting ethologie

Document preview thumbnail
Voorbeeld 10 van de 149 pagina's

Volledige samenvatting van alle te kennen hoofdstukken zoals aangegeven door de prof.

Voorbeeld van de inhoud

2021-2022




SAMENVATTING ETHOLOGIE




1042FBDDIE
CÉLINE DE MUNTER

, 1


DISCLAIMER:

ALLE INFORMATIE IN DEZE SAMENVATTING IS AFKOMSTIG UIT DE SLIDES VAN PROFESSOR MACHTELD VAN DIERENDONCK, OF
VAN GOOGLE. IDEM VOOR AFBEELDINGEN/TABELLEN/SCHEMA’S E.A.




Samenvatting ethologie 2020-2021 Céline De Munter

, 2




INHOUD

Hoofdstuk 1: Inleiding ....................................................................................................................................................................... 10
Gedrag........................................................................................................................................................................................... 10
Ethologie ....................................................................................................................................................................................... 10
Nobelprijswinnaars in 1973 .......................................................................................................................................................... 10
Konrad Lorenz ........................................................................................................................................................................... 10
Karl Von Frisch .......................................................................................................................................................................... 10
Nikolaas Tinbergen ................................................................................................................................................................... 10
4 hoofdvragen van Tinbergen ....................................................................................................................................................... 11
2 proximate vragen ................................................................................................................................................................... 11
2 ultimate vragen ...................................................................................................................................................................... 11
Toegepaste ethologie ................................................................................................................................................................... 11
Welzijn ...................................................................................................................................................................................... 11
Vergelijken/verbeteren van de huisvesting .............................................................................................................................. 12
Optimaliseren van de productie ............................................................................................................................................... 12
Begrijpen hoe abnormaal gedrag ontstaat ............................................................................................................................... 12
Observeren door de dierenarts .................................................................................................................................................... 12
Valkuilen ................................................................................................................................................................................... 12
Oplossingen............................................................................................................................................................................... 13
Hoofdstuk 2: Genetica, evolutie en domesticatie ............................................................................................................................. 14
Nature versus nurture................................................................................................................................................................... 14
Genetica ........................................................................................................................................................................................ 14
Gedrag en genetische invloeden .............................................................................................................................................. 14
Genetische invloeden op gedrag versus omgevingsinvloeden op gedrag ................................................................................ 14
Evolutie ......................................................................................................................................................................................... 14
Evolutie van gedrag................................................................................................................................................................... 14
Selectie ...................................................................................................................................................................................... 15
Modificatie ................................................................................................................................................................................ 15
Overspronggedrag .................................................................................................................................................................... 15
Ritualisatie ........................................................................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Functie van gedrag .................................................................................................................................................................... 16
Domesticatie ................................................................................................................................................................................. 16
Algemeen .................................................................................................................................................................................. 16
Domesticatie en gedrag – geschiktheid van gedragsmatige factoren in de domesticatie ....................................................... 16
Gevolgen ................................................................................................................................................................................... 17
Hoofdstuk 3: Gedrag en fysiologie .................................................................................................................................................... 18
Fysiologie en gedrag ..................................................................................................................................................................... 18
Belangrijke onderdelen gedrag ..................................................................................................................................................... 18
Samenvatting ethologie 2020-2021 Céline De Munter

