Ergotherapie bij personen met fysieke en
neurologische problemen - PRAKTIJK docent: mr. Caulier
DEEL 1: Inleiding
1. Inleiding
• Bij deze bespreking wordt er vertrokken vanuit de acute fase
• Opnameduur kan verschillen van setting tot setting
• De behandeling verloopt volgens een klinisch pad of zorgpad(voorbeeld zie p. 158)
• In veel ziekenhuizen wordt voor de ingreep een informatieve sessie gepland
2. Impact op het handelen
• Handelingsproblemen zijn meestal tijdelijk van aard
• Op vlak van zelfzorg: vnl. gesitueerd op functionele mobiliteit en transfers, soms problemen
bij de was- en kleedsituatie
• Op vlak van ontspanning: wandelen, fietsen, sporten in de acute fase
• Behandelingskader is gefocust op stappen, trappen lopen, uitvoeren transfers, begeleidng
en adviezen tijdens de was-en kleedsituatie
3. Ergotherapeutisch proces
Stap 1 : vraaginterventarisatie en – analyse
• Gebeurt aan de hand van een intake-gesprek, assessments kunnen helpen om hulpvraag
concreet te bepalen
• Op partcipatieniveau: COPM om hulpvraag te verhelderen
• Op activiteitenniveau: Functional Indepence Measure(FIM) om zelfredzaamheid bij het
uitvoeren van activiteiten uit het dagelijkse leven na te gaan, of Barthel-index of Elderly
Mobility Scale
• Op functieniveau: Time Up and Go
Stap 2 : doelbepaling en plan van aanpak opstellen
• Herwinnen van kracht en range of motion staat voorop
• Advies rond hulpmiddelen
• Educatie om adviezen na de operatie correct op te volgen
• De taak van de ergotherapeut bestaat uit functionele preventie, functietraining, functionele
revalidatie en advisering
• Klemtoon zal verschillen naargelang cliënt niet mag steunen(no weight bearing), partieel
mag steunen(partial weight bearing) of volledig mag steunen(full weight bearing) op het
geopereerde been
Stap 3 : uitvoeren plan van aanpak
Stap 4 : evaluatie en nazorg
• Na het doorlopen van het klinisch pad wordt de haalbaarheid om terugkeer naar huis
geëvalueerd
• Indien niet haalbaar bij onvoldoende zelfstandigheid op vlak van functionele mobilteit en
transfers of alledaagse handelingen zijn er verschillende opties, zoals inschakelen
Pagina 1 van 23
, professionele hulp en mantelzorg in de thuissituatie of doorverwijzing naar hersteloord,
gespecialiseerde dienst voor behandeling en revalidatie of de dienst geriatrie
4. Praktische toepassingen
4.1 transfer in en uit bed
• Afhankelijk van de mogelijkheden van je cliënt pas je één van deze technieken toe, het is
raadzaam om in een eerste fase steeds de techniek van het tweede beeldfragment te
gebruiken
4.2 Kruk instellen
• Stap 1: kruk juist instellen —> het handvat van de kruk komt ter hoogte van de pols
Trap op
1. niet-geopereerde been op de trede
2. kruk
3. geopereerde been
=> Indien de client het goed kan dan plaats je het niet-geopereerde been en de kruk samen op
een trede, daarna het geopereerde been.
Trap af
1. kruk
2. niet-geopereerde been
3. geopereerd been
=> Indien de client het goed kan plaats je de kruk en het geopereerde been samen op een trede
en daarna het niet-geopereerde been.
=> Indien de client beide krukken nodig heeft dan kan hij de krukken in een kruis meenemen naar
boven (1 waarop hij steunt) de andere in diezelfde hand.
Naar boven —> hemel —> goede been
Naar beneden —> hel —> slechte been
4.3 wassen en kleden
• Bij het aantrekken van een broek eerst geopereerde been in de broekspijp
• Wassen gebeurt aan de wastafel of douche(als wondheling douchen toelaat)
Pagina 2 van 23
, DEEL 2: Heupprothesen
1. Inleiding
Bij een versleten heup is het kraakbeen aangetast dat op het glijoppervlak van het
kogelgewricht zit. De kop van de heup glijdt dan niet meer soepel in de kom en schokken
worden niet meer opgevangen.
