Inhoud
Gezondheidsbevordering en preventie.....................................................................................................................2
3.1: Preventie en gezondheidsbevordering in de GGZ.........................................................................................2
3.2: Gedragsverandering en begeleiding bij zorgvrager met angststoornis.........................................................3
3.3: Gedragsverandering en weerstand bij psychiatrische stoornissen...............................................................4
3.4: Preventieprogramma's en richtlijnen bij angststoornissen...........................................................................5
3.5: Vroegtijdig signaleren van depressie.............................................................................................................5
3.6: Psycho- educatie............................................................................................................................................6
3.7: Vroegsignalering en psycho-educatie in de praktijk......................................................................................7
Ontwikkelingen in zorg en maatschappij..................................................................................................................7
1.1: Visie op gezondheid en ziekte........................................................................................................................7
1.2: Herken de kaders van jouw toekomstig beroep............................................................................................9
2.1: Zorgprogramma hartfalen............................................................................................................................12
3.1: Ouderenbeleid..............................................................................................................................................13
3.2: Wetgeving langdurige zorg..........................................................................................................................14
3.3: Depressie en de sociale kaart.......................................................................................................................14
3.5: Transities in de zorg: voorbereiding.............................................................................................................15
Veiligheid en kwaliteit.............................................................................................................................................16
1.1: Wat is kwaliteit van zorg?............................................................................................................................16
1.2: Kwaliteit van zorg: de cirkel rond.................................................................................................................17
2.1: patiëntveiligheid...........................................................................................................................................19
3.1: Toepassing van richtlijnen............................................................................................................................20
3.2: Kennismaken met landelijke richtlijnen.......................................................................................................21
3.3: Kwetsbare ouderen......................................................................................................................................22
3.4: Screening van kwetsbare ouderen...............................................................................................................23
,GEZONDHEIDSBEVORDERING EN PREVENTIE
3.1: PREVENTIE EN GEZONDHEIDSBEVORDERING IN DE GGZ
1. UITLEGGEN WAT DE PREVENTIEVE TAAK VAN DE VERPLEEGKUNDIGE IS BIJ ZORGVRAGERS MET
PSYCHISCHE STOORNISSEN
1. De belevingswereld van de cliënt is het vertrekpunt
In de verschillende fasen van het werken met een signaleringsplan is de belevingswereld van de cliënt
het vertrekpunt van alle activiteiten door de groepsleider. Dit betekent dat er aangesloten wordt bij:
• De dagelijkse realiteit van de cliënt (is er bijvoorbeeld sprake van achterdocht, wanen)
• De doelen die de cliënt zelf stelt (wat is zijn hulpvraag, wat is zijn toekomstperspectief)
• De ontwikkelingsfase: Intelligentie niveau, sociaal-emotionele ontwikkeling
2. Het signaleringsplan is een ‘plan op maat’
Vanwege het unieke karakter van iedere situatie is het noodzakelijk dat het signaleringsplan voor
iedere cliënt individueel wordt opgesteld. Dit betekent dat er geen standaard signaleringsplannen
ontwikkeld moeten worden (zoals dit wel bij verpleegplannen gebruikelijk is).
3. Het werken met een signaleringsplan is een gezamenlijke activiteit van de cliënt, zijn sociaal
netwerk en groepsleider / behandelaar.
Het opstellen van een signaleringsplan is een gezamenlijke activiteit tussen cliënt, zijn sociaal netwerk
en groepsleider / behandelaar. In de voorbereidende fase is het belangrijk dat er geïnvesteerd wordt in
de contacten met cliënt en zijn sociaal netwerk. Onderzocht dient te worden welke bijdrage éénieder
kan leveren. Deze kennis is een belangrijke voorwaarde om in de volgende fasen de individuele
benadering tot zijn recht te laten komen. Hiermee wordt ook inzichtelijke gemaakt wat éénieders
mogelijkheden zijn.
4. Het signaleringsplan behoeft voortdurend bijstelling
Een signaleringsplan dient voortdurend bijgesteld te worden op basis van actuele gegevens en de
gezondheidstoestand van de cliënt. Een éénmaal opgesteld signaleringsplan mag daarom ook nooit
gezien worden als een eindproduct.
