samenvatting geschiedenis tijdvak 6

, Geschiedenis samenvatting uit het boek
Hoofdstuk 6
Paragraaf 1
KA: de ontwikkeling van handelskapitalisme en wereldeconomie

 in 1621voer jan Pieterszoon Coen met een oorlogsvloot naar de Banda-eilanden
 hij wou voorgoed een eind aan eigenzinnigheid bandanezen
 dorpshoofden: beloven alleen hun nootmuskaatnoten aan NL te geven, maar kwam
het steeds toch niet na
 1609 kwam een NL kapitein verhaal halen 46 mannen neergestoken/ onthoofd
 coen liet zien niet spotten met VOC dorpen in brand en slaven maken
 4400 hoofdmannen gearresteerd door Japanse samoerai gedood
 bandanezen vluchten in bergen verhongeren
 er werden reizen gemaakt voor specerij: winstgevend
 concurrentie moordend winst daalt
 Staten-Generaal richt in 1602 VOC op (verenigde oost Indische compagnie)
 buiten VOC mocht geen Nederlander daar handel drijven
 compagnie mocht dingen die staten normaal alleen hebben
- verdragen met vorsten sluiten
- oorlog voeren
- veroverde gebieden besturen
 VOC werd multinational: onderneming met vestiging in meerdere landen
 dit was typerend voor handelskapitalisme: economisch systeem waarbij koopman-
ondernemers zich met handel en nijverheid bezighouden en een deel van de winst in
hun onderneming investeren
 kapitalisme: economisch systeem waarbij de productiemiddelen privébezit zijn en
personen geld in een onderneming investeren met het doel winst te maken
 VOC gaf aandelen uit: bedrijf werd geleid door 17 bestuurders uit Aziatische
factorijen: de heren 17
 17e eeuw verdiende VOC meeste aan specerijen
 in de 18e eeuw werd thee en koffie belangrijk
 kaap de hoop: Kaapstad
 hierbij stichtte de VOC een kolonie waar hun schepen vers eten en drinken konden
inslaan
 in 17e eeuw was VOC grootste en rijkste bedrijf
 in 18e eeuw kwam Britse East India company
 wereldeconomie: economie die bestaat uit verschillende werelddelen die door handel
met elkaar verbonden zijn
 in Amerika bereid Spanje en Portugal kolonies uit
 Engels en frans stichtten kolonies in noord Amerika en Caraïbisch gebied
 Europeanen stichtten handelsposten in west Afrika (goud en slaven)
 zwarte slaven: in Amerika werken in mijnen en plantages
 in 1621 werd WIC opgericht (West-Indische compagnie)
 zij hielden zich bezig met kaapvaart: piraterij met toestemming van de overheid
 WIC putte Spanje financieel uit door aanvoer goud en zilver uit Zuid-Amerika dwars te
zitten
 1628 boekte piet veroverde een Spaanse zilvervloot
 WIC was nooit echt winstgevend Europese concurrentie in Amerika was sterker
dan Azië
 WIC stichtte kolonies in Noord-Amerika en verwierf kolonies in Brazilië

paragraaf 2