SAMENVATTING KTH 2 :
PROFESSOR LANGER – LES /
1. MEDISCHE DIAGNOSE → KINESITHERAPIE
De medische diagnose van de arts is altijd hetgeen waarmee we beginnen en vanwaaruit
we vervolgens een kinesitherapuetisch onderzoek uitvoeren om uietindelijk onze eigen
diagnose te stellen en zo over te gaan tot de echte KINESITHERAPIE.
De verschillende vlakken waar doorgaans het effect van een aandoening op uitgeoefend
wordt volgens het ICF model :
,1.1 BODY FUNCTION – STRUCTURE
De verschillende orgaanfuncties waarin we geïnterreseerd zijn :
→ pijn en zwelling
→ gewrichtsmobiliteit
→ spierfunctie
→ houdingsstoornis
→ vitale functies (inspanningsvermogen)
→ psychische functies (angst-depressie)
1.2 HET KINESITHERAPEUTISCH ONDERZOEK
Kinesitherapeutisch onderzoek
Klinisch basisonderzoek Aanvullend onderzoek
anamnese
meetinstrumenten
inspectie - palpatie en schalen
actief mob.onderzoek
functioneel-lokaal anatomisch • goniometrie
passief mob.onderzoek • spierkracht
fysiologisch-afysiologisch • spierlengte
neuromusculair onderzoek • inspanningstest
spierkracht/uithouding-spierlengte • ADL
cardiorespiratoire fitheid • levenskwaliteit
functionaliteit-levenskwaliteit • pijn
Kinesitherapeutische behandeling
Behandeldoelen Methoden
pijn en zwelling • oefentherapie
gewrichtsmobiliteit • mobiliteit
• spierfunctie
spierfunctie • manuele therapie
vitale functies • massage
• educatie
houding
perceptie
coördinatie
De behandeldoelen die je als kinesitherapeut vooral voor ogen houdt zijn gerelateerd aan
de orgaanfucnties in de eerste bachelorjaren.
,1.3 GEVOLGEN EN FOCUS VAN DE PATIËNT VS DE THERAPEUT
Gevolgen van beperkt te zijn door een aandoening (meer op patiënt niveau):
FYSIEK Werk, dagelijks leven en sport
MENTAAL Depressie en angst
SOCIAAL Isolement en levenskwaliteit verlies
Als je de doelstellingen van de patiënt en de therapeut gaat vergelijken wordt vaak al heel
snel duidelijk dat ze zich beide op andere componenten focussen :
→ zo zal de patiënt zich veel meer gaan focussen op het terug krijgen van bepaalde
vaardigheden zodat er vooruitgang geboekt kan worden op het vlak van activiteiten
en het participatie niveau.
→ zo zal de kinesitherapeut zich veel meer focussen op de orgaanwerking.
1.4 CASUS TER ILLUSTRATIE
1. De MEDISCHE VERWIJZING waarmee de patiënt langskomt :
Een hamstringblessure, 9 sessie, 2 keer per week, massage, mobilisatie, stretchen en
oefentherapie. Graag uw behandeling.
2. De EERSTE HYPOTHESES :
• H1: Problematiek door acuut letsel
• H2: Problematiek chronisch
• H3: Disbalans belasting – belastbaarheid
• H4: Relatie met neuromusculair probleem
• H5: Relatie met neurologisch probleem
• H6: Relatie met huidings-/ bewegingsafwijking
3. ANAMNESE
Voorbeeld van een anamnese fishe waarop we de belangrijkste inofrmatie ivm de
patiënt bijhouden (algemene gegevens, het hoofd probleem) :
VAS : schaal die gebruikt wordt om de ernst van verschillende symptomen in te schatten.
,Algemene bevindingen van de anamnese :
• Geassocieerde symptomen: Geen andere klachten aanwezig
• Episode klachten: Een jaar
• Ontstaan klachten: ‘Weet ik niet. Ik ben een jaar geleden begonnen aan een training
voor de marathon.’
