1. Inleiding
2. Invloed vd Belg. staatstructuur op de wetgeving
Wetgeving = verzamelnaam voor vers soorten rechtsnormen (bv; rechtsregels maatschappelijk & eco leven regelen)
Hiërarchie rechtsnormen:
Grondnormen
= Belg. Grondwet & EU verdragen en Richtlijnen
Wettelijk (wetgevend) niveau
= Wetten, decreten & ordonnanties
Uitvoerend of reglementair niveau
= Koninklijke besluiten, besluiten van gemeenschaps- en gewestregering & ministeriële besluiten
Lagere besturen
= Besluiten op niveau van gemeentes en provincies
België heden een federale staat
› Staatsstructuur vastgelegd in de grondwet en bijzondere staatshervormingswetten
› Federale staat = Gelijkwaardige structuren bep. mee beleid vh land gewesten en gemeenschappen
Staat:
- Uitvoerende macht
= federaal parlement (Kamer van Volksvertegenwoordigers en Senaat)
Stemt de wetten & de koning (in de praktijk federale regering) zorgt voor de uitvoering ervan via koninklijke
besluiten
- Wetgevende macht
= federale regering
Gewesten en gemeenschappen:
- Uitvoerende macht
= door de bevolking verkozen parlementen
- Wetgevende macht
= een regering
- 3 gewesten:
= het Vlaamse, Waalse en Brusselse Hoofdstedelijk Gewest elk eigen parlement en regering
- 3 gemeenschappen:
= de Vlaamse, de Franse en de Duitstalige Gemeenschap elk eigen parlement en regering
* voor het Vlaamse gewest en de Vlaamse gemeenschap samen slechts één (Vlaams) parlement en één (Vlaamse)
Regering.
3. Soorten wetgeving
› De federale overheid maakt wetten.
› De wetgevende machten van het Vlaamse en Waalse Gewest en de drie gemeenschappen (de diverse
regionale parlementen) stemmen decreten.
De Vlaamse overheid vaardigt dus decreten uit.
Decreten = (federale) wet, dezelfde rechtskracht
1
, › In het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest stemt het Brusselse parlement (de Brusselse Hoofdstedelijke Raad)
ordonnanties ca. dezelfde rechtskracht als decreten en wetten.
› De provinciale en lokale overheden maken reglementen.
› Wetten en decreten kunnen nog verder verfijnd of aangevuld worden door uitvoeringsbesluiten.
Officiële naam Vlaams uitvoeringsbesluit = ‘Besluit van de Vlaamse Regering’
Bep voorwaarden nog preciezer omschrijven, procedure verfijnen, systemen van evaluatie en controle
inbouwen, …
Elk overheidsniveau eigen bevoegdheden
Kan slechts wetten/decreten stemt voor het niveau waarvoor hij/zij bevoegd is.
De federale Staat:
= Bevoegdheden die geacht worden voor de gehele natie te gelden bv. fiscale wetgeving, sociale zekerheid, …
De gewesten:
= Hebben in principe plaatsgebonden bevoegdheden bv. ruimtelijke ordening en stedenbouw
De gemeenschappen:
= Persoonsgebonden bevoegdheden regelen bv. cultuur, gezondheidszorg
Een kaderwet
Een wet die de algemene principes, verantwoordelijkheden en procedures regelt, maar geen gedetailleerde
regels bevat.
› Een kaderwet bevat een raamwerk – de kaders – waarbinnen er gedetailleerde voorschriften kunnen worden
uitgevaardigd.
› BEL w deze wetten gewoonlijk verder uitgewerkt door Koninklijke Besluiten en Ministeriële besluiten.
Voordeel van een kaderwet:
› Een degelijke wettelijke basis gegeven w aan belangrijke voorschriften + details kunnen w aangepast aan
veranderde omstandigheden moet geen wetwijziging behandeld en goedgekeurd w door parlement
vb. Er w ontdekt dat een bepaalde stof schadelijker is voor het milieu dan voorheen bekend was, dan kan de
veiligheidsnorm aangescherpt worden in een Koninklijk of Ministerieel besluit, zonder dat eerst een nieuwe wet
moet worden aangenomen. Een Ministerieel besluit komt veel makkelijker en sneller tot stand.
Een Koninklijk Besluit
= Een besluit van de regering.
› Volgens Belgische Grondwet Koning bevoegd uitvoering v/d wet
› In de praktijk is dit de federale regering als geheel.
Koning tekent als 1ste besluit indruk dat hij/zij persoonlijk achter het besluit staat
maar gaat om besluiten vd ministers politiek verantwoordelijk voor de inhoud v/h besluit
› Adhv Koninklijk Besluit zal de federale regering de wetgeving voorzien van de nodige uitvoeringsmaatregelen.
Wet VS Koninklijk Besluit:
› Voor een wet van kracht wordt, moet het parlement hem aannemen.
› Een Koninklijk Besluit kan door de regering worden uitgevaardigd zonder directe medewerking v/h parlement.
Ministerieel besluit (MB)
› De verantwoordelijke federale minister zorgt voor de verdere uitvoering in detailmaatregelen via een
Ministerieel Besluit.
= Een norm in het Belgisch Recht die uitgaat van een individuele minister van de federale regering.
› Voor detailmaatregelen kan de bevoegde minister individueel optreden via een Ministerieel Besluit dat, net
als de Koninklijke Besluiten, eerst in het Belgisch Staatsblad moet verschijnen vooraleer het bindend wordt.
