Samenvatting Oud Testament

Oude Testament



1 Hoe zit de Bijbel in elkaar?..................................................................................................................2
2 Ontstaansgeschiedenis........................................................................................................................2
3 Literaire genres in het OT....................................................................................................................3
4 De Joods-christelijke traditie als narratieve traditie............................................................................3
5 Babylonische ballingschap...................................................................................................................4
6 Enkele centrale verhalen.....................................................................................................................4
6.1 Geboorteverhaal Mozes...............................................................................................................4
6.2 Roepingsverhaal Mozes................................................................................................................4
6.3 Woestijnverhalen..........................................................................................................................5
6.4 De 10 geboden..............................................................................................................................5
6.5 Roepingsverhalen.........................................................................................................................5
6.6 Verhalen over conflicten en verzoening.......................................................................................5
6.7 Scheppingsverhalen......................................................................................................................6
7 Het oudtestamentische godsbeeld als basis........................................................................................7

, 1 Hoe zit de Bijbel in elkaar?
 Het oude testament is eigenlijk de Joodse Tenach;
 Opgedeeld in:
o De Wet (Tora): 5 boeken van Mozes 1(Genesis – Exodus – Leviticus – Numeri –
Deuteronomium), Aanbod van God;
o De Profeten (Neviim): Jesaia, Jeremia, etc., Antwoord van Israël;
o De Geschriften (Chetoevim): poëzie en verhalen (Job, psalmen, spreuken, prediker,
hooglied), Terugblik;
 Testament = Verbond = Relatie van God met de mensen, relatie van mensen onderling;
 Verhalen spelen zich af tegen achtergrond van:
o Historische context (geschiedenis Oude Nabije Oosten);
 Het OT gaat om de geschiedenis van een volk:
 Tijd van de aartsvaders: Hebreeën;
 Jakob nieuwe naam: Israël  nakomelingen: Israëlieten;
 Na uiteenvallen koninkrijk: Zuidelijk (Judea): Judeeërs, later Joden;
 Onder Romeinen heette het land Palestina;
 Inwoners van huidige Israël: Israëli’s;
 Huidige inwoners Palestijnse gebieden: Palestijnen (moslims en
christenen;
o Geografische context (vruchtbare halve maan);
 Gebied tussen de Middellandse Zee, de Perzische Golf en de Arabische
woestijn;
 Kanaän: Palestina, Israël en de Palestijnse gebieden;
o Geestescontext (monotheïsme vs. heidens polytheïsme in bv. Egypte);
 Aartsvaders: Abraham, Sara, Isaak, Rebekka, Jacob, Rachel;
 Exodus: Mozes Aäron, Myriam;
 Koningen en profeten: Saul, David, Salomo, Jona, Elisa, Jesaia, etc.;
 Ballingschap: Adam & Eva, Kaïn & Abel, Noach;
 Na de ballingschap: Rond het jaar 1: Jezus;
 Geven soms een verkeerde indruk van historische verhalen omdat ze als chronologisch
verhaal aan elkaar geschreven zijn;
 Historische kern MAAR de beschreven levenservaringen en wijsheden zijn belangrijker.

2 Ontstaansgeschiedenis
 Eerst zijn de verhalen mondeling doorverteld;
 Dan neergeschreven (Koningen);
 Daarna meerdere keren herwerkt (Profeten);
 Dan gestilleerd tot één verhaal (Ballingschap);
o Door kopieerwerk steeds opnieuw doorgegeven;
o De originelen zijn verloren gegaan.

Belangrijke periodes:

 Aartsvaders (2 000 v.C.):
o Mondelinge verhalen;
o Geen historische personages, clanhoofden van zwerversstammen;
1
Van Mozes  Mozes is de centrale figuur, ze werden niet dóór hem geschreven

~2~