, 3


Overzicht van belangrijke organen/klieren/onderdelen van de hersenen ............................................................................... 18
Hormonensysteem.................................................................................................................................................................... 18
Hypothalamus ........................................................................................................................................................................... 19
Limbisch systeem ...................................................................................................................................................................... 19
Beslissingen nemen ....................................................................................................................................................................... 19
2 soorten behoeften ................................................................................................................................................................. 19
Neurologische regulatie van het beloningssysteem ................................................................................................................. 20
Besluitvorming .......................................................................................................................................................................... 20
Beweging ................................................................................................................................................................................... 21
Interactie tussen gedrag en hormonen ........................................................................................................................................ 21
Biologische klok......................................................................................................................................................................... 21
Gedrag en feromonen ............................................................................................................................................................... 22
Slaap .............................................................................................................................................................................................. 22
Soorten slaap ............................................................................................................................................................................ 22
Fases van slaap.......................................................................................................................................................................... 23
Endocriene regulatie van gedrag .................................................................................................................................................. 23
Voedselopname ........................................................................................................................................................................ 23
Eetlust ....................................................................................................................................................................................... 23
Reproductief gedrag ................................................................................................................................................................. 24
Maternaal gedrag...................................................................................................................................................................... 24
Stress ......................................................................................................................................................................................... 24
Hoofdstuk 4: Motivatie en organisatie van gedrag ........................................................................................................................... 26
Motivatie ....................................................................................................................................................................................... 26
Meetbaarheid? ......................................................................................................................................................................... 26
Eigenschappen .......................................................................................................................................................................... 26
Doelen/belang .......................................................................................................................................................................... 26
Motivationele staat ................................................................................................................................................................... 27
Meten van motivatie................................................................................................................................................................. 27
Soorten gedrag.......................................................................................................................................................................... 27
Besluitvorming .......................................................................................................................................................................... 28
Moduleren van motivatie ............................................................................................................................................................. 28
Negatief terugkoppelingssysteem ............................................................................................................................................ 28
Positief terugkoppelingssysteem .............................................................................................................................................. 28
Contra free loading ....................................................................................................................................................................... 28
Hoofdstuk 6: Communicatie, sociaal gedrag en reproductief gedrag .............................................................................................. 29
Sociaal gedrag ............................................................................................................................................................................... 29
Voordelen ................................................................................................................................................................................. 29
Nadelen ..................................................................................................................................................................................... 30
Communicatie ............................................................................................................................................................................... 30

Samenvatting ethologie 2020-2021 Céline De Munter

, 4


Voorwaarden en doel ............................................................................................................................................................... 30
Typen van signalen.................................................................................................................................................................... 30
Kosten en baten ........................................................................................................................................................................ 32
Sociale communicatie ............................................................................................................................................................... 32
Spenen .......................................................................................................................................................................................... 34
Hoofdstuk 5: Leren en cognitie ......................................................................................................................................................... 35
Leerprocessen ............................................................................................................................................................................... 35
Inprenting ................................................................................................................................................................................. 35
Niet-associatief leren ................................................................................................................................................................ 36
Associatief leren ........................................................................................................................................................................ 37
Soorten beloning/straf .............................................................................................................................................................. 40
Wet van Thorndike.................................................................................................................................................................... 41
Skinnerbox ................................................................................................................................................................................ 41
Operante conditionering met een discriminatoire stimulus ..................................................................................................... 41
Target training........................................................................................................................................................................... 41
Exclusiviteit van hulpen en shaping .......................................................................................................................................... 41
Conditioneringswetten ............................................................................................................................................................. 41
Wie traint wie?.......................................................................................................................................................................... 42
Counter conditioning ................................................................................................................................................................ 42
Geconditioneerde suppressie ................................................................................................................................................... 42
Exploratie/latent leren .............................................................................................................................................................. 43
Leren en trainen ........................................................................................................................................................................ 43
Basis attitude ............................................................................................................................................................................ 43
Andere leerprocessen ................................................................................................................................................................... 43
Sociaal leren .............................................................................................................................................................................. 43
Hoofdstuk 7: Play .............................................................................................................................................................................. 45
Spel ............................................................................................................................................................................................... 45
Algemeen .................................................................................................................................................................................. 45
Soorten play .............................................................................................................................................................................. 45
Context ...................................................................................................................................................................................... 45
Spel op jonge leeftijd ................................................................................................................................................................ 45
Speelsheid ................................................................................................................................................................................. 46
Proximate mechanismen .......................................................................................................................................................... 46
Ultimate mechanismen ............................................................................................................................................................. 46
Welzijn en spel .............................................................................................................................................................................. 47
Algemeen .................................................................................................................................................................................. 47
Relatie met omgeving ............................................................................................................................................................... 47
Zelfbelonend ............................................................................................................................................................................. 47
Welzijn bevorderen door spel ................................................................................................................................................... 48