Als dit kraakbeen wordt aangetast kan het gewricht niet meer goed bewegen. Problemen
ontstaan meestal door slijtage (artrose). De oorzaak van slijtage is meestal de natuurlijke
veroudering, soms speelt ook een aandoening zoals reuma een rol.
Een versleten heup veroorzaakt een knagende pijn in de lies, in de bilstreek of in het
bovenbeen. De heup voelt stijf aan, vooral bij het opstaan uit bed of stoel, bij het instappen in
een auto en bij traplopen.
2. Wat is een totale heupprothese?
Een kunstgewricht dat zowel de kop als de kom van de natuurlijke heup vervangt. Er bestaan
twee soorten heupprothesen: gecementeerde en niet-gecementeerde heupprothesen.
3. Welke typen zijn er?
Een kunstheup bestaat uit 3 delen: een steel die in het bovenbeen wordt vastgezet, een kop
die op de steel komt en een kom die in het bekken wordt vastgezet.
Een resurfacing prothese verschilt hiervan omdat deze alleen uit een kop en een kom bestaat,
er is dus geen steel.
3.1 Gecementeerde heupprothese
Bij deze methode worden de kunstmatige heupkom en de protheseschacht met behulp van
zogenaamd botcement aan het bot vastgezet.
Botcement is geen cement in de eigenlijke zin van het woord, maar meer een soort twee-
componentenvulmiddel. Het wordt pas direct voor het plaatsen van het kunstgewricht
aangemaakt uit vloeistof en poeder en hardt vervolgens binnen een paar minuten volledig uit.
Daarmee hecht het botcement de prothesedelen vast aan het bot. Vaak bevat het botcement
een antibioticum om infecties tegen te gaan.
Pagina 3 van 23
neurologische problemen - PRAKTIJK docent: mr. Caulier
DEEL 1: Inleiding
1. Inleiding
• Bij deze bespreking wordt er vertrokken vanuit de acute fase
• Opnameduur kan verschillen van setting tot setting
• De behandeling verloopt volgens een klinisch pad of zorgpad(voorbeeld zie p. 158)
• In veel ziekenhuizen wordt voor de ingreep een informatieve sessie gepland
2. Impact op het handelen
• Handelingsproblemen zijn meestal tijdelijk van aard
• Op vlak van zelfzorg: vnl. gesitueerd op functionele mobiliteit en transfers, soms problemen
bij de was- en kleedsituatie
• Op vlak van ontspanning: wandelen, fietsen, sporten in de acute fase
• Behandelingskader is gefocust op stappen, trappen lopen, uitvoeren transfers, begeleidng
en adviezen tijdens de was-en kleedsituatie
3. Ergotherapeutisch proces
Stap 1 : vraaginterventarisatie en – analyse
• Gebeurt aan de hand van een intake-gesprek, assessments kunnen helpen om hulpvraag
concreet te bepalen
• Op partcipatieniveau: COPM om hulpvraag te verhelderen
• Op activiteitenniveau: Functional Indepence Measure(FIM) om zelfredzaamheid bij het
uitvoeren van activiteiten uit het dagelijkse leven na te gaan, of Barthel-index of Elderly
Mobility Scale
• Op functieniveau: Time Up and Go
Stap 2 : doelbepaling en plan van aanpak opstellen
• Herwinnen van kracht en range of motion staat voorop
• Advies rond hulpmiddelen
• Educatie om adviezen na de operatie correct op te volgen
• De taak van de ergotherapeut bestaat uit functionele preventie, functietraining, functionele
revalidatie en advisering
• Klemtoon zal verschillen naargelang cliënt niet mag steunen(no weight bearing), partieel
mag steunen(partial weight bearing) of volledig mag steunen(full weight bearing) op het
geopereerde been
Stap 3 : uitvoeren plan van aanpak
Stap 4 : evaluatie en nazorg
