1
Counselen: les 9
,9.1 De empirische cyclus
• De Groot (1961)
• Bedoeld om wetenschappelijke kennis op te bouwen
• Niet op niveau van individu, maar op niveau van algemene kennis
• Belang voor counselen: het idee van hypothesen opstellen en toetsen.
Dit doen we ook bij cliënten
o Observatie: verzamelen van feitelijk waarneembare
observaties over de cliënt en zijn/haar situatie en klachten
o Inductie: Vanuit de observaties verbanden proberen zoeken
= hypothesen opstellen over wat er speelt
o Deductie: uit de hypothesen voorspellingen gaan afleiden. Vb: als hypothese X klopt, dan zal de cliënt in
deze situatie zo reageren
o Toetsing: Toetsen van de voorspellingen en hypothesen door informatie te verzamelen bij de cliënt
o Evaluatie: Conclusies trekken over de juistheid van de hypothesen en de voorspellingen. Mogelijks
volgen dan nieuwe cyclussen op basis van de bevindingen
Model te beperkt voor counselen
9.2 Het diagnostisch proces
Diagnostiek:
• belangrijk aan het begin van een counselingsproces
• Basis voor je behandelplan en de behandeling
• Breder dan het stellen van een (DSM-)diagnose
• Zeer individueel: voor elke cliënt anders
• Doel:
1. Uitzoeken wat er aan de hand is
2. Uitzoeken waarom klachten niet van zelf overgaan
3. Uitzoeken hoe/op welke manier er veranderingen kan komen (wat zal passen/werken bij deze specifieke
cliënt)
9.2.1 Diagnostisch proces en geen cyclus:
Cyclus Proces
1. impliceert dat alle stappen 1 voor 1 doorlopen 1. Duidelijk beginpunt (aanmelding) en eindpunt
worden (adviesgesprek)
2. Impliceert dat alle stappen afgebakend zijn 2. Stappen lopen meer door elkaar
3. Na laatste stap, terug starten bij eerste stap • Soms gelijktijdig
• Soms andere volgorde
• Soms terugkeren naar eerdere stap
• Soms …
2
Counselen: les 9
, Het diagnostisch proces: Inventariseren klachten
• Tijdens intake
• Rol: actief luisteren (zie ‘Gesprekstechnieken’ in PH1)
• Nog geen oplossingen zoeken
• Je hoeft nog niet meteen te weten wat er aan de hand is, focus op luisteren en inventariseren (niet-wetende
houding)
• Belang van installeren van werkrelatie voorop
Kernvraag: Waar heeft de cliënt last van? (verhelderen)
• Breed inventariseren!
• Verschillende levensdomeinen
• Ook domeinen bevragen die goed lopen
3
Counselen: les 9
Counselen: les 9
,9.1 De empirische cyclus
• De Groot (1961)
• Bedoeld om wetenschappelijke kennis op te bouwen
• Niet op niveau van individu, maar op niveau van algemene kennis
• Belang voor counselen: het idee van hypothesen opstellen en toetsen.
Dit doen we ook bij cliënten
o Observatie: verzamelen van feitelijk waarneembare
observaties over de cliënt en zijn/haar situatie en klachten
o Inductie: Vanuit de observaties verbanden proberen zoeken
= hypothesen opstellen over wat er speelt
o Deductie: uit de hypothesen voorspellingen gaan afleiden. Vb: als hypothese X klopt, dan zal de cliënt in
deze situatie zo reageren
o Toetsing: Toetsen van de voorspellingen en hypothesen door informatie te verzamelen bij de cliënt
o Evaluatie: Conclusies trekken over de juistheid van de hypothesen en de voorspellingen. Mogelijks
volgen dan nieuwe cyclussen op basis van de bevindingen
Model te beperkt voor counselen
9.2 Het diagnostisch proces
Diagnostiek:
• belangrijk aan het begin van een counselingsproces
• Basis voor je behandelplan en de behandeling
• Breder dan het stellen van een (DSM-)diagnose
• Zeer individueel: voor elke cliënt anders
• Doel:
1. Uitzoeken wat er aan de hand is
2. Uitzoeken waarom klachten niet van zelf overgaan
3. Uitzoeken hoe/op welke manier er veranderingen kan komen (wat zal passen/werken bij deze specifieke
cliënt)
9.2.1 Diagnostisch proces en geen cyclus:
Cyclus Proces
1. impliceert dat alle stappen 1 voor 1 doorlopen 1. Duidelijk beginpunt (aanmelding) en eindpunt
worden (adviesgesprek)
2. Impliceert dat alle stappen afgebakend zijn 2. Stappen lopen meer door elkaar
3. Na laatste stap, terug starten bij eerste stap • Soms gelijktijdig
• Soms andere volgorde
• Soms terugkeren naar eerdere stap
• Soms …
2
Counselen: les 9
, Het diagnostisch proces: Inventariseren klachten
• Tijdens intake
• Rol: actief luisteren (zie ‘Gesprekstechnieken’ in PH1)
• Nog geen oplossingen zoeken
• Je hoeft nog niet meteen te weten wat er aan de hand is, focus op luisteren en inventariseren (niet-wetende
houding)
• Belang van installeren van werkrelatie voorop
Kernvraag: Waar heeft de cliënt last van? (verhelderen)
• Breed inventariseren!
• Verschillende levensdomeinen
• Ook domeinen bevragen die goed lopen
3
Counselen: les 9