Samenvatting ethologie 2020-2021 Céline De Munter

, 5


Hoofdstuk 9: Abnormaal gedrag ....................................................................................................................................................... 49
Normaal gedrag vs. abnormaal gedrag ......................................................................................................................................... 49
Normaal gedrag vs. abnormaal gedrag ..................................................................................................................................... 49
‘Normaal’ gedrag niet kunnen uitvoeren .................................................................................................................................. 49
Voorspelbaarheid/beïnvloedbaarheid ...................................................................................................................................... 50
Welzijn .......................................................................................................................................................................................... 51
Stress ............................................................................................................................................................................................. 51
Standaard fysiologisch stressmodel .......................................................................................................................................... 51
Gevolgen van chronische stress ................................................................................................................................................ 51
De gevolgen van vrije conflicten ............................................................................................................................................... 52
Onvrije conflicten ...................................................................................................................................................................... 53
Individuele reactie op stress ..................................................................................................................................................... 57
Fysiologische indicatoren op stress .......................................................................................................................................... 58
Hoofdstuk 12: Paard ......................................................................................................................................................................... 59
Gedomesticeerde dieren – Algemeen .......................................................................................................................................... 59
Evolutie en domesticatie .............................................................................................................................................................. 59
Het paard, het buitenbeentje van de klassieke huisdieren ...................................................................................................... 59
Evolutie, adaptatie en domesticatie ......................................................................................................................................... 59
Zintuigen ................................................................................................................................................................................... 61
Sociaal gedrag ........................................................................................................................................................................... 63
Onderhoudsgedrag ................................................................................................................................................................... 67
Abnormaal gedrag & welzijn ..................................................................................................................................................... 70
Hoofdstuk 15: Varken ....................................................................................................................................................................... 74
Evolutie en domesticatie .............................................................................................................................................................. 74
Selectie ...................................................................................................................................................................................... 74
Vrijlevende varkens ................................................................................................................................................................... 74
Selectiekenmerken voor een beter varkenswelzijn .................................................................................................................. 74
Sensorische systemen en basiscommunicatie .............................................................................................................................. 75
Geur en smaak .......................................................................................................................................................................... 75
Geluid & gehoor ........................................................................................................................................................................ 76
Zicht .......................................................................................................................................................................................... 77
Thermoregulatie ....................................................................................................................................................................... 77
Sociaal gedrag ............................................................................................................................................................................... 79
Sociale organisatie – vrij-levende varkens ................................................................................................................................ 79
Kennismaking ............................................................................................................................................................................ 79
Agonistisch gedrag .................................................................................................................................................................... 79
Voortplanting ............................................................................................................................................................................ 80
Onderhoudsgedrag ....................................................................................................................................................................... 83
Opname- en uitscheidingsgedrag ............................................................................................................................................. 83