2
2. Invloed vd Belg. staatstructuur op de wetgeving
Wetgeving = verzamelnaam voor vers soorten rechtsnormen (bv; rechtsregels maatschappelijk & eco leven regelen)
Hiërarchie rechtsnormen:
Grondnormen
= Belg. Grondwet & EU verdragen en Richtlijnen
Wettelijk (wetgevend) niveau
= Wetten, decreten & ordonnanties
Uitvoerend of reglementair niveau
= Koninklijke besluiten, besluiten van gemeenschaps- en gewestregering & ministeriële besluiten
Lagere besturen
= Besluiten op niveau van gemeentes en provincies
België heden een federale staat
› Staatsstructuur vastgelegd in de grondwet en bijzondere staatshervormingswetten
› Federale staat = Gelijkwaardige structuren bep. mee beleid vh land gewesten en gemeenschappen
Staat:
- Uitvoerende macht
= federaal parlement (Kamer van Volksvertegenwoordigers en Senaat)
Stemt de wetten & de koning (in de praktijk federale regering) zorgt voor de uitvoering ervan via koninklijke
besluiten
- Wetgevende macht
= federale regering
Gewesten en gemeenschappen:
- Uitvoerende macht
= door de bevolking verkozen parlementen
- Wetgevende macht
= een regering
- 3 gewesten:
= het Vlaamse, Waalse en Brusselse Hoofdstedelijk Gewest elk eigen parlement en regering
- 3 gemeenschappen:
= de Vlaamse, de Franse en de Duitstalige Gemeenschap elk eigen parlement en regering
* voor het Vlaamse gewest en de Vlaamse gemeenschap samen slechts één (Vlaams) parlement en één (Vlaamse)
Regering.
3. Soorten wetgeving
› De federale overheid maakt wetten.
› De wetgevende machten van het Vlaamse en Waalse Gewest en de drie gemeenschappen (de diverse
regionale parlementen) stemmen decreten.
De Vlaamse overheid vaardigt dus decreten uit.
Decreten = (federale) wet, dezelfde rechtskracht
1
, › In het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest stemt het Brusselse parlement (de Brusselse Hoofdstedelijke Raad)
ordonnanties ca. dezelfde rechtskracht als decreten en wetten.
› De provinciale en lokale overheden maken reglementen.
› Wetten en decreten kunnen nog verder verfijnd of aangevuld worden door uitvoeringsbesluiten.
Officiële naam Vlaams uitvoeringsbesluit = ‘Besluit van de Vlaamse Regering’
Bep voorwaarden nog preciezer omschrijven, procedure verfijnen, systemen van evaluatie en controle
inbouwen, …
Elk overheidsniveau eigen bevoegdheden
Kan slechts wetten/decreten stemt voor het niveau waarvoor hij/zij bevoegd is.
De federale Staat:
= Bevoegdheden die geacht worden voor de gehele natie te gelden bv. fiscale wetgeving, sociale zekerheid, …
De gewesten:
= Hebben in principe plaatsgebonden bevoegdheden bv. ruimtelijke ordening en stedenbouw
De gemeenschappen:
= Persoonsgebonden bevoegdheden regelen bv. cultuur, gezondheidszorg
Een kaderwet
Een wet die de algemene principes, verantwoordelijkheden en procedures regelt, maar geen gedetailleerde
regels bevat.
› Een kaderwet bevat een raamwerk – de kaders – waarbinnen er gedetailleerde voorschriften kunnen worden
uitgevaardigd.
› BEL w deze wetten gewoonlijk verder uitgewerkt door Koninklijke Besluiten en Ministeriële besluiten.
Voordeel van een kaderwet:
› Een degelijke wettelijke basis gegeven w aan belangrijke voorschriften + details kunnen w aangepast aan
veranderde omstandigheden moet geen wetwijziging behandeld en goedgekeurd w door parlement
vb. Er w ontdekt dat een bepaalde stof schadelijker is voor het milieu dan voorheen bekend was, dan kan de
veiligheidsnorm aangescherpt worden in een Koninklijk of Ministerieel besluit, zonder dat eerst een nieuwe wet
moet worden aangenomen. Een Ministerieel besluit komt veel makkelijker en sneller tot stand.
Een Koninklijk Besluit
= Een besluit van de regering.
› Volgens Belgische Grondwet Koning bevoegd uitvoering v/d wet
› In de praktijk is dit de federale regering als geheel.
Koning tekent als 1ste besluit indruk dat hij/zij persoonlijk achter het besluit staat
maar gaat om besluiten vd ministers politiek verantwoordelijk voor de inhoud v/h besluit
› Adhv Koninklijk Besluit zal de federale regering de wetgeving voorzien van de nodige uitvoeringsmaatregelen.
Wet VS Koninklijk Besluit:
› Voor een wet van kracht wordt, moet het parlement hem aannemen.
› Een Koninklijk Besluit kan door de regering worden uitgevaardigd zonder directe medewerking v/h parlement.
Ministerieel besluit (MB)
› De verantwoordelijke federale minister zorgt voor de verdere uitvoering in detailmaatregelen via een
Ministerieel Besluit.
= Een norm in het Belgisch Recht die uitgaat van een individuele minister van de federale regering.
› Voor detailmaatregelen kan de bevoegde minister individueel optreden via een Ministerieel Besluit dat, net
als de Koninklijke Besluiten, eerst in het Belgisch Staatsblad moet verschijnen vooraleer het bindend wordt.
2
