Samenvatting Beginselen van het zakenrecht

Samenvatting Zakenrecht KW2:
1. Hervormingen:
1.1. Hervormingen goederenrecht:
 Voormalig minister van Justitie (Koen Geens): werken aan nieuw BW (modernisering)
- Wetsvoorstel 31 oktober 2018
- Wet 4 februari 2020 gepubliceerd in Belgisch Staatsblad
- Hervorming goederenrecht goedgekeurd
- Inwerkingtreding in de loop van (1) september 2021
- Bijzondere rechten (zoals recht van opstal en erfpacht) in nieuwe BW + afzonderlijke titel
voor bepaling met betrekking tot burenrelaties
- Inhoudelijke veranderingen: bv.
 Termijnen van beperkte zakelijke gebruiksrechten (bv recht van opstal/erfpacht en
vruchtgebruik) meer op elkaar afgestemd bv. opstalrecht uitzonderlijk
eeuwigdurend, grotere samenwerking en meer overleg tussen VGr en NEr bij VR
- Fiduciaire rechtsfiguur: goederen van fiduciaire vermogen afgescheiden van
privévermogen van bewindvoerder
- 8 titels van voorgestelde Boek 3:
Algemene bepalingen – Goederen – Eigendomsrecht – Mede-eigendom – Burenrelaties –
Recht van vruchtgebruik – Erfpachtrecht – Opstalrecht
- Goederenrecht niet langer van openbare orde maar van aanvullend recht
- Dieren krijgen rechten
- Invoering van hiërarchie van elementen om perceelgrens vast te leggen
- BW zal uiteindelijk uit 9 boeken bestaan

1.2. Hervorming vruchtgebruik:
 Wijziging in verhoudingen tussen eigen en vruchtgebruiker:
- Huidige regeling:
 Langstlevende partner krijgt vruchtgebruik over woning bij overlijden van partner
 Verplichting aan erfgenamen om structurele werken op hun kosten
 Veel onnodige conflicten
- Nieuwe regeling:
 Overleg centraal
 Kosten naar verhouding verdelen: NE niet alleen voor kosten opdraaien

2. Vruchtgebruik:
 Vruchtgebruik en naakte eigendom:
- Zakelijk recht
- Vruchtgebruik:
 Vruchtgebruiker
 Roerende goederen
 Onroerende goederen:
 Recht om onroerend goed te gebruiken zonder eigenaar te zijn (bewoningsrecht)
 Recht om te genieten van de vruchten (bv. bij verhuring onroerend goed:
huurgelden)



Pagina 1 van 25

,  Instandhoudingsplicht: plicht om onroerend goed te onderhouden, instaan voor
meeste herstellingen
 Duurtijd:
 Bepaalde of onbepaalde duur; max. 30 jaar  naakte eigenaar automatisch volle
eigenaar
 Einde vruchtgebruik: vermenging – overlijden vruchtgebruiker – verjaring
 Waardering van vruchtgebruik:
 Erfbelasting door fiscus op basis van waarde van vruchtgebruik via
omzettingstabellen  staan in Belgisch Staatsblad
- Naakte eigendom:
 Naakte eigenaar
 Roerende goederen
 Onroerende goederen:
 Eigenaar van onroerend goed dat in vruchtgebruik is
 Geen vrij genot van onroerend goed: mag er zelf niet in gaan wonen
 Mag het niet verder verhuren zolang vruchtgebruik loop; wel wegschenken of
verkopen  vruchtgebruik blijft gelden bij nieuwe eigenaar
! mag enkel als vruchtgebruiker op de hoogte is
 Huurwetgeving vanaf 1/1/2019:
- Vlaams Woninghuurdecreet
- Aanpassingen: (gelden alleen voor contracten die vanaf 1/1/2019 worden gesloten)
 huurwaarborg:
 3 maanden huurwaarborg i.p.v. 2 maanden
 Bij beëindiging contract: terugbetaling van huisbaas binnen 1 jaar
 Opzeggen van overeenkomst van korte duur ( < 3 jaar)
 Mogelijk als huurder: aan huisbaas vergoeding betalen van 1,5 – 1 of halve
maand
 Als verhuurder niet mogelijk
 Opzeggen van overeenkomst (9 jaar):
 Wettelijke opzegtermijn: 3 maanden, vergoeding aan huisbaas van 3,2 of 1
maand
 Als eigenaar opzeggen mogelijk op elk moment voor bijzondere redenen bv. er
zelf willen wonen ! huurder moet woning pas verlaten na de eerste 3 jaar
 Opzeggen van niet-geregistreerd huurcontract:
 Huurder kan op elk moment opzeggen, zonder vergoeding op opzegtermijn, wel
huur betalen voor maand waarin hij opzeg geeft
 Gebonden aan officiële reden van opzeg:
 Huisbaas die overeenkomst vroegtijdig stopt moet officiële reden geven
 Kosten:
 Officiële lijst van Vlaamse regering met kleine onderhoudswerken die huurder
moet betalen
 Overlijden van huurder:
 Contract stopt automatisch vanaf 2de maand na overlijden tenzij erfgenamen
binnen die periode laten weten dat ze de huur willen verder zetten
 Huisbaas recht op huurgeld van 2 maanden tussen overlijden en automatische
stopzetting + maand huur als vergoeding
 Geen gekende erfgenamen van huurder: verhuurder kan curator aanstellen als
woning na 2 maanden niet is leeggemaakt