• Geen andere ziektevoorgeschiedenis
• Geen medicatiegebruik
• Evolutie klachten: ups en downs
• Provocatie klachten (wanneer klachten voorkomen):
• 10 minuten lopen
• Vooroverbuigen met gestrekte benen in stand
• Stampen tegen een voetbal
• Reductie klachten:
• Rusten / zitten
• Ijs op leggen als het te pijn doet
• 24 uur patroon: Afhankelijk van wat ik gelopen heb. Op einde van de dag meer
klachten.
• Slapen: Geen klachten. Ik slaap goed.
• Stress werk / prive: geen klachten, mentale gezondheid lijkt OK
• Eerdere episodes: Nooit eerder klachten aan mijn dijbeen gehad.
Het is zeker ook belangrijk om naast de effecten op sport en prestatie gebied te gaan
inschatten wat het effect is op het dagelijkse leven in werk en familiale situaties, en welke
belasting het vaakst aanwezig is. In het geval van de persoon geldt dat de pt aan de
band werkt wat dus een monotome belasting wilt zeggen gedurende een groot deel van
de dag.
Bijgestelde hypothesen na anamnese
Op basis van de bevinden tijdens de anamnese kan je de volgende hypotheses al
bijstellen :
• H1: problematiek door acuut letsel
• Verwerpen : het is al een jaar aan de gang
• H2: problematiek chronisch
• Behouden : het is al een jaar aan de gang
• H3: disbalans belasting – belastbaarheid
• Behouden : hij zegt dat de klachten wat gelijk lopen met het
beginnen trainen voor een marathon
• H4: Relatie met neuromusculair probleem
• Behouden : kan gaan om een spierverkorting of spierkracht
problem
• H5: Relatie met neurologisch probleem
• Behouden : een schietende pijn (wel minder waarschijnlijk door de
andere symptomen
• H6: Relatie met huidings-/ bewegingsafwijking
• Behouden (werk en sport gerelateerd)
,Wat was eventueel nog handig geweest om te weten?
• Trainingsvolume / intensiteit:
– Frequentie: Hoeveel keer in de week loop je?
– Intensiteit: Aan welk tempo?
– Volume: Hoeveel kilometers loop je per week?
– Periodisering: Hoe is trainingsopbouw (variatie in trainingsinhoud, rustperiodes,
elke dag 10 kilometer of ook eens intervaltraining, hoe langer, monotomer en
hoe vaker je loopt hoe groter de kans om een blessure)?
– Loop je nog evenveel sinds je klachten hebt of heb je trainingsvolume
geminderd of ben je gestopt met lopen?
• Heb je vroeger andere klachten bewegingsapparaat gehad: enkeldistorsie,
heupproblematiek, rugklachten…
• Vaak afwezig op werk door klacht (participatie)?
• Belasting/ belastbaarheid: onevenwicht door mogelijks plots te veel sporten?
– Wat deed hij voordien?
– Andere sporten (voetbal)? Hij zegt bij stampen tegen een voetbal voelt hij de
klacht...
– Zo ja: Hoe vaak, welke intensiteit?
• Invloed werk situatie: hamstring op rek door houding (in stand en voorover buigen)?
• Draagt patiënt steunzolen (in loopschoenen)?
• Soort klachten en symptomen (bijv. uitstralende scherpe pijn?)
Vooral volume en de intensiteit komen later nog terug in de FITT parameters.
,4. KLINISCH ONDERZOEK :
• INSPECTIE EN PALPATIE
Inspectie / Palpatie
Inspectie:
– Lumbaal delordosering (flat back)
– Retroversie bekken
– Geen bekkenscheefstand
– Pes planus rechts, links OK
Palpatie:
Spierbuik van m. biceps femoris pijnlijk bij
palpatie
• ACTIEF BEWEGINGSONDERZOEK
Actief bewegingsonderzoek
Lokaal
Toont aan dat het strekken van de heup kan zonder problemen, maar bij flexie
wordt er niet volledig doorgebogen. Bij de knie gebeurt het omgekeerde,
vermijden van doorstrekken maar wel volledige flexie mogelijk.
,• PASSIEF BEWEGINGSONDERZOEK
Passief bewegingsonderzoek
Bewegingsonderzoek
– Heup flexie en extensie: normaal ROM en geen pijn.
– Knie flexie en extensie: normaal ROM en geen pijn.