Samenvatting ethologie 2020-2021 Céline De Munter

, 6


Rust- en slaapgedrag ................................................................................................................................................................. 83
Lichaamsverzorging .................................................................................................................................................................. 84
Exploratie .................................................................................................................................................................................. 84
Communicatie ........................................................................................................................................................................... 84
Cognitie ..................................................................................................................................................................................... 84
Samenvattend overzicht ........................................................................................................................................................... 85
Abnormaal gedrag & welzijn ......................................................................................................................................................... 85
Ziekte- en stresssymptomen ..................................................................................................................................................... 85
Abnormaal gedrag .................................................................................................................................................................... 85
De noodzaak van verrijking ....................................................................................................................................................... 86
Kraamstal .................................................................................................................................................................................. 87
Hoofdstuk 11: Pluimvee .................................................................................................................................................................... 89
Evolutie & domesticatie ................................................................................................................................................................ 89
Oorsprong ................................................................................................................................................................................. 89
Domesticatie v/d leghen ........................................................................................................................................................... 89
Domesticatie v/d vleeskip ......................................................................................................................................................... 89
kalkoenen .................................................................................................................................................................................. 90
Sensorische systemen & basiscommunicatie ............................................................................................................................... 90
Zintuigen ................................................................................................................................................................................... 90
Snavelkappen ............................................................................................................................................................................ 92
Thermoregulatie ....................................................................................................................................................................... 92
Cognitie ..................................................................................................................................................................................... 92
Sociaal gedrag ............................................................................................................................................................................... 92
(Semi-natuurlijke) sociale organisatie ....................................................................................................................................... 92
Communicatie ........................................................................................................................................................................... 93
Agonistisch gedrag .................................................................................................................................................................... 93
Voortplantingsgedrag ............................................................................................................................................................... 94
Eieren leggen en het uitzoeken van nesten .............................................................................................................................. 94
Nestbouwgedrag ....................................................................................................................................................................... 94
Eieren leggen ............................................................................................................................................................................ 95
Maternaal gedrag...................................................................................................................................................................... 95
Onderhoudsgedrag ....................................................................................................................................................................... 95
Opname- en uitscheidingsgedrag ............................................................................................................................................. 95
Lichaamsverzorging .................................................................................................................................................................. 96
Stofbaden .................................................................................................................................................................................. 96
Dagindeling ............................................................................................................................................................................... 97
Slaap- en rustgedrag ................................................................................................................................................................. 97
Op stok ...................................................................................................................................................................................... 98
Tijdsbesteding ........................................................................................................................................................................... 98

Samenvatting ethologie 2020-2021 Céline De Munter

, 7


Ethological needs (van de leghennen) ...................................................................................................................................... 99
Abnormaal gedrag + welzijn ......................................................................................................................................................... 99
Welzijnsproblemen in de leghennenhouderij ........................................................................................................................... 99
Tekenen van ziekte en stress .................................................................................................................................................... 99
Omgericht gedrag ................................................................................................................................................................... 101
Hoofdstuk 13: Rund ........................................................................................................................................................................ 103
Evolutie en domesticatie ............................................................................................................................................................ 103
Algemeen ................................................................................................................................................................................ 103
Sociale organisatie .................................................................................................................................................................. 103
Sensorische systemen & basiscommunicatie ............................................................................................................................. 104
Reuk en geur ........................................................................................................................................................................... 104
Smaak ...................................................................................................................................................................................... 104
Gehoor + vocalisaties .............................................................................................................................................................. 104
Gezichtsvermogen .................................................................................................................................................................. 105
Hittestress ............................................................................................................................................................................... 105
Sociaal gedrag ............................................................................................................................................................................. 106
Affiliatief gedrag...................................................................................................................................................................... 106
Agonistisch gedrag .................................................................................................................................................................. 106
Voortplantingsgedrag ............................................................................................................................................................. 107
Maternaal gedrag.................................................................................................................................................................... 108
Koe-kalf-binding ...................................................................................................................................................................... 109
Alternatieve koe-kalf-systemen .............................................................................................................................................. 109
Kalf gedrag .............................................................................................................................................................................. 109
Onderhoudsgedrag ..................................................................................................................................................................... 110
Grazen – vreten – herkauwen (als volwassen dier) ................................................................................................................ 110
Vreten moderne koe ............................................................................................................................................................... 110
BCS .......................................................................................................................................................................................... 111
Drinken .................................................................................................................................................................................... 111
Sylvopastorale agroforestry .................................................................................................................................................... 112
Mesten & Urineren ................................................................................................................................................................. 112
Lichaamsverzorging ................................................................................................................................................................ 112
Rusten & Slapen ...................................................................................................................................................................... 112
Cognitie ................................................................................................................................................................................... 112
Abnormaal gedrag & Welzijn ...................................................................................................................................................... 113
Selectie op melkkoeien ........................................................................................................................................................... 113
Stress en ziekte ....................................................................................................................................................................... 113
Scoren van pijn ........................................................................................................................................................................ 114
Pain face of a cow ................................................................................................................................................................... 114
Abnormaal/conflict gedrag ..................................................................................................................................................... 115

