Hfstk 2 : systematiek/fylogenie van het dierenrijk.
Phylum Chordata (Chordadieren)
1. De adaptaties die zich voorgedaan hebben om te evolueren van een
stekelhuidige naar een chordadier kunnen weergeven.
- Aanwezigheid van een Chorda dorsalis
- Dorsaal gelegen zenuwstelsel al dan niet omgeven door wervelkolom (Vertebrata)
- Een farynx (= keelholte) met kieuwopeningen
(bij Vissen verder ontw tot het kieuwapparaat)
- Een staart = lichaamsdeel start achter de anus en bestaat voornamelijk uit spieren
De embryonale ontwikkeling van een chordadier kunnen schematiseren.
2. De betekenis van ‘chorda dorsalis’ kunnen weergeven.
Chorda dorsalis = notochord = een soepele staaf van elastisch celweefsel
steunorgaan
Bij de meeste organismen van het subphylum Vertebrata (Gewervelden) wordt de chorda
dorsalis na de embryonale periode door de wervellichamen vervangen
3. Betekenis van een dorsale versus een ventrale zenuwstreng kennen.
Ventrale zenuwstreng:
Zenuwstreng gelegen aan de buikzijde.
Dorsale zenuwstreng:
Zenuwstreng gelegen aan de rugzijde. Bij Vertebrata (gewervelden) omgeven door de
wervelkolom.
1
, 4. Kunnen aantonen dat een lancetvisje/een zakpijp een chordadier is.
Zakpijp Lancetvisje
Subphylum : Tunicata = manteldieren Subphylum : Cephalochordata = schedellozen
- Classis: Ascidiacea = zakpijpen - Classis: Leptocardii = Lancetvisjes
Bevat Farynx met kieuwopeningen Bevatten notochord
Twee openingen (in-& uitstroom afvalstoffen) + dorsale zenuwstreng
Bestaan larven & bevatten en notochord
+ dorsale zenuwstreng
5. De overgang van niet gewervelde naar gewervelden kunnen beschrijven. Wat
verandert er
Exoskelet (uitwendig) Endoskelet (inwendig)
Endoskelet kraakbenig of benig
Skelet = wervelkolom + schedel + beenderen vd ledematen
Exoskelet:
- Exoskelet beperkte groei & bewegingsvrijheid
Endoskelet:
- Meer stevigheid meer bewegingsvrijheid, grotere gestaltes (grotere dieren)
- Wervelkolom rond centrale, dorsale zenuw bescherming
De delen van een endoskelet schematisch kunnen weergeven.
Hersenen w beschermd door schedelbeenderen, schedel
Ruggemerg w beschermd door wervelkolom
- Op schedelbeenderen sluiten kaakbeenderen aan
- Beenderen van de voorste ledematen aansluiting wervelkolom via schoudergordel
- Beenderen van de achterste ledematen aansluiting wervelkolom via bekkengordel
- Wervels dragen ribben (enorm beschermend longen & hart)
6. De subphyla van de Chordata kunnen weergeven.
7. De superclassis van de Vertebrata kunnen weergeven.
1. Subphylum : Tunicata = manteldieren 2. Subphylum : 3. Subphylum : Vertebrata = gewervelden
- Classis: Larvacea = mantelvisjes Cephalochordata = schedellozen o Superclassis : Kaaklozen
- Classis: Ascidiacea = zakpijpen - Classis:
- Classis: Thaliacea = salpen Leptocardii = Lancetvisje o Superclassis : Pisces
- Classis : Kraakbeenvissen
- Classis : beenvissen
o Superclassis : Tetrapoda
- Classis : Amphibia
- Classis : Reptilia
- Classis : Aves
- Classis : Mammalia
2
Phylum Chordata (Chordadieren)
1. De adaptaties die zich voorgedaan hebben om te evolueren van een
stekelhuidige naar een chordadier kunnen weergeven.
- Aanwezigheid van een Chorda dorsalis
- Dorsaal gelegen zenuwstelsel al dan niet omgeven door wervelkolom (Vertebrata)
- Een farynx (= keelholte) met kieuwopeningen
(bij Vissen verder ontw tot het kieuwapparaat)
- Een staart = lichaamsdeel start achter de anus en bestaat voornamelijk uit spieren
De embryonale ontwikkeling van een chordadier kunnen schematiseren.
2. De betekenis van ‘chorda dorsalis’ kunnen weergeven.
Chorda dorsalis = notochord = een soepele staaf van elastisch celweefsel
steunorgaan
Bij de meeste organismen van het subphylum Vertebrata (Gewervelden) wordt de chorda
dorsalis na de embryonale periode door de wervellichamen vervangen
3. Betekenis van een dorsale versus een ventrale zenuwstreng kennen.
Ventrale zenuwstreng:
Zenuwstreng gelegen aan de buikzijde.
Dorsale zenuwstreng:
Zenuwstreng gelegen aan de rugzijde. Bij Vertebrata (gewervelden) omgeven door de
wervelkolom.
1
, 4. Kunnen aantonen dat een lancetvisje/een zakpijp een chordadier is.
Zakpijp Lancetvisje
Subphylum : Tunicata = manteldieren Subphylum : Cephalochordata = schedellozen
- Classis: Ascidiacea = zakpijpen - Classis: Leptocardii = Lancetvisjes
Bevat Farynx met kieuwopeningen Bevatten notochord
Twee openingen (in-& uitstroom afvalstoffen) + dorsale zenuwstreng
Bestaan larven & bevatten en notochord
+ dorsale zenuwstreng
5. De overgang van niet gewervelde naar gewervelden kunnen beschrijven. Wat
verandert er
Exoskelet (uitwendig) Endoskelet (inwendig)
Endoskelet kraakbenig of benig
Skelet = wervelkolom + schedel + beenderen vd ledematen
Exoskelet:
- Exoskelet beperkte groei & bewegingsvrijheid
Endoskelet:
- Meer stevigheid meer bewegingsvrijheid, grotere gestaltes (grotere dieren)
- Wervelkolom rond centrale, dorsale zenuw bescherming
De delen van een endoskelet schematisch kunnen weergeven.
Hersenen w beschermd door schedelbeenderen, schedel
Ruggemerg w beschermd door wervelkolom
- Op schedelbeenderen sluiten kaakbeenderen aan
- Beenderen van de voorste ledematen aansluiting wervelkolom via schoudergordel
- Beenderen van de achterste ledematen aansluiting wervelkolom via bekkengordel
- Wervels dragen ribben (enorm beschermend longen & hart)
6. De subphyla van de Chordata kunnen weergeven.
7. De superclassis van de Vertebrata kunnen weergeven.
1. Subphylum : Tunicata = manteldieren 2. Subphylum : 3. Subphylum : Vertebrata = gewervelden
- Classis: Larvacea = mantelvisjes Cephalochordata = schedellozen o Superclassis : Kaaklozen
- Classis: Ascidiacea = zakpijpen - Classis:
- Classis: Thaliacea = salpen Leptocardii = Lancetvisje o Superclassis : Pisces
- Classis : Kraakbeenvissen
- Classis : beenvissen
o Superclassis : Tetrapoda
- Classis : Amphibia
- Classis : Reptilia
- Classis : Aves
- Classis : Mammalia
2