• NEUROMUSCULAIR ONDERZOEK
• NEUROLOGISCH ONDERZOEK
Neurologisch onderzoek
Neurologische provocatie testen
– SLR met differentiatie: Test van Neri en test van Bragard: negatief
Als deze test een schietende pijn zou uitlokken dan is dat een teken van
neurologische problematiek, maar in dit geval zijn ze beide negatief.
, Op basis van de bevindingen tijdens het klinisch onderzoek kan je de volgende
hypotheses al bijstellen :
Bijgestelde hypothesen na klinisch onderzoek
• H1: problematiek door acuut letsel
• verwerpen
• H2: problematiek chronisch
• behouden
• H3: disbalans belasting – belastbaarheid
• behouden
• H4: Relatie met neuromusculair probleem
• Behouden want spierlengte en kracht beperkt
• H5: Relatie met neurologisch probleem
• Verwerpen, de provocatie testen zijn negatief
• H6: Relatie met huidings-/ bewegingsafwijking
• behouden
Wat hadden we eventueel nog kunnen testen?
• Maximaal inspanningstest (loopband)
– Piekwaarden vergelijken met intensiteit trainingen
– Doelstellingen (marathon) realistisch?
→ Details trainingsopbouw (FITT)
– Frequentie (hoe vaak)
– Intensiteit (variabel of constant?)
– Type (variatie of enkel lopen?)
– Time (duur individuele sessies variabel of constant?)
1.5 IN HET ICF MODEL GEPLAATST
Ziekte/aandoening volgens ICF
Functies/anatomie Activiteiten Participatie
• pijn Beperkingen Participatie problemen
• tonus • Staan •persoonlijke verzorging
• mobiliteit • Zitten •Communicatie
• kracht • Liggen (slapen) •Werk
• Lopen •Vrije tijd
•Sport
Beïnvloedende factoren
Extern: Intern:
Fysieke en Individuele
sociale factoren
omgeving
,FUNCTIES/ANATOMIE – VAS pijn: 6/10 na provocatie 1/10 in rust
– Beperkte lengte hamstrings
– Verminderde kracht hamstrings
ACTIVITEITEN BEPERKINGEN – Beperking lopen lange afstanden
PARTICIPATIE PROBLEMEN – Niet kunnen sporten op gewenst niveau
EXTERNE FACTOREN – Actieve en gezonde levensstijl
– Mentale gezondheid lijkt OK
– Geen tekenen van uitputting of
vermoeidheid, voldoende energie
INDIVIDUELE FACTOREN – Sociale omgeving: ondersteunend
– Fysieke Werkbelasting hoog
Casus:
1.6 BEHANDELDOELEN
Hulpvraag en Behandelplan
• Hulpvraag: Ik wil binnenkort een marathon lopen
(participatieniveau)!
Behandeldoelen (orgaanfunctie en activiteitenniveau)
• Verlengen hamstrings
• Versterken hamstrings
• Begeleiden en opstellen gevarieerd
duurtrainingsprogramma
, 2. BEHANDELING : SPIERKRACHTTRAINING
2.1 WAAROM SPIERTRAINING – INLEIDING
Over het algemeen zien we dat krachtraining vooral het functioneren kan verbeteren op
activiteiten en participatie niveau een verschil maken dus.
Spierkracht zal zeker als het gaat over een verminderde spierkracht zorgen voor een
beperking van inspanningsvermogen (bij mensen met COPD zien we de meest extreme
situaties). Mensen met een betere spierkracht hebben een betere prognose.
Spierzwakte in het algemeen is veelal reversibel (deconditionering) en gerelateerd aan :
o Inspanningsvermogen
o Functionaliteit (ADL)
o Symptomen en levenskwaliteit
o Gebruik van medische zorgen
o Overleving, betere prognose
De bovenste persoon lijkt beter getraind dan de onderste persoon.
Goed getraind : zal de arbeid leveren op een korte tijd
Slechter getraind : zal de erbeid leven op een langere tijd
→ Dezelfde arbeid geldt wel want de afstand d en kracht F zijn identiek
→ Het vermogen is groter bij de bovenste man want delta t is veel kleiner
Als het prestatie vermogen stijgt dan stijgt de arbeid die geleverd kan worden en stijgt het
vermogen dat geleverd kan worden, dit is vaak het doel van training.