• Na het doorlopen van het klinisch pad wordt de haalbaarheid om terugkeer naar huis
geëvalueerd
• Indien niet haalbaar bij onvoldoende zelfstandigheid op vlak van functionele mobilteit en
transfers of alledaagse handelingen zijn er verschillende opties, zoals inschakelen
Pagina 1 van 23
, professionele hulp en mantelzorg in de thuissituatie of doorverwijzing naar hersteloord,
gespecialiseerde dienst voor behandeling en revalidatie of de dienst geriatrie
4. Praktische toepassingen
4.1 transfer in en uit bed
• Afhankelijk van de mogelijkheden van je cliënt pas je één van deze technieken toe, het is
raadzaam om in een eerste fase steeds de techniek van het tweede beeldfragment te
gebruiken
4.2 Kruk instellen
• Stap 1: kruk juist instellen —> het handvat van de kruk komt ter hoogte van de pols
Trap op
1. niet-geopereerde been op de trede
2. kruk
3. geopereerde been
=> Indien de client het goed kan dan plaats je het niet-geopereerde been en de kruk samen op
een trede, daarna het geopereerde been.
Trap af
1. kruk
2. niet-geopereerde been
3. geopereerd been
=> Indien de client het goed kan plaats je de kruk en het geopereerde been samen op een trede
en daarna het niet-geopereerde been.
=> Indien de client beide krukken nodig heeft dan kan hij de krukken in een kruis meenemen naar
boven (1 waarop hij steunt) de andere in diezelfde hand.
Naar boven —> hemel —> goede been
Naar beneden —> hel —> slechte been
4.3 wassen en kleden
• Bij het aantrekken van een broek eerst geopereerde been in de broekspijp
• Wassen gebeurt aan de wastafel of douche(als wondheling douchen toelaat)
Pagina 2 van 23
, DEEL 2: Heupprothesen
1. Inleiding
Bij een versleten heup is het kraakbeen aangetast dat op het glijoppervlak van het
kogelgewricht zit. De kop van de heup glijdt dan niet meer soepel in de kom en schokken
worden niet meer opgevangen.
Als dit kraakbeen wordt aangetast kan het gewricht niet meer goed bewegen. Problemen
ontstaan meestal door slijtage (artrose). De oorzaak van slijtage is meestal de natuurlijke
veroudering, soms speelt ook een aandoening zoals reuma een rol.
Een versleten heup veroorzaakt een knagende pijn in de lies, in de bilstreek of in het
bovenbeen. De heup voelt stijf aan, vooral bij het opstaan uit bed of stoel, bij het instappen in
een auto en bij traplopen.
2. Wat is een totale heupprothese?
Een kunstgewricht dat zowel de kop als de kom van de natuurlijke heup vervangt. Er bestaan
twee soorten heupprothesen: gecementeerde en niet-gecementeerde heupprothesen.
3. Welke typen zijn er?
Een kunstheup bestaat uit 3 delen: een steel die in het bovenbeen wordt vastgezet, een kop
die op de steel komt en een kom die in het bekken wordt vastgezet.
Een resurfacing prothese verschilt hiervan omdat deze alleen uit een kop en een kom bestaat,
er is dus geen steel.
3.1 Gecementeerde heupprothese
Bij deze methode worden de kunstmatige heupkom en de protheseschacht met behulp van
zogenaamd botcement aan het bot vastgezet.
Botcement is geen cement in de eigenlijke zin van het woord, maar meer een soort twee-
componentenvulmiddel. Het wordt pas direct voor het plaatsen van het kunstgewricht
aangemaakt uit vloeistof en poeder en hardt vervolgens binnen een paar minuten volledig uit.
Daarmee hecht het botcement de prothesedelen vast aan het bot. Vaak bevat het botcement
een antibioticum om infecties tegen te gaan.
Pagina 3 van 23