5. Een positief waarderende houding van de hulpverlener
Bij vroeg signalering en vroege interventie ligt de nadruk op het vergroten van de controle t.a.v. de
psychiatrische en/of gedragsstoornis en over de gevolgen ervan voor het leven van de cliënt. Dit doel
zal bij de meeste cliënten met vallen en opstaan bereikt worden. Cliënt, sociaal netwerk en
groepsleider maken een leerproces door voordat de methodiek van vroeg signalering en vroege
interventie succesvol kan worden toegepast.
2. UITLEGGEN WELKE ALGEMENE BARRIERES ER ZIJN TEN AANZIEN VAN
GEZONDHEIDSBEVORDERING IN DE GGZ (KH)
Veelvoorkomende barrières waar mensen tegenaan lopen, zijn tijd, externe omstandigheden en
voorwaarden die de persoon koppelt aan het uitvoeren van het gedrag. Een barrière zorgt ervoor dat
een positieve intentie in de loop van de tijd verandert in een negatieve intentie.
- Grote groep hulpzoekenden
- Fractie van de inspanningen focust zich op preventie en gezondheidspromotie.
Algemene bevolking Professionals GGZ beleid
Gebrek aan kennis Kennis en ervaring van Beschikbare budgetten zijn
vroegdetectie bij sommige beperkt
beroepsgroepen onvoldoende
Negatieve attitude tav Negatieve attitude tav
geestelijke geestelijke
gezondheidsproblemen gezondheidsproblemen
(stigma) (stigma)
, 3. DE ESSENTIE VAN SIGNALERINGSPLANNEN VERWOORDEN MET BEHULP VAN EEN VOORBEELD (KH)
Een signaleringsplan is een methodiek die als doel heeft ervoor te zorgen dat het optreden van een
psychische crisis in de toekomst voorkomen wordt. Er bestaat geen garantie op succes, maar de
ervaring uit het tweejarige project heeft ons geleerd dat een signaleringsplan wel degelijk zinvol is voor
zowel cliënt als groepsleiding bij het voorkomen van een nieuwe crisis.
Een signaleringsplan bestaat uit twee delen:
1. een beschrijving van de vroege voortekenen van een crisis in afzonderlijke fasen;
2. een beschrijving wat de cliënt, sociaal netwerk en groepsleiders het beste kunnen doen bij
zo’n dreigende crisis in de afzonderlijke fasen die aan een crisis voorafgaan.
Terminologie die je gebruikt bij een signaleringsplan:
Vroege voortekenen: dit zijn veranderingen in de beleving of het gedrag bij de cliënt die een
naderende crisis aankondigen.
Vroeg signalering: verwijst naar de inspanningen die verricht worden om de voortekenen van
een crisis in een zo vroeg mogelijk stadium te ontdekken.
Vroege interventies: zijn de acties die bij de vroege voortekenen per fase ondernomen
worden.
3.2: GEDRAGSVERANDERING EN BEGELEIDING BIJ ZORGVRAGER MET ANGSTSTOORNIS
1. EEN PSYCHISCH GEZONDHEIDSPROBLEEM (ANGSTSTOORNIS) ANALYSEREN MBV HET MODEL VAN
LALONDE (KH)
Health Concept van Lalonde
De endogene, persoonsgebonden gezondheidsdeterminant betreft de factoren die zich in
het menselijk lichaam afspelen en die van invloed zijn op de gezondheid.
De gezondheidsdeterminant leefstijl & gedrag geeft de invloed weer die het gedrag van
mensen heeft op de gezondheid en op het ontstaan of verergeren van
gezondheidsproblemen.
De gezondheidsdeterminant extern milieu kan worden onderverdeeld in de fysieke en de
maatschappelijke omgeving, die ook wel exogene gezondheidsdeterminanten worden
genoemd.
o De fysieke omgeving betreft factoren buiten het menselijk lichaam die van invloed zijn
op de gezondheid en het ontstaan of verergeren van gezondheidsproblemen.
o De maatschappelijke omgeving is de gezondheidsdeterminant die de plaats van
mensen weergeeft binnen de maatschappij.
Bij de gezondheidsdeterminant medische zorg & preventie gaat het om allerlei
gezondheidszorgvoorzieningen. Deze voorzieningen kunnen zowel curatief als preventief
worden ingezet in de zorg voor gezondheid en het voorkomen of verergeren van
gezondheidsproblemen.