PROFESSOR LANGER – LES /
1. MEDISCHE DIAGNOSE → KINESITHERAPIE
De medische diagnose van de arts is altijd hetgeen waarmee we beginnen en vanwaaruit
we vervolgens een kinesitherapuetisch onderzoek uitvoeren om uietindelijk onze eigen
diagnose te stellen en zo over te gaan tot de echte KINESITHERAPIE.
De verschillende vlakken waar doorgaans het effect van een aandoening op uitgeoefend
wordt volgens het ICF model :
,1.1 BODY FUNCTION – STRUCTURE
De verschillende orgaanfuncties waarin we geïnterreseerd zijn :
→ pijn en zwelling
→ gewrichtsmobiliteit
→ spierfunctie
→ houdingsstoornis
→ vitale functies (inspanningsvermogen)
→ psychische functies (angst-depressie)
1.2 HET KINESITHERAPEUTISCH ONDERZOEK
Kinesitherapeutisch onderzoek
Klinisch basisonderzoek Aanvullend onderzoek
anamnese
meetinstrumenten
inspectie - palpatie en schalen
actief mob.onderzoek
functioneel-lokaal anatomisch • goniometrie
passief mob.onderzoek • spierkracht
fysiologisch-afysiologisch • spierlengte
neuromusculair onderzoek • inspanningstest
spierkracht/uithouding-spierlengte • ADL
cardiorespiratoire fitheid • levenskwaliteit
functionaliteit-levenskwaliteit • pijn
Kinesitherapeutische behandeling
Behandeldoelen Methoden
pijn en zwelling • oefentherapie
gewrichtsmobiliteit • mobiliteit
• spierfunctie
spierfunctie • manuele therapie
vitale functies • massage
• educatie
houding
perceptie
coördinatie
De behandeldoelen die je als kinesitherapeut vooral voor ogen houdt zijn gerelateerd aan
de orgaanfucnties in de eerste bachelorjaren.
,1.3 GEVOLGEN EN FOCUS VAN DE PATIËNT VS DE THERAPEUT
Gevolgen van beperkt te zijn door een aandoening (meer op patiënt niveau):
FYSIEK Werk, dagelijks leven en sport
MENTAAL Depressie en angst
SOCIAAL Isolement en levenskwaliteit verlies
Als je de doelstellingen van de patiënt en de therapeut gaat vergelijken wordt vaak al heel
snel duidelijk dat ze zich beide op andere componenten focussen :
→ zo zal de patiënt zich veel meer gaan focussen op het terug krijgen van bepaalde
vaardigheden zodat er vooruitgang geboekt kan worden op het vlak van activiteiten
en het participatie niveau.
→ zo zal de kinesitherapeut zich veel meer focussen op de orgaanwerking.
1.4 CASUS TER ILLUSTRATIE
1. De MEDISCHE VERWIJZING waarmee de patiënt langskomt :
Een hamstringblessure, 9 sessie, 2 keer per week, massage, mobilisatie, stretchen en
oefentherapie. Graag uw behandeling.
2. De EERSTE HYPOTHESES :
• H1: Problematiek door acuut letsel
• H2: Problematiek chronisch
• H3: Disbalans belasting – belastbaarheid
• H4: Relatie met neuromusculair probleem
• H5: Relatie met neurologisch probleem
• H6: Relatie met huidings-/ bewegingsafwijking
3. ANAMNESE
Voorbeeld van een anamnese fishe waarop we de belangrijkste inofrmatie ivm de
patiënt bijhouden (algemene gegevens, het hoofd probleem) :
VAS : schaal die gebruikt wordt om de ernst van verschillende symptomen in te schatten.
,Algemene bevindingen van de anamnese :
• Geassocieerde symptomen: Geen andere klachten aanwezig
• Episode klachten: Een jaar
• Ontstaan klachten: ‘Weet ik niet. Ik ben een jaar geleden begonnen aan een training
voor de marathon.’
• Geen andere ziektevoorgeschiedenis
• Geen medicatiegebruik
• Evolutie klachten: ups en downs
• Provocatie klachten (wanneer klachten voorkomen):
• 10 minuten lopen
• Vooroverbuigen met gestrekte benen in stand
• Stampen tegen een voetbal
• Reductie klachten:
• Rusten / zitten
• Ijs op leggen als het te pijn doet
• 24 uur patroon: Afhankelijk van wat ik gelopen heb. Op einde van de dag meer
klachten.
• Slapen: Geen klachten. Ik slaap goed.
• Stress werk / prive: geen klachten, mentale gezondheid lijkt OK
• Eerdere episodes: Nooit eerder klachten aan mijn dijbeen gehad.
Het is zeker ook belangrijk om naast de effecten op sport en prestatie gebied te gaan
inschatten wat het effect is op het dagelijkse leven in werk en familiale situaties, en welke
belasting het vaakst aanwezig is. In het geval van de persoon geldt dat de pt aan de
band werkt wat dus een monotome belasting wilt zeggen gedurende een groot deel van
de dag.
Bijgestelde hypothesen na anamnese
Op basis van de bevinden tijdens de anamnese kan je de volgende hypotheses al
bijstellen :
• H1: problematiek door acuut letsel
• Verwerpen : het is al een jaar aan de gang
• H2: problematiek chronisch
• Behouden : het is al een jaar aan de gang
• H3: disbalans belasting – belastbaarheid
• Behouden : hij zegt dat de klachten wat gelijk lopen met het
beginnen trainen voor een marathon
• H4: Relatie met neuromusculair probleem
• Behouden : kan gaan om een spierverkorting of spierkracht
problem
• H5: Relatie met neurologisch probleem
• Behouden : een schietende pijn (wel minder waarschijnlijk door de
andere symptomen
• H6: Relatie met huidings-/ bewegingsafwijking
• Behouden (werk en sport gerelateerd)
,Wat was eventueel nog handig geweest om te weten?
• Trainingsvolume / intensiteit:
– Frequentie: Hoeveel keer in de week loop je?
– Intensiteit: Aan welk tempo?
– Volume: Hoeveel kilometers loop je per week?
– Periodisering: Hoe is trainingsopbouw (variatie in trainingsinhoud, rustperiodes,
elke dag 10 kilometer of ook eens intervaltraining, hoe langer, monotomer en
hoe vaker je loopt hoe groter de kans om een blessure)?
– Loop je nog evenveel sinds je klachten hebt of heb je trainingsvolume
geminderd of ben je gestopt met lopen?
• Heb je vroeger andere klachten bewegingsapparaat gehad: enkeldistorsie,
heupproblematiek, rugklachten…
• Vaak afwezig op werk door klacht (participatie)?
• Belasting/ belastbaarheid: onevenwicht door mogelijks plots te veel sporten?
– Wat deed hij voordien?
– Andere sporten (voetbal)? Hij zegt bij stampen tegen een voetbal voelt hij de
klacht...
– Zo ja: Hoe vaak, welke intensiteit?
• Invloed werk situatie: hamstring op rek door houding (in stand en voorover buigen)?
• Draagt patiënt steunzolen (in loopschoenen)?
• Soort klachten en symptomen (bijv. uitstralende scherpe pijn?)
Vooral volume en de intensiteit komen later nog terug in de FITT parameters.
,4. KLINISCH ONDERZOEK :
• INSPECTIE EN PALPATIE
Inspectie / Palpatie
Inspectie:
– Lumbaal delordosering (flat back)
– Retroversie bekken
– Geen bekkenscheefstand
– Pes planus rechts, links OK
Palpatie:
Spierbuik van m. biceps femoris pijnlijk bij
palpatie
• ACTIEF BEWEGINGSONDERZOEK
Actief bewegingsonderzoek
Lokaal
Toont aan dat het strekken van de heup kan zonder problemen, maar bij flexie
wordt er niet volledig doorgebogen. Bij de knie gebeurt het omgekeerde,
vermijden van doorstrekken maar wel volledige flexie mogelijk.
,• PASSIEF BEWEGINGSONDERZOEK
Passief bewegingsonderzoek
Bewegingsonderzoek
– Heup flexie en extensie: normaal ROM en geen pijn.
– Knie flexie en extensie: normaal ROM en geen pijn.
• NEUROMUSCULAIR ONDERZOEK
• NEUROLOGISCH ONDERZOEK
Neurologisch onderzoek
Neurologische provocatie testen
– SLR met differentiatie: Test van Neri en test van Bragard: negatief
Als deze test een schietende pijn zou uitlokken dan is dat een teken van
neurologische problematiek, maar in dit geval zijn ze beide negatief.
, Op basis van de bevindingen tijdens het klinisch onderzoek kan je de volgende
hypotheses al bijstellen :
Bijgestelde hypothesen na klinisch onderzoek
• H1: problematiek door acuut letsel
• verwerpen
• H2: problematiek chronisch
• behouden
• H3: disbalans belasting – belastbaarheid
• behouden
• H4: Relatie met neuromusculair probleem
• Behouden want spierlengte en kracht beperkt
• H5: Relatie met neurologisch probleem
• Verwerpen, de provocatie testen zijn negatief
• H6: Relatie met huidings-/ bewegingsafwijking
• behouden
Wat hadden we eventueel nog kunnen testen?
• Maximaal inspanningstest (loopband)
– Piekwaarden vergelijken met intensiteit trainingen
– Doelstellingen (marathon) realistisch?
→ Details trainingsopbouw (FITT)
– Frequentie (hoe vaak)
– Intensiteit (variabel of constant?)
– Type (variatie of enkel lopen?)
– Time (duur individuele sessies variabel of constant?)
1.5 IN HET ICF MODEL GEPLAATST
Ziekte/aandoening volgens ICF
Functies/anatomie Activiteiten Participatie
• pijn Beperkingen Participatie problemen
• tonus • Staan •persoonlijke verzorging
• mobiliteit • Zitten •Communicatie
• kracht • Liggen (slapen) •Werk
• Lopen •Vrije tijd
•Sport
Beïnvloedende factoren
Extern: Intern:
Fysieke en Individuele
sociale factoren
omgeving
,FUNCTIES/ANATOMIE – VAS pijn: 6/10 na provocatie 1/10 in rust
– Beperkte lengte hamstrings
– Verminderde kracht hamstrings
ACTIVITEITEN BEPERKINGEN – Beperking lopen lange afstanden
PARTICIPATIE PROBLEMEN – Niet kunnen sporten op gewenst niveau
EXTERNE FACTOREN – Actieve en gezonde levensstijl
– Mentale gezondheid lijkt OK
– Geen tekenen van uitputting of
vermoeidheid, voldoende energie
INDIVIDUELE FACTOREN – Sociale omgeving: ondersteunend
– Fysieke Werkbelasting hoog
Casus:
1.6 BEHANDELDOELEN
Hulpvraag en Behandelplan
• Hulpvraag: Ik wil binnenkort een marathon lopen
(participatieniveau)!
Behandeldoelen (orgaanfunctie en activiteitenniveau)
• Verlengen hamstrings
• Versterken hamstrings
• Begeleiden en opstellen gevarieerd
duurtrainingsprogramma
, 2. BEHANDELING : SPIERKRACHTTRAINING
2.1 WAAROM SPIERTRAINING – INLEIDING
Over het algemeen zien we dat krachtraining vooral het functioneren kan verbeteren op
activiteiten en participatie niveau een verschil maken dus.
Spierkracht zal zeker als het gaat over een verminderde spierkracht zorgen voor een
beperking van inspanningsvermogen (bij mensen met COPD zien we de meest extreme
situaties). Mensen met een betere spierkracht hebben een betere prognose.
Spierzwakte in het algemeen is veelal reversibel (deconditionering) en gerelateerd aan :
o Inspanningsvermogen
o Functionaliteit (ADL)
o Symptomen en levenskwaliteit
o Gebruik van medische zorgen
o Overleving, betere prognose
De bovenste persoon lijkt beter getraind dan de onderste persoon.
Goed getraind : zal de arbeid leveren op een korte tijd
Slechter getraind : zal de erbeid leven op een langere tijd
→ Dezelfde arbeid geldt wel want de afstand d en kracht F zijn identiek
→ Het vermogen is groter bij de bovenste man want delta t is veel kleiner
Als het prestatie vermogen stijgt dan stijgt de arbeid die geleverd kan worden en stijgt het
vermogen dat geleverd kan worden, dit is vaak het doel van training.
