Samenvatting chemie

Rekenen in de chemie

 Atoom
o Basisdeeltje van de materie
o Bestaat uit
 kern met daarin protonen en neutronen
 elektronen
o Atomen verschillen door het aantal protonen in de kern
 Atoommassa
o Massa van één atoom: ma (kg of g)
o Absolute massa
o Afh. van samenstelling atoom
 Atoommassa-eenheid
o Atoommassa heel klein
o Vergelijkingsmassa bepalen: atoommassa-eenheid  𝑢 = 1/12e van de massa van een
12C-atoom = (19,925 x10-27 kg )/12 = 1,6604555 x10-27 kg
o Veel met afgeronde waarden gewerkt!!
o Werkelijk: 𝑢 = 1,661 x 10-27 kg = 1,661 x 10-24 g
 Relatieve atoommassa
o Symbool: Ar
o Eenheid: geen!! Is relatief!!
o Verband: ma = Ar .u
 Molecule
o Bestaat uit meerdere atomen
o De atomen (al dan niet van verschillende soort) komen in vaste verhouding voor
o Kleinste deeltjes die eigenschappen van stof behouden
 Mol
o Stofhoeveelheid
o Symbool: n
o Eenheid: mol
 Aantal deeltjes
o Grootheid: aantal deeltjes
o Symbool: N
o Eenheid: deeltjes*
 Molaire massa
o Grootheid: molaire massa
o Symbool: M
o Eenheid: g/mol
 Oplossing
o Homogeen mengsel van zuivere stoffen
 Oplosmiddel (water of anders vermeld)
 Opgeloste stof (vaste stof, vloeistof, gas)
o Hoe groter de oplosbaarheid van een stof, hoe groter de massa die kan oplossen
 Dichtheid
o Symbool: r (rho)
o Eenheid: kg/m³ of kg/L
 Massaconcentratie

, o verhouding van de massa van component B tot het volume van het mengsel
o Symbool: bB (bèta)
o Eenheid: kg/m³ of kg/L
 Massafractie
o Verhouding van de massa van component B tot de totale massa van het mengsel (de
oplossing, vaste stof of gas)
o Symbool: wB (omega)
o Eenheid: geen eenheid (fractie) of % of m/m% of w/w%
o Formule: 𝜔𝐵 = 𝑚𝐵 / ∑ 𝑚 .100% = 𝑚𝐵 / 𝑚𝑡𝑜𝑡𝑎𝑎𝑙 (.100%)
 Sterk verdunde oplossing
o Massafractie
o Eenheid : ppm / Parts per million / Deeltjes per miljoen
o Eenheid : ppb / Parts per billion / Deeltjes per miljard
 Concentratie
o Verhouding van de stofhoeveelheid (n) van component B tot het volume van het
mengsel (de oplossing)
o Symbool: CB
o Eenheid: mol/L (ook M)
 Molfractie
o Verhouding van de stofhoeveelheid (n) van component B tot de totale
stofhoeveelheid van het mengsel (de oplossing)
o Symbool: cB (chi)
o Eenheid: geen eenheid (fractie) of %
 Volumefractie
o Verhouding van het volume van component B tot het totale volume van het mengsel
(de oplossing)
o Symbool: vol%
o Eenheid: % of v/v%
 Maken van oplossingen
o Maken oplossing vanuit vaste stof 𝑛/M = c.V
o Maken oplossing vanuit oplossing (verdunnen) = c.v =c.v
 Ideaal gas
o Moleculen bezitten geen eigen volume
o geen intermoleculaire krachten
o Bij normale temperaturen en druk mogen de meeste gassen als ideaal beschouwd
worden
o Fout bij berekeningen verwaarloosbaar
o 𝑝.𝑉=𝑛.𝑅.𝑇
o p = druk (in Pascal) (in atm)
o V = volume (in m³) (in L)
o R = universele gasconstante = 8.315 of 0.080206
o T = temperatuur in K
 Materie/stof
o Hieruit zijn voorwerpen opgebouwd
o Voorwerpen zijn opgebouwd uit één of meerdere materiesoorten

, o Verzameling van moleculen die bijeengehouden worden door intermoleculaire
krachten
 Elementen
o Stof waarvan moleculen bestaan uit één soort atomen
o Individuele ongebonden atomen: edelgassen
o 2 of meer gelijke atomen aan elkaar gebonden: BrINClHOF ; O3
o Groot aantal aan elkaar gebonden: vb. metalen
 Verbindingen/samengestelde stoffen
o Deze moleculen bestaan uit atomen van verschillende soort
o Verhouding van de atomen is constant en eenvoudig
o Atomen zijn met elkaar verbonden → verbindingen
o Kunnen (chemisch) ontleed/ontbonden worden tot op niveau van elementen
 Zijn zuivere stof
o Opgebouwd uit moleculen van dezelfde soort
 Atomen van dezelfde soort: enkelvoudige zuivere stof
 Atomen van verschillende soort: samengestelde zuivere stof
o Verschillende aggregatietoestanden mogelijk
 Vast
 Vloeibaar
 Gas
 Mengsels
o Bestaan uit 2 of meer zuivere stoffen die (fysisch) met elkaar gemengd zijn
o Stoffen kunnen via (fysische) scheidingstechnieken weer van elkaar gescheiden
worden
o Stoffen vertonen geen interactie met elkaar
o Eigenschappen van de zuivere stoffen worden niet veranderd
 verdeeldheidsgraad
o Homogeen: partikels < 10-9 m
o Heterogeen: partikels > 10-7 m
o 10-9 m < partikel < 10-7 m: colloïdaal mengsel : schijnbaar homogeen maar onder
microscoop heterogeen
 fysische eigenschappen
o Voorbeelden
 Ziften
 Filtreren
 Bezinken centrifugeren - decanteren
 Extractie
 Chromatografie
 Destillatie
 Kristallisatie
 Atoom
o Basisdeeltje van de materie
o Bestaat uit een kern met daarin protonen en neutronen en met daarrond elektronen
o Atomen verschillen door het aantal protonen in de kern
o Zelfde atoom, zelfde massa? Neen, isotopen!
o >112 verschillende
o Lading = 1,6.10-19 C