Pagina 2 van 25

,  Rechten van de vruchtgebruiker:
- Recht van gebruik:
 Overeenkomstig “de bestemming”, gegeven door eigenaar bv. wonen, akker
bewerken, huis verhuren, handelszaak, …
- Recht op de vruchten:
 Alle vruchten en inkomsten, niet op voortbrengselen
 Vruchten ≠ voortbrengselen
 Soorten en voorbeelden, Art. 583 – 598, BW
 Wanneer verkrijgt men de vruchten? :
 Natuurlijke vruchten en nijverheidsvruchten: vanaf de afscheiding
o Vast bij aanvang: vruchtgebruiker
o Vast bij het einde: vruchtgebruiker
 Burgerlijke vruchten:
o Van dag tot dag in evenredigheid met de duur van zijn vruchtgebruik
- Recht van beheer:
 Verplichting om te beheren als goede huisvader overeenkomstig het wezen en
bestemming van de zaak
 Recht om vruchtgebruik af te staan:
- Rechten van de vruchtgebruiker:
 Zelf genieten
 Verhuren of verpachten
 Verkopen van recht
 Wegschenken Art. 595, BW
- Gevolgen:
 Duur:
 Recht van vruchtgebruik duurt tot oorspronkelijke vruchtgebruiker overlijdt
 Bij overlijden van overnemer  vruchtgebruik tijdelijk naar erfgenamen
 Verplichtingen t.o.v. naakte eigenaar:
 VGr kan wel rechten maar niet verplichtingen overdragen
 Oorspronkelijke VGr blijft verantwoordelijk t.o.v. NEr
 Plichten van vruchtgebruiker:
- Bij het openvallen van het vruchtgebruik:
 Inventaris van roerende goederen en staat van onroerende goederen:
 Art. 600, BW
 Bewijs van de in VG gekregen goederen, schatting niet vereist
 D.m.v. onderhandse of notariële akte (bv. indien minderjarigen of onbekwamen
betrokken zijn)  kosten voor VGr
 Plicht niet nakomen? NEr kan weigeren zaak af te geven
 Nooit vrijstelling
 Zekerheidstelling:
 Waarborg tot teruggave goederen
 Borg (= persoonlijke zekerheid) / pand of hypotheek (= zakelijke zekerheid)
 Sanctie bij gebrek aan zekerheid (Art. 602, BW)
 Vrijstelling van zekerheidstelling:
o De wet:
 Van borgstelling ontslagen (Art. 601, BW)
 Wanneer goederen verkocht of geschonken werden
 VG door ouders over goederen van hun kinderen

Pagina 3 van 25