Coördinator Fraudebeheersing Verzekeringen || Samenvatting || 2021

Bank en verzekeringen
Hoofdstuk 1: het Belgisch financiewezen
1.1 Financiële sector in brede zin
Iedere instelling die:

 Een beroep doet op het spaarwezen
 Zorgt voor de financiering van de ondernemingen
 Fungeert als tussenpersoon tussen het spaarwezen en de kredietnemers

1.1.1 Kredietinstellingen
= KI

 Belangrijkste onderdeel Belgisch financiewezen
 Vormen financiële sector sensu stricto
 Actief: geregistreerd op lijst van kredietinstellingen met vergunning in België bijgehouden
door de Nationale Bank van België
 Drie soorten vergunning voor:
 Banken
o Grote (Belfius, Axa, KBC, ING…)
o Gespecialiseerde/ regionale (Bank Degroof, Bank Delen…)
o Kleine (Delta Lloyd bank…)
o Traditionele >< internetbanken (NIBC, Keytrade…)
 Spaarbanken of spaarkassen
(Record Bank, Argenta Spaarbank, VDK)
o Retailbanking= bankieren voor Jan met de pet
o Wholesalebanking= bankieren voor ondernemingen, vermogende
particulieren
 Effectenbanken (EKI)
(Van de Put & Co, Dierickx, Leys & Cie)
o Tussen bank en beursvennootschap
o Effectenverrichtingen en vermogensbeheer
o Depositorekeningen
o Geen kredietverlening

1.1.2 Participatiemaatschappijen
 Verschaffen aandelen(risico-)kapitaal of participeren in ondernemingen
 Ze stappen in het kapitaal en kopen een groot pakket aandelen
 Onderverdeeld in:
 Investeringsbanken/private equity fondsen en holdings
 Portefeuillemaatschappijen

1.1.2.1 Investeringsbanken/-fondsen
= merchant banks

 Focussen op zakenbankieren of corporate banking
 Minderheidsparticipaties, doel om ze met winst te verkopen

,  Private equity: kapitaal voor niet-beurgenoteerde ondernemingen om nieuwe producten en
technologieën te ontwikkelen, om het werkkapitaal te verhogen, om overnames te doen of
om de balansstructuur van een bedrijf te verstevigen
 Venture capital: leveren van risicodragend kapitaal om nieuwe ondernemingen te financieren
 Werken met geld van externe financiers

1.1.2.2 Holdings
 Bestaan uitsluitend uit meerwaarden op de verkoop van participaties en uit de ontvangen
dividenden
 3 soorten holdings:
 Portefeuillemaatschappijen of financiële holdings
 Investeringsholdings of industriële holdings
 Controleholdings: meerderheidsparticipaties, via piramidestructuur en/of
kruiselingse participaties kan ook een controlepositie ingenomen worden
 Actieve en passieve holdings
 Actieve holdings: stap frequent in en uit weinig liquide of zelfs niet-beursgenoteerde
participaties en beschikt over een hoog cashniveau
 Passieve holdings: bezit grote controleparticipaties die moeilijk te verkopen zijn
zonder een sterke onderwaardering te ondergaan
 Beleggers kunnen holdingaandelen kopen op de beurs

Holding en beleggingsfonds

 Lijken goed op elkaar, maar een holding is NIET gebonden aan beleggingsregels en een fonds
wel

Intrinsieke waarde

= som van alle beurs- en niet-beursgenoteerde participaties en kaspositie(= de beschikbare
liquiditeiten) – schulden = intrinsieke waarde

1.1.3 Beleggingsondernemingen
 Giga-wet 1990: effectenmakelarij alleen nog door tussenkomst van een beursvennootschap
 Giga-wet vervolledigd door de wet van 6 april 1995: nieuwe wettelijke benaming:
beleggingsondernemingen

Beleggingsdienst:

 Ontvangst, doorgeven en uitvoeren van beursorders, voor rekening van beleggers, maar ook
het samenbrengen van beleggers om transacties tot stand te brengen
 Handelen voor eigen rekening in financiële instrumenten
 Vermogensbeheer
 Overname van emissies van financiële objecten en plaatsen van die uitgiften
 In bewaring nemen van financiële instrumenten
 Verhuur van safes
 Kredietverlening om cliënten in staat te stellen om een transactie in financiële instrumenten
te verrichten
 Beleggingsadviezen verstrekken
 Deviezenverrichtingen uitvoeren

Twee deelgroepen

,  Beursvennootschappen: enkel actief in transacties in effecten en andere financiële
instrumenten, valutahandel en werkzaamheden die zich in het kader situeren of erbij
aansluiten
 Vennootschappen voor vermogensbeheer en beleggingsadvies : uitvoeren advies en
discretionair vermogensbeheer, orders cliënteel ontvangen, doorgeven en uitvoeren

1.1.4 Institutionele beleggers
 HOOFDFUNCTIE: gelden die ze bij een groot aantal personen inzamelen, beleggen op de
kapitaalmarkt

Institutionele beleggers zijn:

 Verzekeringsmaatschappijen
 Instellingen voor bedrijfspensioenvoorzieningen (IBP’S) of pensioenfondsen
= samen met groepsverzekering: tweede pensioenpijlen
≠ pensioenspaarfondsen
 Instellingen voor collectieve beleggingen (ICB’S)

1.1.5 Instellingen voor elektronisch geld
= EGI

 Uitgeven van betaalinstrumenten in de vorm van elektronisch geld
 Beperkte activiteiten
 Geen krediet
 Bv. N.V. IMAGOR (groep Sodexo) = uitgevers van elektronische maaltijdchequekaarten

1.1.6 Betalingsinstellingen
 Betalingsdienstenrichtlijn PSD: regelt statuut van de betalingsinstellingen , de toegang tot het
bedrijf van de betalingsdienstaanbieder en de toegang tot betalingssystemen
 Samen met SEPA: realisatie van de eengemaakte betaalruimte
 Uitbreiding aanbieders betalingsdiensten: meer concurrentie
 Richtlijn zorgt voor gelijke concurrentievoorwaarden
 Betalingsinstellingen bieden betalingsdiensten aan
+ met toestemming ook:
 Het verrichten van nevendiensten van betalingsdiensten
 Het exploiteren van betalingssystemen

Instellingen die zonder voorafgaande vergunning betalingsdiensten aanbieden:

 Kredietinstellingen
 Instelling voor elektronisch geld
 De Post NV van publiek recht
 NBB en ECB
 Belgische federalen, regionale en lokale overheden en overheden van de gemeenschappen

1.2 Monetaire overheid
 Overheid komt op verschillende vlakken tussen op financiële markten
 Ze treedt op als ontlener, belastingontvanger en controleur

1.2.1 Federale overheidsdienst Financiën
Minister van Financiën: Johan Van Overtveldt

 Hiërarchisch hoofd van de monetaire overheden

,  Politiek verantwoordelijk voor overheidsfinanciën
 Beheert de financiën van de overheidshuishouding
 Bevoegd voor de financiële sector in het algemeen en banksector in het bijzonder
 Kan tussenkomen in allerlei beleidsorganen

1.2.2 Europese Centrale Bank (ECB)
 Bank van de centra bank
 Kern van het Eurosysteem en het Europees Stelsel van Centrale Banken (ESCB)(= de ECB en de
nationale banken van alle EU-lidstaten)
 Hoofddoelstelling ESCB: prijsstabiliteit handhaven
 Het bepalen en ten uitvoer leggen van het monetaire beleid van het eurogebied
 Staat in voor valutamarktoperaties en aanhouden en beheren van officiële valutareserves
 Geeft verplichten aan de bank om een bepaald deel geld bij te houden
 Controleren van rente van leningen
Lening lening
Particulier/onderneming bank ECB
Rente rente
 Voorzitter: Mario Draghi

1.2.3 Nationale bank van België
= NBB

1.2.3.1 Algemeen
 1850: de centrale bank van België
 1999: satelliet van de ECB
 Beurgenoteerde onderneming die taken uitvoert van algemeen belang, zowel nationaal als
internationaal
 Helft van de aandelen in handen van de staat
 Gouverneur: Jan Smets: hij is lid van de Raad van Bestuur van de ECB

1.2.3.2 Taken
Europees Monetair beleid

 1999: neemt actief deel aan de bepaling en uitvoering van het monetaire beleid van het ECSB
en Eurosysteem
 Verplicht reserves (ongeveer 2% van bepaalde passiva) aan te houden in vorm van deposito’s
 Taken bij openmarkttransacties en permanente faciliteiten

Goud- en deviezenreserves

 NBB houdt goud- en dievenreserves van de Staat aan en beheert ze

Uitgifte van Europese biljetten en munten

 De centrale banken en ECB bepalen hoeveel briefjes elk jaar gedrukt mogen worden
 Elke centrale bank krijgt een quotum
 Elke nationale centrale bank is verantwoordelijk voor één of enkele biljetten
 NBB is gespecialiseerd in biljetten van 50 euro
 NBB voert controle uit van de geldomloop

Studie- en informatiecentrum