Hfstk 2 : systematiek/fylogenie van het dierenrijk.
1. Een eenvoudige definitie van een dier kunnen geven.
Eukaryoot, meercellig, heterotroof organisme waarvan de cellen geen celwand bezitten
Phylum Platyhelminthes (Platwormen)
2. De adaptaties die zich voorgedaan hebben om te evolueren van een
neteldier naar een platworm kunnen weergeven.
Ontstaan…
Tweelagig drielagig
diploblast triploblast
- Buitenkant = ectoderm
- Binnenkant = endoderm
- Tussenlaag = mesoderm
(levend eerste die organen vormen)
Radiale symmetrie bilaterale symmetrie
Kop & achterzijde
Kopzijde sensorische cellen (zintuigcellen !)
Neuronen (zenuwcellen) in ganglia voorloper van de hersenen
Slechts één opening mondholte = anus
Gerichte beweging
1
, 3. De soorten van symmetrie kunnen geven plus hierbij voorbeelden van
dieren.
Asymmetrisch: Radiaal/ veelzijdig symmetrisch:
alle soorten sponzen (geweispons, badspons, ...) neteldieren (oorkwal, blauwe/gele haarkwal,
Australische zeewesp..)
Bilateraal symetrisch:
bijna alle overige dieren zoals platwormen, geleedpotigen (schaaldieren zoals kreeft, duizend- en
miljoenpoten, insecten zoals kevers, vlinders, bijen, muggen enz.), stekelhuidigen (zeester, zeeëgel,
enz.), ... de mens, ...
4. De soorten van platwormen kunnen geven + voorbeelden
Parasitaire platwormen: Vrijlevende platwormen:
- Zuigwormen (klasse Trematoda, vb. leverbot) - Trilhaarwormen (klasse Turbellaria)
- Lintwormen (klasse Cestoda, vb.runderlintworm)
5. Kort de spijsvertering, de uitscheiding, de ademhaling, het zenuwstelsel
en de voortplanting van platwormen kunnen weergeven.
Spijsverteringsstelsel
Vrijlevende platwormen:
- Slijm afscheiden (prooi vangen) omwikkelen prooi + stulpen slokdarm naar buiten + in prooi
gedreven m.b.v. eiwitsplitsende enzymen opname fragmenten vd prooi in de sterk vertakte
darm
- Kliercellen in darmwand eerste, extracellulaire afbraak wordt via fagocytose opgenomen in
de cellen vd darmwand & daar verder intracellulair afgebroken
- Verspreiding nutriënten adhv diffusie naar cellen van de tussenlaag en de buitenlaag
Parasitaire platwormen:
- Geen spijsverteringsstelsel nemen rechtstreeks verteerd voedsel (van de gastheer) op via de
lichaamswand
- Cuticula is ongevoelig voor de werking van de afbraakenzymen van de gastheer gastheer niet
verteerd w
2
1. Een eenvoudige definitie van een dier kunnen geven.
Eukaryoot, meercellig, heterotroof organisme waarvan de cellen geen celwand bezitten
Phylum Platyhelminthes (Platwormen)
2. De adaptaties die zich voorgedaan hebben om te evolueren van een
neteldier naar een platworm kunnen weergeven.
Ontstaan…
Tweelagig drielagig
diploblast triploblast
- Buitenkant = ectoderm
- Binnenkant = endoderm
- Tussenlaag = mesoderm
(levend eerste die organen vormen)
Radiale symmetrie bilaterale symmetrie
Kop & achterzijde
Kopzijde sensorische cellen (zintuigcellen !)
Neuronen (zenuwcellen) in ganglia voorloper van de hersenen
Slechts één opening mondholte = anus
Gerichte beweging
1
, 3. De soorten van symmetrie kunnen geven plus hierbij voorbeelden van
dieren.
Asymmetrisch: Radiaal/ veelzijdig symmetrisch:
alle soorten sponzen (geweispons, badspons, ...) neteldieren (oorkwal, blauwe/gele haarkwal,
Australische zeewesp..)
Bilateraal symetrisch:
bijna alle overige dieren zoals platwormen, geleedpotigen (schaaldieren zoals kreeft, duizend- en
miljoenpoten, insecten zoals kevers, vlinders, bijen, muggen enz.), stekelhuidigen (zeester, zeeëgel,
enz.), ... de mens, ...
4. De soorten van platwormen kunnen geven + voorbeelden
Parasitaire platwormen: Vrijlevende platwormen:
- Zuigwormen (klasse Trematoda, vb. leverbot) - Trilhaarwormen (klasse Turbellaria)
- Lintwormen (klasse Cestoda, vb.runderlintworm)
5. Kort de spijsvertering, de uitscheiding, de ademhaling, het zenuwstelsel
en de voortplanting van platwormen kunnen weergeven.
Spijsverteringsstelsel
Vrijlevende platwormen:
- Slijm afscheiden (prooi vangen) omwikkelen prooi + stulpen slokdarm naar buiten + in prooi
gedreven m.b.v. eiwitsplitsende enzymen opname fragmenten vd prooi in de sterk vertakte
darm
- Kliercellen in darmwand eerste, extracellulaire afbraak wordt via fagocytose opgenomen in
de cellen vd darmwand & daar verder intracellulair afgebroken
- Verspreiding nutriënten adhv diffusie naar cellen van de tussenlaag en de buitenlaag
Parasitaire platwormen:
- Geen spijsverteringsstelsel nemen rechtstreeks verteerd voedsel (van de gastheer) op via de
lichaamswand
- Cuticula is ongevoelig voor de werking van de afbraakenzymen van de gastheer gastheer niet
verteerd w
2