Gezondheidsbevordering en preventie.....................................................................................................................2
3.1: Preventie en gezondheidsbevordering in de GGZ.........................................................................................2
3.2: Gedragsverandering en begeleiding bij zorgvrager met angststoornis.........................................................3
3.3: Gedragsverandering en weerstand bij psychiatrische stoornissen...............................................................4
3.4: Preventieprogramma's en richtlijnen bij angststoornissen...........................................................................5
3.5: Vroegtijdig signaleren van depressie.............................................................................................................5
3.6: Psycho- educatie............................................................................................................................................6
3.7: Vroegsignalering en psycho-educatie in de praktijk......................................................................................7
Ontwikkelingen in zorg en maatschappij..................................................................................................................7
1.1: Visie op gezondheid en ziekte........................................................................................................................7
1.2: Herken de kaders van jouw toekomstig beroep............................................................................................9
2.1: Zorgprogramma hartfalen............................................................................................................................12
3.1: Ouderenbeleid..............................................................................................................................................13
3.2: Wetgeving langdurige zorg..........................................................................................................................14
3.3: Depressie en de sociale kaart.......................................................................................................................14
3.5: Transities in de zorg: voorbereiding.............................................................................................................15
Veiligheid en kwaliteit.............................................................................................................................................16
1.1: Wat is kwaliteit van zorg?............................................................................................................................16
1.2: Kwaliteit van zorg: de cirkel rond.................................................................................................................17
2.1: patiëntveiligheid...........................................................................................................................................19
3.1: Toepassing van richtlijnen............................................................................................................................20
3.2: Kennismaken met landelijke richtlijnen.......................................................................................................21
3.3: Kwetsbare ouderen......................................................................................................................................22
3.4: Screening van kwetsbare ouderen...............................................................................................................23
,GEZONDHEIDSBEVORDERING EN PREVENTIE
3.1: PREVENTIE EN GEZONDHEIDSBEVORDERING IN DE GGZ
1. UITLEGGEN WAT DE PREVENTIEVE TAAK VAN DE VERPLEEGKUNDIGE IS BIJ ZORGVRAGERS MET
PSYCHISCHE STOORNISSEN
1. De belevingswereld van de cliënt is het vertrekpunt
In de verschillende fasen van het werken met een signaleringsplan is de belevingswereld van de cliënt
het vertrekpunt van alle activiteiten door de groepsleider. Dit betekent dat er aangesloten wordt bij:
• De dagelijkse realiteit van de cliënt (is er bijvoorbeeld sprake van achterdocht, wanen)
• De doelen die de cliënt zelf stelt (wat is zijn hulpvraag, wat is zijn toekomstperspectief)
• De ontwikkelingsfase: Intelligentie niveau, sociaal-emotionele ontwikkeling
2. Het signaleringsplan is een ‘plan op maat’
Vanwege het unieke karakter van iedere situatie is het noodzakelijk dat het signaleringsplan voor
iedere cliënt individueel wordt opgesteld. Dit betekent dat er geen standaard signaleringsplannen
ontwikkeld moeten worden (zoals dit wel bij verpleegplannen gebruikelijk is).
3. Het werken met een signaleringsplan is een gezamenlijke activiteit van de cliënt, zijn sociaal
netwerk en groepsleider / behandelaar.
Het opstellen van een signaleringsplan is een gezamenlijke activiteit tussen cliënt, zijn sociaal netwerk
en groepsleider / behandelaar. In de voorbereidende fase is het belangrijk dat er geïnvesteerd wordt in
de contacten met cliënt en zijn sociaal netwerk. Onderzocht dient te worden welke bijdrage éénieder
kan leveren. Deze kennis is een belangrijke voorwaarde om in de volgende fasen de individuele
benadering tot zijn recht te laten komen. Hiermee wordt ook inzichtelijke gemaakt wat éénieders
mogelijkheden zijn.
4. Het signaleringsplan behoeft voortdurend bijstelling
Een signaleringsplan dient voortdurend bijgesteld te worden op basis van actuele gegevens en de
gezondheidstoestand van de cliënt. Een éénmaal opgesteld signaleringsplan mag daarom ook nooit
gezien worden als een eindproduct.
5. Een positief waarderende houding van de hulpverlener
Bij vroeg signalering en vroege interventie ligt de nadruk op het vergroten van de controle t.a.v. de
psychiatrische en/of gedragsstoornis en over de gevolgen ervan voor het leven van de cliënt. Dit doel
zal bij de meeste cliënten met vallen en opstaan bereikt worden. Cliënt, sociaal netwerk en
groepsleider maken een leerproces door voordat de methodiek van vroeg signalering en vroege
interventie succesvol kan worden toegepast.
2. UITLEGGEN WELKE ALGEMENE BARRIERES ER ZIJN TEN AANZIEN VAN
GEZONDHEIDSBEVORDERING IN DE GGZ (KH)
Veelvoorkomende barrières waar mensen tegenaan lopen, zijn tijd, externe omstandigheden en
voorwaarden die de persoon koppelt aan het uitvoeren van het gedrag. Een barrière zorgt ervoor dat
een positieve intentie in de loop van de tijd verandert in een negatieve intentie.
- Grote groep hulpzoekenden
- Fractie van de inspanningen focust zich op preventie en gezondheidspromotie.
Algemene bevolking Professionals GGZ beleid
Gebrek aan kennis Kennis en ervaring van Beschikbare budgetten zijn
vroegdetectie bij sommige beperkt
beroepsgroepen onvoldoende
Negatieve attitude tav Negatieve attitude tav
geestelijke geestelijke
gezondheidsproblemen gezondheidsproblemen
(stigma) (stigma)
, 3. DE ESSENTIE VAN SIGNALERINGSPLANNEN VERWOORDEN MET BEHULP VAN EEN VOORBEELD (KH)
Een signaleringsplan is een methodiek die als doel heeft ervoor te zorgen dat het optreden van een
psychische crisis in de toekomst voorkomen wordt. Er bestaat geen garantie op succes, maar de
ervaring uit het tweejarige project heeft ons geleerd dat een signaleringsplan wel degelijk zinvol is voor
zowel cliënt als groepsleiding bij het voorkomen van een nieuwe crisis.
Een signaleringsplan bestaat uit twee delen:
1. een beschrijving van de vroege voortekenen van een crisis in afzonderlijke fasen;
2. een beschrijving wat de cliënt, sociaal netwerk en groepsleiders het beste kunnen doen bij
zo’n dreigende crisis in de afzonderlijke fasen die aan een crisis voorafgaan.
Terminologie die je gebruikt bij een signaleringsplan:
Vroege voortekenen: dit zijn veranderingen in de beleving of het gedrag bij de cliënt die een
naderende crisis aankondigen.
Vroeg signalering: verwijst naar de inspanningen die verricht worden om de voortekenen van
een crisis in een zo vroeg mogelijk stadium te ontdekken.
Vroege interventies: zijn de acties die bij de vroege voortekenen per fase ondernomen
worden.
3.2: GEDRAGSVERANDERING EN BEGELEIDING BIJ ZORGVRAGER MET ANGSTSTOORNIS
1. EEN PSYCHISCH GEZONDHEIDSPROBLEEM (ANGSTSTOORNIS) ANALYSEREN MBV HET MODEL VAN
LALONDE (KH)
Health Concept van Lalonde
De endogene, persoonsgebonden gezondheidsdeterminant betreft de factoren die zich in
het menselijk lichaam afspelen en die van invloed zijn op de gezondheid.
De gezondheidsdeterminant leefstijl & gedrag geeft de invloed weer die het gedrag van
mensen heeft op de gezondheid en op het ontstaan of verergeren van
gezondheidsproblemen.
De gezondheidsdeterminant extern milieu kan worden onderverdeeld in de fysieke en de
maatschappelijke omgeving, die ook wel exogene gezondheidsdeterminanten worden
genoemd.
o De fysieke omgeving betreft factoren buiten het menselijk lichaam die van invloed zijn
op de gezondheid en het ontstaan of verergeren van gezondheidsproblemen.
o De maatschappelijke omgeving is de gezondheidsdeterminant die de plaats van
mensen weergeeft binnen de maatschappij.
Bij de gezondheidsdeterminant medische zorg & preventie gaat het om allerlei
gezondheidszorgvoorzieningen. Deze voorzieningen kunnen zowel curatief als preventief
worden ingezet in de zorg voor gezondheid en het voorkomen of verergeren van
gezondheidsproblemen.
