Samenvatting Handel en nijverheid in de vroege middeleeuwen

Handel en nijverheid in de
Vroege Middeleeuwen
Ontwikkeling van productie (nijverheid) – evolutie van
uitwisseling (handel)
~ kapitaal van de elites


0. Inleiding
Methodologische problemen:
 Amper schriftelijke bronnen (apathisch <-> handelslieden)
 Archeologische bronnen: metaal, ivoor, aardewerk
<-> graan, bont, textiel, papyrus
 Vooral over langeafstandshandel (kleine fractie economie)
 Vooral tijdens bloeiperiode
Voorbeeld: tabel met giften in oorkonde (charte) van een schenking van een
Frankische koning aan een abdij in Noord-Frankrijk = oosterse producten
o Frequente handelscontacten?
o Voor kleine elite?

, 1.Romeinse Rijk (tot ca. 250)
Complex interregionaal handelsverkeer dankzij
 Politieke eenheid, munteenheid
 Unifrome meeteenheid (niet langer mensen inzetten)
 Bestrijding piraterij, roverij
 Wegennet, infrastructuur
 Transactiekosen dalen: stimulans handel

1.1. Handelsverkeer en overheid
1) Staatsgeleide economie?
o Massale invoer consumptiegoederen: bevoorrading
 Olijfolie en vissaus < Hispanië
 Wijn < Gallië
 Graan < Noord-Afrika en Sicilië
o Fiscale stimuli aan kooplui
1) Vrijmarkteconomie?
o Brede circulatie van artisanale goederen
o Archeologie: aardewerk = kwalitatief op grote schaal
o Numismatiek: brede distributie bronzen munten


<-> = in kielzog van grootschalige aanbestedingen: correlatie graandistributie
en roodkleurig keramiek

1.1. Artisanale productie
Impact van imperiale beledi op artisanale productie
Direct: beheren van manufacturen voor wapenrusting legioenen
Indirect: annonae < N-Afr en Sicilië
 Specialisatie & professionalisering
 Schaalvoordeel: kwalitatief aan lagere prijzen
 Eenvoudige en goedkope consumptiegoederen  grootgrondbezitters
o Wijn, olijfolie, vissaus, amforen, textiel
o Stimulans nijverheid
 Officinae (ambachtelijke werplaatsen): proto-industrieel
 Boeren krijgen toegang tot de markt