Samenvatting ethologie 2020-2021 Céline De Munter

, 8


Abnormaal gedrag bij melkkoeien .......................................................................................................................................... 115
Beweiding - voor en nadelen .................................................................................................................................................. 115
Runderen die permanent binnen staan .................................................................................................................................. 115
Binnenhuisvesting voor melkkoeien – Kreupelheden............................................................................................................. 116
Hoofdstuk 16: Honden .................................................................................................................................................................... 117
Evolutie en domesticatie ............................................................................................................................................................ 117
Domesticatie ........................................................................................................................................................................... 117
Wolven .................................................................................................................................................................................... 117
De Canidae .............................................................................................................................................................................. 117
Wolven en onderzoek ............................................................................................................................................................. 117
Verschillen tussen wildlevende honden en wolven – sociaal gedrag en sociale structuur .................................................... 118
Evolutie van wolf naar hond ................................................................................................................................................... 118
Sensorische systemen & basiscommunicatie ............................................................................................................................. 119
Zintuigen ................................................................................................................................................................................. 119
Communicatie ......................................................................................................................................................................... 120
Sociaal gedrag ............................................................................................................................................................................. 123
Affiliatief gedrag...................................................................................................................................................................... 123
Agonistisch gedrag .................................................................................................................................................................. 123
Conflictvermijdingsladder ....................................................................................................................................................... 124
Omgaan met conflicten........................................................................................................................................................... 124
Begroeten in de praktijk.......................................................................................................................................................... 124
Seksueel gedrag ...................................................................................................................................................................... 125
Geboorte ................................................................................................................................................................................. 126
Socialisatie .............................................................................................................................................................................. 126
Onderhoudsgedrag ..................................................................................................................................................................... 126
Jagen en predatie .................................................................................................................................................................... 126
Najagen ................................................................................................................................................................................... 127
Voeding – rauw vlees .............................................................................................................................................................. 127
Abnormaal gedrag & welzijn ....................................................................................................................................................... 127
Gedragsproblemen ................................................................................................................................................................. 127
Acute stress ............................................................................................................................................................................. 127
Chronische stress .................................................................................................................................................................... 128
Pijn .......................................................................................................................................................................................... 129
Risico-evaluatie ....................................................................................................................................................................... 129
Hoofdstuk 17: Katten ...................................................................................................................................................................... 130
Evolutie en domesticatie ............................................................................................................................................................ 130
Sensorische systemen en basiscommunicatie ............................................................................................................................ 130
Zintuigen ................................................................................................................................................................................. 130
Communicatie ......................................................................................................................................................................... 133

Samenvatting ethologie 2020-2021 Céline De Munter

, 9


Sociaal gedrag ............................................................................................................................................................................. 137
Communicatie ......................................................................................................................................................................... 137
Sociale relaties ........................................................................................................................................................................ 137
Onderhoudsgedrag ..................................................................................................................................................................... 139
Voeding ................................................................................................................................................................................... 139
BSC .......................................................................................................................................................................................... 140
Jagen ....................................................................................................................................................................................... 140
Drinken .................................................................................................................................................................................... 140
Eliminatie ................................................................................................................................................................................ 140
Rusten en slapen ..................................................................................................................................................................... 141
Vallen ...................................................................................................................................................................................... 141
Abnormaal gedrag & welzijn ....................................................................................................................................................... 142
Welzijn van de kat & wat eigenaars ‘denken’ dat welzijn is ................................................................................................... 142
Katten aan asielen afstaan ...................................................................................................................................................... 142
Chronische stress .................................................................................................................................................................... 142
Grooming problemen.............................................................................................................................................................. 143
Veel voorkomende problemen ............................................................................................................................................... 143
Acute pijn – signalen ............................................................................................................................................................... 143
Chronische pijn ....................................................................................................................................................................... 145
Samenvattende overzichtstabel van voornaamste en belangrijkste gedragingen/verschillen bij de klassieke huisdieren ............... 0




Samenvatting ethologie 2020-2021 Céline De Munter

Documentinformatie

Geüpload op
14 september 2022
Aantal pagina's
149
Geschreven in
2020/2021
Type
Samenvatting
€8,99

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
Verkocht
34
Volgers
20
Items
0
Laatst verkocht
6 maanden geleden


Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen